İmanın Psikolojik Unsurları
Öz
İnsan, son derece gelişmiş nörofizyolojik mekanizmalara sahip olan; algılama ve düşünme gücüne sahip, üstün bir uyum organizması olan; kültür üreticisi ve dil kullanıcısı, başa çıkması gereken doğal ve sosyal bir ortamda yaşayan bir varlık olan; benzersiz bir benliği, iyi ve kötünün faili ve yargılayıcısı olan; öngörüde bulunabilen, zaman içinde yaşayan ve öz-aşkınlık potansiyeli olan bir canlıdır. Sahip olduğu bu üstün özelliklere karşın insanoğlu, hayat karşısında her zaman aynı üstünlüğü gösterememiş olup hem ihtiyaç duyması sebebiyle hem de bünyesinde bulunan potansiyeli gereği inanç sahibi; iman eden bir varlıktır.
Bireyin psikolojik yapısında, bireysel ve sosyal yaşantısında büyük bir etkisi bulunan iman ise, tek bir unsurdan müteşekkil değildir. İnanan kimseye derinden nüfuz etmesi, kişiliğe etkide bulunabilmesi, güçlü duygu ve davranışlar üretmesi imanın psikolojik unsurlarıyla doğrudan ilgilidir. İmanın yapısında bulunan bu psikolojik unsurlar, bilişsel; iradi, duygusal ve davranışsal olmak üzere dörde ayrılır. Bu unsurlar ile bütünsel bir yapı meydana getiren iman, kendisini meydana getiren bu psikolojik faktörlerden ayrı düşünülemeyeceği gibi, bu unsurlardan herhangi birisine de indirgenemez. Dolayısıyla, bireyin biliş, irade, duygu ve davranış sistemlerinin bizzat katıldığı psikolojik bir süreç olan imanın tam manasıyla anlaşılması ve açıklanabilmesi için öncelikle imanın yapısında bulunan söz konusu psikolojik unsurların anlaşılması gerekmektedir. “Dini İnanç ve Anlam” isimli yüksek lisans tezinden alınan bu makalede imanın psikolojik unsurları ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ALPER, H. (2002). İmanın Psikolojik Yapısı İstanbul. Rağbet Yayınları.
- CEVİZCİ, A. (1999). Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
- ENGLISH OXFORD LIVING DICTIONARIES: https://en.oxforddictionaries.com/definition/cognition. (Erişim Tarihi: 22. 05. 2019).
- FRAASSEN, C. V. (1984). “Belief and The Will”. The Journal of Philosophy 81/5.
- GÜLER, İ. (1998). “İman ve İnkarın Ahlaki ve Bilişsel (Kognitif) Temelleri”. İslamiyat Dergisi 1.
- JAMES, W. (1919). The Will to Believe and Other Essays in Popular Philosophy. Norwood: The Plimpton Press.—. (2002). The Varieties of Religious Experience. Pennsylvania: Pennsylvania State University.
- KARACA, F. (2017). Din Psikolojisi. Trabzon: Eser Yayınevi.KRECH, D vd. (1970). Cemiyet İçinde Fert. Çev. Mümtaz Turhan. İstanbul: Sosyal İlimler Komisyonu Yayınları.
- MEHMEDOĞLU, A. U. (2013). İnanç Psikolojisine Giriş. İstanbul: Çamlıca Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Enes Kartal
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
22 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
11 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 1