Musned-Ebu Hüreyre (r.a) (Tekrarlarından Arındırılmış Ebu Hüreyre Hadisleri) Eserinin İlmi Değeri

Öz

Bu makale, İslam’ın ikinci temel kaynağı olan hadis ilminin sahih aktarımında en önemli figürlerden biri kabul edilen Ebû Hüreyre (r.a.)’nin rivayetlerini içeren Müsned-i Ebû Hüreyre adlı kapsamlı hadis koleksiyonunu konu edinmektedir. Söz konusu eser, sadece Ebû Hüreyre’ye ait rivayetleri derleyen müstakil bir hadis külliyatı olması bakımından alandaki benzerlerinden ayrılmakta, sistematik yapısı ve fıkhî konu başlıklarına göre tasnif edilmiş içeriğiyle dikkat çekmektedir. Müellif Nizameddin Ersöz tarafından kaleme alınan bu eser, hadislerin sıhhat durumlarına göre değerlendirilmesini, mükerrer rivayetlerin titizlikle ayıklanmasını ve dipnotlar eşliğinde detaylı tahriclerin sunulmasını ihtiva etmektedir. Aynı zamanda her hadis, gerektiği yerde fıkhî ve kelâmî açıdan şerh edilmiş; dört mezhep dışında, diğer bazı müçtehitlerin görüşlerine de yer verilmiştir. Bu yönüyle eser sadece bir hadis mecmuası değil, aynı zamanda fıkhî ve kelâmî meselelerin açıklamasını da içeren bir ilmî kaynak olarak temayüz etmektedir. Makalede, önce Ebû Hüreyre’nin hadis ilmindeki yeri ve rivayet otoritesi ele alınmış; ardından müellifin ilmî kimliği ve eseri kaleme almadaki motivasyonu değerlendirilmiştir. Son olarak eserin yapısı, içerik özellikleri ve ilmî katkısı incelenmiş; gerek hadis ilmi gerekse sahâbe müdafaası açısından taşıdığı önem vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sahabe
• Ebû Hüreyre
• Hadis
• Müsned
• Nizameddin Ersöz.

“The Scholarly Value of Musnad of Abū Hurayrah (R.A) (A Compilation of Abū Hurayrah’s Hadiths Purged of Repetitions)”

Öz

This article focuses on Musnad Abū Hurayrah, a comprehensive hadith compilation dedicated exclusively to the narrations of one of the most prolific companions of the Prophet Muḥammad (peace be upon him), Abū Hurayrah (may Allah be pleased with him). Recognized as one of the foremost figures in the transmission of Prophetic traditions, Abū Hurayrah’s contributions are systematized in this work, which stands out among similar hadith collections due to its structured classification based on jurisprudential topics and its meticulous organization. Authored by Nizameddin Ersöz, the work includes evaluations of the authenticity levels of hadiths, with repetitive reports carefully eliminated, and provides detailed source references (takhreej) in the footnotes. Furthermore, the hadiths are annotated with legal, theological, and scholarly commentary, incorporating not only the views of the four major Sunni schools but also those of other renowned jurists such as al-Thawrī, al-Awzāʿī, and Dāwūd al-Ẓāhirī. As such, the work functions not only as a hadith collection but also as a source of jurisprudential and theological analysis. This article first introduces Abū Hurayrah’s position in hadith scholarship and the credibility of his narrations, then presents a brief account of the author’s scholarly background and the purpose behind the composition of the work. It finally assesses the content, methodology, and academic value of the Musnad, emphasizing its significance both for hadith sciences and for the defense of the Companions' integrity in Islamic scholarship.

Anahtar Kelimeler

• Companion
• Abū Hurayrah
• Ḥadīth
• Musnad
• Nizameddin Ersöz.

Kaynakça

1. Ahmed Muhammed Şâkir. el-Bâʿisü’l-Hasîs şerhu İhtisâri Ulûmi’l-hadîs. Kahire: Dârü’l-Maârif, 1355.
2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî (v. 241/855). el-Müsned. nşr. Ebû Hâcir Muhammed es-Saîd b. Besyûnî. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2008.
3. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî (v. 241/855). el-Müsned. trc. Hüseyin Yıldız - Rifat Oral - Dr. Zafer Şafak. 20 Cilt. İstanbul: Ocak Yayınları, 2013.
4. A‘zamî, M. Ziyâü’r-Rahman. Ebû Hüreyre fî Davʾi Merviyyâtih. Hira-Beyrut: el-Mektebetü’l-İslâmî, 1399/1979.
5. Bediüzzaman Said Nursî (v. 1960). Mektubat. İstanbul: Medresetü’z-Zehra Yayınları, t.y.
6. Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî (v. 256/870). Sahîhü’l-Buhârî (el-Câmiu’s- sahîhu’l-muhtasar). thk. Mahmud Muhammed Mahmud. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2017.
7. Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî (v. 256/870). Sahîh-i Buhârî ve Tercemesi. trc. Mehmed Sofuoğlu. İstanbul: Sağlam Yayınevi, 2009.
8. Ebû Dâvûd, Süleyman b. el-Eş‘as es-Sicistânî (v. 275/889). Sünen-i Ebî Dâvûd. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2017.

9. Ebû Dâvûd, Süleyman b. el-Eş‘as es-Sicistânî (v. 275/889). es-Sünen (Sünen-i Ebû Dâvûd Terceme ve Şerhi). trc. Necati Yeniel - Hüseyin Kayapınar. İstanbul: Şamil Yayınları, 1987.
10. Ebû Nuaym el-İsfahânî, Ebû Nuaym Ahmed b. Abdullah b. Ahmed (v. 430/1038). Hilyetü’l-evliyâ ve tabakâtü’l- asfiyâ. trc. Hüseyin Yıldız. İstanbul: Ocak Yayınları, 2015.
11. Ebû Reyye, Mahmûd (v. 1970). Edvâʾ ʿale’s-sünneti’l-Muhammediyye ev dıfâun ani’l-hadîs. Kahire: nşr. müellif, 3. Basım, 1969.
12. Hâkim en-Nîsâbûrî, Ebû Abdullah Muhammed b. Abdullah b. Muhammed (v. 405/1014). el-Müstedrek ale’s-
13. Sahîhayn. trc. M. Ali Kara - M. Beşir Eryarsoy. Konya: Konevi Yayınları, 2013.
14. İbn Hacer el-Askalânî, Şehâbeddin Ahmed b. Ali b. Muhammed (v. 852/1449). el-İsâbe fî temyîzi’s-sahâbe. 4 Cilt. Kahire: Matbaatü’s-Saâde, 1328.
15. İbn Hacer el-Askalânî, Şehâbeddin Ahmed b. Ali b. Muhammed (v. 852/1449). et-Tehzîbü’t-Tehzîb. Riyad: Vezâretü’ş-Şüûni’l-İslâmiyye ve’l-Evkâf ve’l-İrşâd, t.y.
16. İbn Hacer el-Askalânî, Şehâbeddin Ahmed b. Ali b. Muhammed (v. 852/1449). Metâlibu’l-âliye fî zevâidi’l-mesânîdi’s-semâniyye. nşr. Habibü’r-Rahman el-A‘zamî. Kuveyt: Dâru’l-Kütüb, 1972.
17. İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim b. Kuteybe ed-Dîneverî (v. 276/889). Te’vîlu muhtelifi’l-hadîs. nşr. Seyyid Ahmed Sakr. Kahire: Dârü’t-Turâs, 1958.
18. İbn Mâce, Ebû Abdullah Muhammed b. Yezîd el-Kazvînî (v. 273/887). Sünen-i İbn Mâce. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 2019.
19. İbn Sa‘d, Ebû Abdullah Muhammed b. Sa‘d b. Menî‘ el-Hâşimî (v. 230/845). Kitâbü’t-Tabakâtü’l-kebîr. trc. Heyet. İstanbul: Siyer Yayınları, 2014.
20. İbnu’l-Esîr, İzzüddin Ebu’l-Hasan Ali b. Muhammed b. Abdülkerîm el-Cezerî (v. 630/1233). Üsdu’l-ğâbe fî
21. ma‘rifeti’s-sahâbe. nşr. Ali Muhammed Muavvaz - Âdil Ahmed Abdülmevcûd. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2016.
22. Kastallânî, Şehâbeddin Ahmed b. Muhammed b. Ebû Bekr (v. 923/1517). İrşâdü’s-sârî li-şerhi Sahîhi’l-Buhârî. trc. Hüseyin Yıldız. İstanbul: Ocak Yayınları, 2019.
23. Muhammed Ebû Zehv. Hadis ve Hadisçiler (el-Hadîs ve’l-muhaddisûn). trc. Aynur Uraler. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2016.
24. Müslim b. Haccâc, Ebu’l-Hüseyn Müslim b. Haccâc el-Kuşeyrî en-Nîsâbûrî (v. 261/875). el-Câmi‘u’s-sahîh. trc. Mehmet Demirciler. İstanbul: Ocak Yayınları, 2020.
25. Nesâî, Ebû Abdirrahmân Ahmed b. Şuayb b. Alî el-Horasânî (v. 303/915). Sünen-i Nesâî. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 2019.
26. Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ b. Sevre es-Sülemî (v. 279/892). Sünen-i Tirmizî. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 2019.
27. Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Ahmed b. Osmân ez-Zehebî (v. 748/1348). Siyeru a‘lâmi’n-nübelâ. nşr.
28. Şuayb el-Arnaût. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2022.