Doğu Karadeniz’de İstavrit (Trachurus mediterraneus Steindachner, 1868)) Balığının Yaş, Büyüme Parametreleri ve İlk Eşeysel Olgunluk Boyunun Belirlenmesi
Öz
Doğu Karadeniz’deki istavrit (Trachurus mediterraneus) populasyonunun bazı temel parametrelerinin belirlenmesi amaçlanan bu çalışma, Mart 2017- Şubat 2018 tarihleri arasında yürütülmüştür. 12 aylık örnekleme sonucunda 1533 adet istavrit incelenmiş, boy aralığı 8,5 cm ile 18,4 cm arasında, ortalama boyun ise 11,87±1,323 cm olduğu tespit edilmiştir. Total ağırlığın 4,72-50,6 g arasında, ortalama ağırlığın ise 14,06±5,468 g olduğu bulunmuştur. Boy-ağırlık ilişkisi W=0,0063*L3,098 olarak hesaplanmıştır. Cinsiyet oranı (dişi/erkek) 50,23/49,77 olup, yapılan χ2 testi sonucu farkın önemiz olduğu ortaya çıkmıştır. İstavritlerin 0-V yaş arsında dağılım gösterdiği, büyüme parametrelerin (tüm bireyler) L∞=20,42 cm, K=0,18, t0=-3,41, W∞=72,22 g ve Ø=1,89 olarak belirlenmiştir. Tüm örneklerde ilk eşeysel olgunluk boyu (L50=10,98 cm) olarak hesaplanmıştır. Anlık ölüm (Z), doğal ölüm (M),balıkçılık ölüm oranı (F) ve işletme oranı (E) sırası ile 1,22, 0,39, 0,83 ve 0,68 olarak hesaplanmıştır. Bu bağlamda Doğu Karadeniz istavrit stoklarının sürdürülebilirliğini tehdit eden aşırı bir avcılık yürütüldüğü düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Büyüme parametreleri, Doğu Karadeniz, ilk eşeysel olgunluk boyu, istavrit.
Kaynakça
- Abaunza, P., Gordo, L., Karlou-Riga, C., Murta, A., Eltink, A.T.G.W., Garcia Santamaria, M.T., Zimmermann, C., Hammer, C., Lucio, P., Iversen, S. A., Molloy, J. & Gallo, E. (2003). Growth and reproduction of horse mackerel, Trachurus trachurus (carangidae). Reviews in Fish Biology & Fisheries, 13, 27-61. DOI: 10.1023/A:1026334532390.
- Ağırbaş, E. & Çakıroğlu, A. M. (2021). Güney Karadeniz kıyıları deniz suyu yüzey sıcaklığının uzun dönemli değimi, Salihoğu, B. & Öztürk, B.(Ed), İklim değişikliği ve Türkiye denizleri üzerine etkileri,33-47, Türk Deniz Araştırmaları Vakfı, İstanbul, TÜRKİYE.
- Ak, O., Selen, H., Genç, Y., Dağtekin, M., Zengin, M., Erbay, M., Atılgan, E., Başçınar, M. S., Mısır, S., Aydın, İ. & Serdar, S. (2015). Trabzon kıyılarında yumurtadan ergin bireye istavrit (Trachurus mediterraneus, Steindachner, 1868): yaş, büyüme, ölüm oranları ve üreme. TAGEM/HAYSÜD /2011/09/02/07.
- Akoğlu, E., Salihoglu, B., Libralato, S., Oğuz, T. & Solidoro, C. (2014). An indicator-based evaluation of Black Sea food web dynamics during 1960–2000. Journal of Marine Systems, 134, 113-125. DOI: 10.1016/j.jmarsys.2014.02.010.
- Allendorf, F.W. & Hard, J.J. (2009). Human-induced evolutioncaused by unnatural selection through harvest of wild animals. Proceedings National Academy of Sciences, 106, 9987-9994.
- Atılgan, E., Başçınar, S.N. & Erbay, M. (2012). Doğu Karadeniz’deki istavrit, Trachurus mediterraneus (Steindachner, 1868)’in otolit özellikleri ve bazı populasyon parametreleri. Journal of FisheriesSciences.com, 6(2), 114-124. DOI: 10.3153/jfscom.2012015.
- Avşar, D. 2005. Balıkçılık biyolojisi ve popülasyon dinamiği, Çukurova Üniversitesi, Nobel Kitapevi, Adana, 332.
- Aydın, M. & Karadurmuş, U. (2012). Age, growth, length-weİght relationship and reproduction of the Atlantic horse mackerel (Trachurus trachurus Linnaeus, 1758) in Ordu (Black Sea). Ordu University, Journal of Science Technology, 2, 68- 77.
- Bat, L., Sahin, F., Satılmıs, H.H., Ustun, F., Ozdemir, Z.B., Kideys, A.E. & Shulman, G.E., (2007). Karadeniz’in değişen ekosistemi ve hamsi balıkçılığına etkisi. Journal Fish Science, 1(4), 191-227.
- Beverton, R.J.H. & Holt, S.J., (1957). On the dynamics of exploited fish populations, UK Ministry of Agriculture, Fisheries and Food, London, 560 s.