Rize-Artvin Karayolu Bitkilendirme Tasarımının Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirilmesi

Yerleşim merkezlerini birbirine karadan bağlayan yol olarak tanımlanan karayolları ulaşım altyapısının temelini oluşturmaktadır. Kolay, esnek ve hızlı taşıma imkânı vermesi karayollarının olumlu özellikleri olarak sayılırken özellikle teknolojik gelişmeler ve hızla artan nüfusun ihtiyaçları doğrultusunda geniş karayollarının yapılması nedeniyle peyzaj alanlarının bozulması ve tahrip olması bu alanlarda peyzaj düzenleme çalışmalarının yapılmasını zorunlu hale getirmektedir. Çalışma kapsamında, Karadeniz Sahil Yolu güzergâhının Rize-Artvin arasında bulunan 10,66 km uzunluğundaki karayolu bitkilendirme tasarımının peyzaj mimarlığı açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda güzergâh boyunca kullanılan toplam bitki sayısının 6817 olduğu ve bunların 19 familyaya ait 45 farklı bitki taksonundan oluştuğu belirlenmiştir. Bu taksonlar; Angiospermae (Kapalı Tohumlular) veya Gymnospermae (Açık Tohumlular) olma durumları, yaşam ömürleri, doğallık durumları, doku özellikleri, yaprak durumları, çiçeklenme zamanları, çiçek renkleri, meyve ve kozalak olgunlaşma zamanları, meyve ve kozalak renkleri ve bitkisel tasarım kriterleri kapsamında değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda tespit edilen taksonların %96,21’inin Angiospermae, %92,34’ünün çalı, %53,06’sının egzotik ve %60,85’inin orta dokulu olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, tasarım ilkeleri doğrultusunda bitki taksonlarının doku, renk, sayı, boy ve tepe çapı özellikleri ile trafik güvenliğine katkıları incelenerek öneriler geliştirilmiştir.

Highways, which are defined as roads connecting settlement centers to each other by land, constitute the basis of transportation infrastructure. While providing easy, flexible, and fast transportation is considered a positive feature of highways, the deterioration and destruction of landscape areas due to the construction of wide highways in line with technological developments and the needs of the rapidly increasing population make it necessary to carry out landscaping works in these areas. Within the scope of the study, it was aimed at evaluating the 10.66 kilometer long highway planting design of the Black Sea Coastal Road between Rize and Artvin in terms of landscape architecture. In this context, it was determined that the total number of plants used along the route was 6817, and they consisted of 45 different plant taxa belonging to 19 families. These taxa were evaluated in terms of their Angiospermae or Gymnospermae status, life span, naturalness, texture characteristics, leaf status, flowering times, flower colors, fruit and cone ripening times, fruit and cone colors, and plant design criteria. As a result of this evaluation, it was determined that 96.21% of the taxa were Angiospermae, 92.34% were shrubs, 53.06% were exotic, and 60.85% were medium-textured. In addition, in line with the design principles, the texture, color, number, height, and crown diameter characteristics of plant taxa and their contribution to traffic safety were examined, and recommendations were developed.