REZİDANS TASARIMINDA YALNIZLIK VE SOSYAL İZOLASYONUN MEKÂNSAL BOYUTU
Öz
Son yıllarda büyük kentlerde yaygınlaşan rezidans projeleri, güvenlik, konfor ve prestij odaklı yaşam biçimleri sunmalarıyla öne çıkmaktadır. Ancak bu konut tipolojisinin sosyal etkileşim, aidiyet ve topluluk ilişkileri üzerindeki etkileri giderek daha fazla tartışılmaktadır. Bu çalışma, çağdaş rezidans tipolojisinin yalnızlık ve sosyal izolasyonla ilişkisini, mekânsal organizasyon ve tasarım stratejileri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel problemi, bireysel yaşamı koruma iddiası taşıyan rezidans mekânsal kurgularının, toplumsal karşılaşmaları hangi mekânsal mekanizmalar aracılığıyla sınırlandırdığıdır. Çalışma, nitel ve yorumlayıcı bir yöntem benimseyerek İstanbul’da yer alan Zorlu Center Residences, Varyap Meridian, Metropol İstanbul ve Spine Tower projelerini örnek olay olarak ele almaktadır. Plan şemaları, dolaşım sistemleri, kamusal–yarı kamusal–özel alan hiyerarşileri ile erişim ve güvenlik kurguları analiz edilmiş; bulgular Lefebvre, Augé ve Sennett’in kuramsal yaklaşımları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, yüksek katlı yapılaşma, kontrollü erişim sistemleri ve programlanmış ortak alanların sosyal etkileşimi desteklemekten ziyade sınırlayan bir mekânsal düzen ürettiğini göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, rezidans tipolojisini sosyal sürdürülebilirlik açısından ele alarak, konut tasarımında mekânsal organizasyonun toplumsal ilişkiler üzerindeki belirleyici rolüne dikkat çekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Augé, M. (1995). Non-places: Introduction to an anthropology of supermodernity. Verso.
- Atkinson, R. (2006). Padding the bunker: Strategies of middle-class disaffiliation and colonisation in the city. Urban Studies, 43(4), 819-832. https://doi.org/10.1080/00420980600597806
- Bauman, Z. (2000). Liquid modernity. Polity Press.
- Cacioppo, J. T., & Patrick, W. (2008). Loneliness: Human nature and the need for social connection. W. W. Norton & Company. Castells, M. (1996). The rise of the network society. Blackwell.
- de Certeau, M. (1984). The practice of everyday life. University of California Press.
- Dovey, K. (2010). Becoming places: Urbanism/architecture/identity/power. Routledge.
- Erkip, F. (2005). The rise of the shopping mall in Turkey: The use and appeal of a mall in Ankara. Cities, 22(2), 89–108. https://doi.org/10.1016/j.cities.2005.01.001
- Foucault, M. (1986). Of other spaces. Diacritics, 16(1), 22-27. https://doi.org/10.2307/464648
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tasarım Kültürü ve Toplumsal Bağlam
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
26 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
15 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
2 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1