Araştırma Makalesi

ICONA Modeli Kullanılarak Toprak Erozyonu Riskinin Tahmin Edilmesi: Ankara İli Örneği

Cilt: 9 Sayı: 4 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

ICONA Modeli Kullanılarak Toprak Erozyonu Riskinin Tahmin Edilmesi: Ankara İli Örneği

Öz

Türkiye’nin erozyon risk durumu ve toprak kaybı değerlendirildiğinde, Türkiye için literatürdeki yöntem ve teknikler arasından en ideal modelin ICONA olacağı anlaşılmıştır. Bu çalışmada; su, rüzgâr ve yanlış alan kullanımına bağlı erozyon riski yüksek olduğu ifade edilen Ankara Kenti’nin erozyon duyarlılık düzeylerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, coğrafi bilgi sistemleri yazılımından ArcGIS 10.7 kullanılmış ve Ankara’nın erozyon risk düzeyleri ICONA modeli/yöntemi ile tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, mekânsal erozyon riski haritasının yanı sıra erozyon risk düzeyleri belirlenmiş ve değerlendirilmiştir. Bulgular, Yenimahalle ve Keçiören ilçelerinin güneyi, Mamak’ın batısı, Çankaya ve Etimesgut’un kuzeyi ile Sincan’ın doğusundaki yaklaşık 124.300 hektarlık alanda erozyon riskinin yüksek ve çok yüksek olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, tek bir mekânsal gösterge olan erozyon riskinin belirlenmesine yönelik çalışmaların yanı sıra çok katmanlı mekânsal planların hazırlanması ve farklı göstergelerin bütünleşik olarak değerlendirilmesine yönelik gelecekteki benzer çalışmalar için de örnek olabilir.

Anahtar Kelimeler

Erozyon duyarlılığı , toprak kaybı , toprak erozyonu , ICONA modeli

Kaynakça

  1. Akalan, İ. (1992). Türkiye'nin Toprak Kaynakları, Bunların Sorunları ve Çözüm Yolları. Türkiye Coğrafyası Uygulama ve Araştırma Dergisi, 1, 1-14.
  2. Alevkayalı, Ç. & Abi, B. (2023). Mekân Tabanlı Toprak Erozyonu Tahmin Modelleri: Bildiklerimiz Değişiyor Mu? Coğrafi Bilimler Dergisi, 21(2), 696-725. DOI: 10.33688/aucbd.1265625
  3. Anonim. (2024). Erozyon ve Sel Kontrolü Dersi – Ders Notları. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi, Havza Amenajmanı Anabilim Dalı. Erişim Tarihi. 10.10.2024. Erişim Adresi: https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/havzaamenajmani_65 00a.pdf.
  4. Avci, V. (2016). Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Gökdere Havzası ve Çevresinin (Bingöl) Erozyon Duyarlılık Analizi. The Journal of Academic Social Science. 26, 170-193. Doi:10.16992/ASOS.1116.
  5. Aydin, A. & Tecimen, H.B. (2010). Temporal soil erosion risk evaluation: a CORINE methodology application at Elmali dam watershed, Istanbul. Environ. Earth. Sci. J., 61,1 457-1465. DOI: 10.1007/s12665-010-0461-2.
  6. Aydınalp, C. (2000). Türkiye’nin Toprak Sorunları. ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 10(1), 135- 143.
  7. Bai, L., Wang, N., Jiao, J., Chen, Yixian, Tang, B., Wang, H., Chen, Yulan, Yan, X. & Wang, Z. (2020). Soil Erosion and Sediment Interception by Check Dams in a Watershed For an Extreme Rainstorm on the Loess Plateau, China. Int. J. Sediment Res., 35, 408-416. DOI: 10.1016/j.ijsrc.2020.03.005
  8. Balcı, N. (1976). Toprak Erozyonu ve Kirlenme Sorunları. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, XXVI(2), 68-77.
  9. Bayramin, İ. (2003). Soil erosion risk assessment with LEAM model; case study: Beypazarı Area. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 23, 105-116.
  10. Bayramin, İ., Dengiz, O, Başkan, O. & Parlak, M. (2003). Soil Erosion Risk Assessment With ICONA Model; Case Study: Beypazarı Area. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 27(2), Article 7. Available at: https://journals.tubitak.gov.tr/agriculture/vol27/iss2/7