Rize İli Atık Su Arıtma Tesislerinde Mikroplastik Konsantrasyonlarının Belirlenmesi
Öz
Bu çalışma, Türkiye’nin en yağışlı ili olan Rize’deki kentsel atık su arıtma tesislerinde mikroplastik (MP) kirliliğini incelemek üzere gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, yağışlı ve kurak dönemlerdeki mikroplastik miktarları, şekilleri (fiber, fragment, film, foam) ve polimer türleri (PET, PP, PE, PS, PVC) arasındaki dönemsel farklılıklar analiz edilmiştir. Sonuçlar, mikroplastik yoğunluğunun mevsimsel dalgalanmalar gösterdiğini, ancak istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığını ortaya koymuştur. Çalışma boyunca en yaygın şekilsel tür fiber olarak tespit edilmiş, polimer türlerinde ise PET’in baskın olarak öne çıkmıştır. Özellikle tekstil ürünlerinden kaynaklanan liflerin mikroplastik kirliliğinde belirgin bir payı olduğu saptanmıştır. Film ve foam türlerinde mevsimsel farklılıklar gözlemlenmiş, bu durumun çevresel koşullara duyarlılık gösterebileceği vurgulanmıştır. MP kirliliğinin kaynaklarının anlaşılması ve etkili giderim teknolojilerinin geliştirilmesi için daha kapsamlı ve uzun vadeli araştırmalar önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Atık su, Mikroplastik, Derin deniz deşarjı, AAT, Rize
Teşekkür
Bu çalışmanın yürütülmesi için gerekli idari izinleri sağlayan Rize Belediyesi’ne ve Çevre Mühendisi İsa TAŞÇI'ya ve mikroplastiklerin tespit edilmesindeki değerli yardımları için Prof.Dr. Kenan GEDİK'e şükranlarımı sunarım.
Kaynakça
- Akarsu, C., Kıdeyş, A.E. &Kumbur, H. (2017). Evsel atık su arıtma tesislerinin sucul ekosisteme mikroplastik tehditi. Turk Hij. Den. Biyol. Derg., 74(EK-1), 73- 78. DOI: 10.5505/TurkHijyen.2017.36845
- Akdemir, T. & Gedik, K. (2023). Microplastic emission trends in Turkish primary and secondary municipal wastewater treatment plant effluents discharged into the sea of Marmara and Black Sea. Environ. Res., 231, 116188. DOI: 10.1016/j.envres.2023.116188
- Akkan, T., Gedik, K. & Mutlu, T. (2023). Protracted dynamicity of microplastics in the coastal sediment of the Southeast Black Sea. Mar Pollut Bull., 188, 114722. DOI: 10.1016/j.marpolbul.2023.114722
- Bozdaş, K. (2022). Atıksu arıtma tesislerinde mikroplastiklerin akıbeti. Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa, Türkiye, 51s.
- Browne, M.A., Crump, P., Niven, S.J., Teuten, E., Tonkin, A., Galloway, A. & Thompson, R. (2011). Accumulation of microplastics on shorelines worldwide: sources and sinks. Environ. Sci. Technol. 45, 9175e9179. DOI: 10.1021/es201811s
- Browne, M.A. (2015). Sources and Pathways of Microplastics to Habitats. In: Bergmann, M., Gutow, L., Klages, M. (eds), Marine Anthropogenic Litter, Springer, Cham. DOI: 10.1007/978-3-319-16510- 3_9
- Can, T. (2020). Atıksu arıtma tesislerinde mikroplastik gideriminin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Bursa, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 78s.
- Carr, S.A., Liu, J. & Tesoro, A.G. (2016). Transport and fate of microplastic particles in wastewater treatment plants. Water Res., 91, 174-182. DOI: 10.1016/j.watres.2016.01.002
- Cheung, P.K. & Fok, L. (2017). Characterisation of plastic microbeads in facial scrubs and their estimated emissions in Mainland China. Water Res., 122, 53e61. DOI: 10.1016/j.watres.2017.05.053
- ÇŞİB. (2023). Rize İli 2023 Yılı Çevre Durum Raporu. Çevre Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İl Müdürlüğü, Rize, Türkiye, 106s.