Güneydoğu Karadeniz Kıyıları Besin Tuzu Dinamiği
Öz
Güney Doğu Karadeniz (Artvin-Giresun) kıyıları boyunca Kasım 2014-Ağustos 2016 tarihleri arasında mevsimsel olarak yürütülen bu çalışmada besim tuzu konsantrasyonlarının zamansal ve alansal değişimleri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında 12 farklı istasyonda yüzeyden itibaren 10 m aralıklarla 40 m derinliğe kadar mevsimsel örneklemeler yapılmıştır. Çalışma bölgesinde sonbahar ve kış mevsiminde besin tuzu konsantrasyonları yüksek olup ilkbahar ve yaz mevsiminde fitoplanktonik aktiviteye bağlı olarak düşüş göstermiştir. Örnekleme istasyonlarında SiO2 (0,01-13,625 µM) en yüksek konsantrasyonda okunan besin elementi olup, bunu NO2+NO3 (0,001-3,346 µM) takip etmiştir. Bölgede o-PO4 konsantrasyonları (0,001-0,932 µM) genel anlamda düşük bulunmuştur. Çalışma bölgesinde yüzey suyu besin tuzu konsantrasyonları alansal ve zamansal önemli değişimler göstermiş ve kıyısal bölgenin daha zengin olduğu ve açığa gidildikçe konsantrasyonlarda önemli oranda azalmalar tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci yılında silikat ve fosfat konsantrasyonları 2 kata yakın bir oranda artış eğilimi sergilerken benzer bir artış eğilimi nitrit+nitrat için sadece ilkbahar mevsiminde gözlenmiştir. Bu çalışma, bölgede besin tuzu dinamiğinin biyolojik aktiviteye bağlı mevsimsel ölçekte önemli değişimler gösterdiğini gösterirken bölgenin sürekli olarak izlenmesi gerekliliğini de ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Güney Doğu Karadeniz, Besin Tuzu, Pigment, Fitoplankton
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
113Y189
Teşekkür
Bu çalışma TÜBİTAK 113Y189 numaralı proje ile desteklenmiştir. Deniz çalışmaları esnasında yardımlarından dolayı proje ekibine, “R/V SÜRAT ARAŞTIRMA I” ve “R/V KARADENİZ ARAŞTIRMA” gemilerinin kaptan ve gemi adamlarına teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Alkan, A., Serdar, S., Fidan, D., Akbaş, U., Zengin, B. & Kılıç, M. B. (2022). Spatial, temporal, and vertical variability of nutrients in the Southeastern Black Sea. Chemosphere, 302, 134809.
- Ağırbaş, E. (2010). Güneydoğu Karadeniz’de Pigment Konsantrasyonu ve Birincil Üretimin Çevre Koşulları İle Etkileşimi. Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Trabzon, Türkiye, 199s.
- Agirbas, E., Feyzioglu, A.M. & Kopuz, U. (2014). Seasonal changes of phytoplankton chlorophyll a, primary production and their relation in the Continental Shelf Area of the South-Eastern Black Sea. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 14, 713-726.
- Barale, A. & Murray, C. (1995). The Surface Colour Field of Enclosed Marine Basins: Pigment Patterns of the Black Sea. Remote Sensing Reviews, 12, 61-82.
- Bat, L., Sezgin, M., Satilmis, H.H., Sahin, F, Ustun, F., Birinci-Ozdemir, Z. & Baki, O.G. (2011). Biological diversity of the Turkish Black Sea coast. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 11, 683- 692.
- Bologa, A.S. (1986). Planktonic Primary Productivity of the Black Sea: A Review. Thalassia Jugoslavica, 21-22, (1-2), 1-22.
- Brewer, P.G. & Murray, J.W. (1973). Carbon, Nitrogen and Phosphorus in the Black Sea. Deep Sea Research, 20, 803-808.
- Çoban-Yıldız, Y., Tuğrul, S., Ediger, D., Yılmaz, A. & Polat, S.C. (2000). A Comparative Study on the Abundance and Elemental Composition of POM in three Interconnected basins: the Black, the Marmara and the Mediterranean Seas. Mediterranean Marine Science, 1, 51-63.
- Eker-Develi, E. & Kideys, A.E. (2003). Distribution of phytoplankton in the southern Black Sea in summer 1996, spring and autumn1998. Journal of Marine Systems, 39, 203-211.
- Feyzioglu, A.M. & Seyhan, K. (2007). Phytoplankton Composition of South East Black Sea Coast. Journal of the Black Sea / Mediterranean Environment, 13, 61-71.