Araştırma Makalesi

Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP

Cilt: 10 Sayı: 4 31 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP

Öz

Su ürünleri yetiştiriciliği, giderek büyüyen ve gelişen bir sektör haline gelmiştir. Bu büyümenin sürdürülebilirliği, sağlıklı balık bireylerinin yetiştirilmesiyle mümkündür. Bu bağlamda, üretim tesislerinde sağlıklı bireylerin fizyolojik durumlarının değerlendirilmesi vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Bu değerlendirmelerin yapılabilmesi için türlere özgü biyokimyasal referans değerlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, önemli ticari değere sahip üç balık türü olan sazan (Cyprinus carpio), Karaca mersin balığı (Acipenser gueldenstaedtii) ve gökkuşağı alabalığında (Oncorhynchus mykiss), yetişkin bireylerden elde edilen üre, glukoz, kreatinin, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST) ve alkalen fosfataz (ALP) gibi temel biyokimyasal parametrelerin referans değerlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Balıkların sağlıklı bireyler olduğu ise mikrobiyolojik ve hematolojik testlerle doğrulanmıştır. Elde edilen veriler, türler arasında bazı parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, yetiştiricilik faaliyetlerinde biyokimyasal izlemeye dayalı sağlık değerlendirmeleri için temel bir referans sunmaktadır. Ayrıca, gelecekte yapılacak çalışmaların bu türlerin farklı yaşam evrelerine odaklanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sazan, mersin balığı, alabalık, biyokimya, enzim

Destekleyen Kurum

Mevcut çalışma için herhangi bir mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Mevcut çalışma Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Yerel Etik Kurulu tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır (Karar No: 2024/05).

Teşekkür

Balıklara ait bazı biyokimyasal parametrelerin referans aralıklarının belirlendiği bu çalışmada analizlerin yapıldığı LT406-RX model Randox marka biyokimya cihazı Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Geliştirme Vakfı tarafından birimimize kazandırılmıştır. Bu kapsamda Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Geliştirme Vakfına teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Ajeniyi, S., & Solomon, R. (2014). Urea And Creatinine Of Clarias Gariepinus In Three Different Commercial Ponds. Nature and Science, 12(10). Retrieved from http://www.sciencepub.net/nature
  2. Ak, K., Er, A., & Minaz, M. (2023). Kültür Kökenli Karaca Mersin Balığı (Acipenser gueldenstaedtii)’nın Hematolojik Parametrelerinin Referans Değerlerinin Belirlenmesi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 8(1), 88-94. DOI: 10.35229/JAES.1231567
  3. Anton-Pardo, M., Hlaváč, D., Másílko, J., Hartman, P., & Adámek, Z. (2014). Natural diet of mirror and scaly carp (Cyprinus carpio) phenotypes in earth ponds. Folia Zoologica, 63(4), 229-237. DOI: 10.25225/FOZO.V63.I4.A1.2014
  4. Balali-Mood, M., Naseri, K., Tahergorabi, Z., Khazdair, M.R., & Sadeghi, M. (2021). Toxic Mechanisms of Five Heavy Metals: Mercury, Lead, Chromium, Cadmium, and Arsenic. Frontiers in Pharmacology, 12, 643972. DOI: 10.3389/FPHAR.2021.643972
  5. Barton, B.A. (2002). Stress in fishes: a diversity of responses with particular reference to changes in circulating corticosteroids. Integrative and Comparative Biology, 42(3), 517-525. DOI: 10.1093/ICB/42.3.517
  6. Bavia, L., da Silva, A.P., Carneiro, M.C., Kmecick, M., Pozzan, R., Esquivel-Muelbert, J., …, & Prodocimo, M.M. (2024). Health status biomarkers and hemato-biochemical indices in Nile tilápia. Comparative Immunology Reports, 7, 200168. DOI: 10.1016/J.CIREP.2024.200168
  7. Beyenbach, K.W. (2004). Kidneys sans glomeruli. American Journal of Physiology - Renal Physiology, 286(5 55-5), 811-827. DOI: 10.1152/AJPRENAL.00351.2003
  8. Blahova, J., Mikula, P., Marsalek, P., & Svobodova, Z. (2025). Biochemical and antioxidant responses of common carp (Cyprinus carpio) exposed to sublethal concentrations of the antiepileptic and analgesic drug gabapentin. Veterinární Medicína, 70(1), 20. DOI: 10.17221/75/2024-VETMED
  9. Bronzi, P., Rosenthal, H., & Gessner, J. (2011). Global sturgeon aquaculture production: an overview. Journal of Applied Ichthyology, 27(2), 169-175. DOI: 10.1111/J.1439-0426.2011.01757.X
  10. De Smet, H., & Blust, R. (2001). Stress Responses and Changes in Protein Metabolism in Carp Cyprinus carpio during Cadmium Exposure. Ecotoxicology and Environmental Safety, 48(3), 255-262. DOI: 10.1006/EESA.2000.2011

Kaynak Göster

APA
Minaz, M., Er, A., Ak, K., Kurtoğlu, İ. Z., & Kayış, Ş. (2025). Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(4), 443-451. https://doi.org/10.35229/jaes.1680313
AMA
1.Minaz M, Er A, Ak K, Kurtoğlu İZ, Kayış Ş. Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 2025;10(4):443-451. doi:10.35229/jaes.1680313
Chicago
Minaz, Mert, Akif Er, Kübra Ak, İlker Zeki Kurtoğlu, ve Şevki Kayış. 2025. “Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 10 (4): 443-51. https://doi.org/10.35229/jaes.1680313.
EndNote
Minaz M, Er A, Ak K, Kurtoğlu İZ, Kayış Ş (01 Temmuz 2025) Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 10 4 443–451.
IEEE
[1]M. Minaz, A. Er, K. Ak, İ. Z. Kurtoğlu, ve Ş. Kayış, “Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP”, Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, c. 10, sy 4, ss. 443–451, Tem. 2025, doi: 10.35229/jaes.1680313.
ISNAD
Minaz, Mert - Er, Akif - Ak, Kübra - Kurtoğlu, İlker Zeki - Kayış, Şevki. “Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 10/4 (01 Temmuz 2025): 443-451. https://doi.org/10.35229/jaes.1680313.
JAMA
1.Minaz M, Er A, Ak K, Kurtoğlu İZ, Kayış Ş. Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 2025;10:443–451.
MLA
Minaz, Mert, vd. “Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, c. 10, sy 4, Temmuz 2025, ss. 443-51, doi:10.35229/jaes.1680313.
Vancouver
1.Mert Minaz, Akif Er, Kübra Ak, İlker Zeki Kurtoğlu, Şevki Kayış. Kontrollü Koşullarda Yetiştirilen Farklı Tatlısu Balıklarında Kan Biyokimyasal Parametre Değerleri: Üre, Glukoz, Kreatinin, ALT, AST ve ALP. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 01 Temmuz 2025;10(4):443-51. doi:10.35229/jaes.1680313