Eğitimde Gelişmeler Dergisi / Journal of Advancements in Education (JAE), makale gönderimi, hakem değerlendirmesi, editörlük karar alma, yayın ve yayın sonrası süreçler boyunca en yüksek yayın etiği, akademik dürüstlük, şeffaflık, tarafsızlık ve bilimsel sorumluluk standartlarını korumayı taahhüt eder.

JAE, çift kör hakem değerlendirme modelini uygular ve yazarların, hakemlerin, editörlerin, Yayın Kurulu üyelerinin ve yayıncının ulusal ve uluslararası kabul görmüş etik bilimsel yayıncılık ilkelerine uymasını bekler. Dergi, COPE, Helsinki Bildirgesi, Türkiye Yüksek Öğretim Kurulu'nun ilgili düzenlemeleri, geçerli ulusal ve kurumsal araştırma etiği düzenlemeleri ve kabul görmüş disiplinler arası raporlama ve araştırma bütünlüğü standartlarını takip eder ve benimser.

JAE, yayınlanmadan önce etik sorunları önlemeye, iddiaları tarafsız bir şekilde araştırmaya, tüm tarafların haklarını korumaya ve gerektiğinde bilimsel kayıtları şeffaf bir şekilde düzeltmeyi amaçlamaktadır.

1. Temel Etik İlkeler

Derginin yayın etiğine yaklaşımı dört temel ilkeye dayanmaktadır.

Önleme

JAE, editör taraması, benzerlik kontrolü, etik onay belgelerinin incelenmesi, yazarlık beyanlarının değerlendirilmesi ve hakem değerlendirme sürecinin dikkatli yönetimi yoluyla potansiyel etik endişeleri mümkün olan en erken aşamada belirlemeyi amaçlar.

Tarafsızlık

Etik endişeler ve iddialar adil, objektif ve önyargısız bir şekilde değerlendirilir. Kararlar, mevcut kanıtlara, geçerli politikalara ve kabul görmüş etik kılavuzlara dayanmaktadır.

Şeffaflık

Uygun olduğu durumlarda, ilgili taraflar soruşturma sırasında ortaya çıkan endişelerden haberdar edilir ve açıklama, kanıt veya destekleyici belge sunmaları için makul bir fırsat verilir.

Tutarlılık

Etik endişeler tutarlı prosedürlerle ele alınır. Dergi, şüpheli suistimali araştırırken ve uygun eylemi belirlerken ilgili COPE kılavuzlarını ve akış şemalarını dikkate alır.

1. Genel Yayın Etiği Gereklilikleri

JAE’ye gönderilen makaleler;

• Orijinal bilimsel çalışma sunmalıdır;
• Bilimsel ve metodolojik olarak sağlam olmalıdır;
• Geçerli etik gerekliliklere uygun olarak yürütülmüş olmalıdır;
• Daha önce esasen aynı biçimde yayınlanmamış olmalıdır;
• Başka bir dergi tarafından değerlendirilmekte olmamalıdır;
• Verileri, yöntemleri, bulguları ve sınırlamaları doğru bir şekilde bildirmelidir;
• Tüm kaynakları ve katkıları uygun şekilde belirtmelidir;
• Fonlamayı ve potansiyel çıkar çatışmalarını açıklamalıdır;
• Geçerli fikri mülkiyet ve telif hakkı gerekliliklerine uymalıdır; ve
• Gerekli tüm etik onay ve bilgilendirilmiş onam bilgilerini sağlamalıdır.

JAE, intihal, veri uydurma, veri tahrifatı, uygunsuz veri seçimi veya manipülasyonu, görüntü manipülasyonu, mükerrer veya gereksiz yayın, eş zamanlı gönderim, dilimleme yöntemiyle makale çoğaltma, alıntı manipülasyonu, akran değerlendirmesinde manipülasyon, hayalet yazarlık, hediye veya onursal yazarlık, yazarlığın reddedilmesi, açıklanmamış çıkar çatışmaları, telif hakkı ihlali, uydurma referanslar, insan veya hayvanları içeren etik dışı araştırmalar veya bilimsel kayıtların güvenilirliğini tehlikeye atan diğer herhangi bir davranışa tolerans göstermez.

1. Yazarların Sorumlulukları

Yazarlar, çalışmalarının özgünlüğü, doğruluğu, geçerliliği, etik uyumluluğu ve bütünlüğünden sorumludur. Yazarlar, aşağıda listelenen davranışlardan kaçınmalıdırlar:

• Araştırma bulgularını doğru ve objektif bir şekilde sunmak,
• Bulguların önemini ve sınırlamalarını abartmadan açıklamak,
• Akademik değerlendirmeye ve uygun durumlarda tekrarlamaya olanak sağlayacak yeterli metodolojik ayrıntı sağlamak,
• Verileri eksiksiz olarak raporlamak ve seçici raporlamadan kaçınmak,
• İlgili kaynakları doğru bir şekilde alıntılamak,
• Telif hakkıyla korunan materyali çoğaltmak için izin almak,
• Doğru yazarlık ve katkıda bulunan bilgilerini sağlamak,
• Tüm ilgili fonlama ve çıkar çatışmalarını açıklamak,
• Uygun olduğu durumlarda etik onay ve bilgilendirilmiş onam almak,
• Makalenin başka bir yerde değerlendirme aşamasında olmadığından emin olmak,
• Tüm yazarların gönderilen ve son sürümleri onayladığından emin olmak,
• Editör ve hakem yorumlarına dikkatli ve profesyonel bir şekilde yanıt vermek,
• Destekleyici araştırma kayıtlarını saklamak ve meşru olarak talep edildiğinde sağlamak,
• Değerlendirme sırasında veya yayınlandıktan sonra önemli bir hata veya etik endişe tespit edilirse, Editör Ofisini derhal bilgilendirmek.

Yazarlar, gerekli durumlarda soruşturmalar, düzeltmeler, geri çekmeler, endişe bildirimleri ve geri çekme prosedürleriyle işbirliği yapmalıdır.

İstenen bilgilerin sağlanmaması veya meşru bir etik soruşturmayla işbirliği yapılmaması, editörlük sürecinin askıya alınmasına veya diğer uygun editörlük işlemlerine yol açabilir.

1. Editörlerin Sorumlulukları

Editörler, makalelerin adil, bağımsız, gizli ve derginin akademik ve etik standartlarına uygun olarak değerlendirilmesini sağlamaktan sorumludur. Editörler, aşağıda listelenen davranışlardan kaçınmalıdırlar:

• Gönderilen makaleleri özgünlük, akademik değer, metodolojik kalite, uygunluk ve etik uyumluluk temelinde değerlendirmek,
• Çift kör hakem değerlendirme sürecini tarafsız bir şekilde yönetmek,
• Uygun niteliklere sahip ve bağımsız hakemler seçmek,
• Gönderilen makalelerin ve editörlük yazışmalarının gizliliğini korumak,
• Yazarların milliyeti, etnik kökeni, cinsiyeti, dini, siyasi görüşleri, kurumsal bağlılığı, engelliliği veya diğer kişisel özelliklerine dayalı ayrımcılıktan kaçınmak,
• Yayınlanmamış bilgileri kişisel, akademik, mali veya mesleki avantaj için kullanmaktan kaçınmak,
• Çıkar çatışması bulunan makalelerin değerlendirmesinden çekilmek,
• Hakem raporlarını otomatik kararlar olarak ele almak yerine eleştirel bir şekilde değerlendirmek,
• Güvenilir usulsüzlük iddialarını araştırmak,
• Gerekli durumlarda destekleyici belgeler, veriler veya etik onay kayıtları talep etmek,
• Bilimsel kayıtların bütünlüğünü korumak, ve,
• Uygun durumlarda düzeltmeler, endişe bildirimleri veya geri çekme işlemleri başlatmak.

Son editörlük kararı, makalenin kalitesi, geçerliliği, uygunluğu ve etik kabul edilebilirliğine dayanmalıdır. Ticari hususlar, yayın ücretleri, kişisel ilişkiler, kurumsal etki veya beklenen atıf performansı editörlük kararlarını etkilememelidir.

1. Hakemlerin Sorumlulukları

Hakemler, derginin akademik kalitesine, bütünlüğüne ve güvenilirliğine katkıda bulunurlar. Hakemler, aşağıda listelenen davranışlardan kaçınmalıdırlar:

• Yalnızca gerekli uzmanlığa ve yeterli zamana sahip olduklarında inceleme davetlerini kabul etmelidirler.
• Makaleleri objektif ve yapıcı bir şekilde değerlendirmelidirler.
• Açık, kanıta dayalı ve akademik olarak gerekçelendirilmiş yorumlar sunmalıdırlar.
• Düşmanca, ayrımcı veya kişisel eleştirilerden kaçınmalıdırlar.
• Değerlendirmeleri istenen süre içinde tamamlamalı veya derhal uzatma talebinde bulunmalıdırlar.
• Makaleleri ve ilgili tüm belgeleri gizli tutmalıdırlar.
• Yayınlanmamış makale içeriğini paylaşmamalı, çoğaltmamalı, saklamamalı veya dağıtmamalıdırlar.
• Yayınlanmamış bulguları, fikirleri, verileri veya yöntemleri kişisel çıkar için kullanmamalıdırlar.
• Gerçek, potansiyel veya algılanan çıkar çatışmalarını açıklamalıdırlar.
• Tarafsızlığın sağlanamadığı durumlarda incelemeyi reddetmelidirler.
• İlgili etik, metodolojik veya raporlama endişelerini belirtmelidirler.
• Editörü şüpheli intihal, kopyalama, uydurma, tahrifat veya diğer suistimaller konusunda bilgilendirmelidirler.
• Kişisel çıkar veya alıntı manipülasyonu için alıntı önermekten kaçınmalıdırlar.

Hakem önerileri tavsiye niteliğindedir. Nihai karar yetkili editörün sorumluluğundadır.

1. Yayıncının Sorumlulukları

JAE’nin yayıncısı olarak Uluslararası Akademik Çalışmalar Derneği, editör bağımsızlığını, etik yayıncılığı, açık erişimi, şeffaflığı ve bilimsel kayıtların korunmasını desteklemekten sorumludur. Yayıncı;

• Editör kararlarının bağımsızlığına saygı duymalıdır.
• Mali, kişisel, kurumsal veya ticari çıkarlara dayalı müdahaleden kaçınmalıdır.
• Adil ve gizli hakem değerlendirmesini desteklemelidir.
• Derginin teknolojik ve yayın altyapısını korumalıdır.
• Şeffaf yayın ve ücret politikaları sağlamalıdır.
• Güvenilir etik endişelerin araştırılmasını desteklemelidir.
• Yayınlanmış makaleleri ve ilgili düzeltme bildirimlerini korumalıdır.
• Editör ve yayın süreçlerinde kullanılan kişisel verileri korumalıdır.
• Telif hakkı ve lisans koşullarını açıkça iletmelidir.
• Ticari faaliyetlerin makale değerlendirmesini veya kabulünü etkilememesini sağlamalıdır.

1. Çift Kör Hakem Değerlendirmesi ve Gizlilik

JAE, çift kör hakem değerlendirme sürecini kullanmaktadır. Bu modelde:

• Hakemler, yazarın kimliğini belirten bilgilere erişemez;
• Yazarlar, hakemlerin kimlikleri hakkında bilgilendirilmez;
• Gönderilen makaleler gizli belgeler olarak ele alınır;
• Hakem raporları ve editör yazışmaları gizli kalır; ve,
• Gizli bilgiler, yalnızca etik bir soruşturma, yasal yükümlülük veya yetkili bir yayın süreci için gerekli olduğunda açıklanabilir.

Yazarlar, makalelerini göndermeden önce anonimleştirmekten sorumludur. Editörler, kimlik bilgilerinin hakemlere gereksiz yere açıklanmamasını sağlamalıdır.

Hakemler ve editörler, makale içeriğini yetkisiz kişilerle tartışmamalı veya kişisel, akademik, mesleki veya ticari amaçlarla kullanmamalıdır.