Rize Koşullarında GAP Mavisi (Lathyrus sativus L.) Mürdümük Çeşidinin Fenolojik, Morfolojik ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
Öz
Bu çalışmada, GAP Mavisi (Lathyrus staivus L.) mürdümük çeşidinde Rize ili Pazar ilçesinde bulunan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesi Uygulama ve Araştırma Alanı’nda 2 yıl süreyle (2018-2019, 2019-2020) çalışma yapılmış ve fenolojik gözlemler, morfolojik ölçümler ve kalite özellikleri belirlenmiştir. GAP Mavisi (Lathyrus sativus L.) çeşidinde incelenen özelliklere ait ortalama değerler; çiçeklenme başlangıcı 147.67 gün, % 50 çiçeklenme süresi 162.66 gün, olgunlaşma süresi 234.16 gün, bitki boyu 129.92 cm, gövde genişliği 7.41 mm, yaprak sapı uzunluğu 2.85 cm, yaprak uzunluğu 7.79 cm, yaprak genişliği 0.75 cm, bitkide bakla sayısı 184.63 adet, bakla boyu 3.71 cm, bakla genişliği 1.23 cm, baklada tane sayısı 3.60 adet, 1000 tane ağırlığı 143.68 g, bitki başına tohum verimi 78.77 g, bitki başına biyolojik verim 203.07 g, hasat indeksi % 37.87, kuru madde oranı % 93.72, ham kül oranı % 2.88, ham protein oranı % 16.37, ADF % 37.21, NDF % 55.13, Sindirilebilir Kuru Madde (SKM) % 59.91, Kuru Madde Tüketimi (KMT) % 2.18 ve Nisbi Yem Değeri (NYD) 101.09 şeklindedir.
Anahtar Kelimeler
Lathyrus sativus, Rize, fenolojik gözlemler, morfolojik ölçümler, kalite özellikleri
Kaynakça
- Ahmadı, J., Vaezı, B. & Pour-Aboughadareh, A. (2015). Assessment of heritability and relationships among agronomic characters in grass pea (Lathyrus sativus L.) under rainfed conditions. Bıharean Bıologıst, 9(1), 29-34.
- Anonim. (2021). T.C. Başbakanlık Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Rize İl Müdürlüğü Kayıtları.
- Barai, R., Chakraborty, S., Sarkar, A., Mandal, R., Chakraborty, M., Debnath, M.K. & Kundu, A. (2021). Characterization and evaluation of some genotypes of Lathyrus sps. in Terai Region of West Bengal. Biological Forum–An International Journal 13(3), 589-595.
- Başaran, U. (2010). Türkiye’nin farklı yörelerinde yetiştirilen mürdümük (Lathyrus sativus L.) populasyonlarının tarımsal özellikleri, protein içerikleri ve odap düzeylerinin belirlenmesi. Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun, Türkiye, 131s.
- Başaran, U., Mut, H., Gülümser, E. & Çopur Doğrusöz, M. (2016). Evaluation of Turkish grass pea (Lathyrus sativus L.) collections for its agronomic characters with a special reference to ODAP content. Legume Research, 39(6), 876-882.
- Çetin, T. (2006). Bazı Lathyrus L. türlerinin karyotip analizleri. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta, Türkiye, 50s.
- Das, M., Yadav, V.K., Singh, A., Sharma, P.K. & Ghosh, P.K. (2015). Nutrient utilization and growth performance of Jalauni lambs fed grass pea (Lathyrus sativus) hay based diet. Scientific Papers, Series D, Animal Science, 58: 111-115.
- Deniz, M., Kızıl Aydemir, S., Algan, E., Yerlikaya, D.Ü. & Uzun, A. (2020). Farklı lokasyonlarda yetiştirilen bazı mürdümük (Lathyrus sativus L.) genotiplerinin tarımsal özellikleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(3), 566-575. DOI: 10.30910/turkjans.650984
- Hekimoğlu, E. (2019). Endemik Lathyrus undulatus Boiss.(Fabaceae) türü üzerinde morfolojik, anatomik, palinolojik ve karyolojik araştırmalar. Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Bursa, Türkiye, 47s.
- IPGRI. (2000). Descriptors for Lathyrus spp. International Plant Genetic Resource Institute, Rome, Italy