Geri Kazanılmış Kağıt Tüketimi Orman Ekolojik Ayak İzi için Öncü Bir Gösterge Olabilir mi? Türkiye Üzerine Bir Araştırma
Öz
1990-2022 dönemini kapsayan bu çalışmanın amacı, Türkiye’de geri kazanılmış kağıt tüketimi (RPC), ulusal gelir (GDP), kentleşme oranı (UR) ve orman ekolojik ayak izi(FEP) arasındaki nedensellik ilişkilerini analiz ederek, geri kazanılmış kağıt tüketiminin, orman ekolojik ayak izi öngörüleri için kullanılıp kullanılamayacağını analiz etmektir Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerini analiz etmek için Toda Yamamoto Nedensellik testi ve yumuşak yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier Toda Yamamoto Nedensellik Testleri kullanılmıştır. Toda Yamamoto Nedensellik Testi sonuçlarına göre, kentleşme oranından, orman ekolojik ayak izine doğru ve geri kazanılmış kağıt tüketimine doğru tek yönlü nedensellik bulunmaktadır. Yapısal kırılmalar değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerini etkilemektedir. Fourier Toda Yamamoto Nedensellik Testi sonuçlarına göre, kentleşme oranı ile orman ekolojik ayak izi arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi varken, kentleşme oranından geri kazanılmış kağıt tüketimine ve ulusal gelire doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi vardır. Geri kazanılmış kağıt tüketimi ile orman ekolojik ayak izi arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi bulunmamaktadır. Sonuçlar geçmiş dönem geri kazanılmış kağıt tüketiminin orman ekolojik ayak izi öngörüleri için öncü gösterge olarak kullanılamayacağını göstermektedir. Ayrıca, geçmiş dönem kentleşme trendleri orman ekolojik ayak izi, ulusal gelir ve geri kazanılmış kâğıt tüketimi tahminleri için öncü gösterge olarak kullanılabilir. Bu bağlamda, plansız kentleşmenin yaşam kalitesinde meydana getirdiği bozulmaları azaltmak ve sürdürülebilir kalkınma sürecinde etkinliği artırmak için sürdürülebilir şehir projelerinin desteklenmesi ve kırsal kesimde ekonomik yapıyı güçlendirecek politikaların benimsenmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler
geri kazanılmış kağıt tüketimi , kentleşme , orman akolojik ayak izi , ulusal gelir
Kaynakça
- Al-Wabel, M.I., Ahmad, M., Rasheed, H., Rafique, M.I., Ahmad, J., & Usman, A.R.A. (2022). Environmental ıssues due to open dumping and landfilling, In: Pathak, P. & Palani, S.G. (ed) Circular economy in municipal solid waste landfilling: biomining & leachate treatment . radionuclides and heavy metals in the environment, 65-93p, Springer, Cham.
- Akkemik, Ü., & Kavgacı, A. (2022). Türkiye’de ormansızlaşma ve orman bozulması. In: Atmiş, E. (ed) Türkiye’de orman bozulması, 91-105p, Türkiye Ormancılar Derneği, Ankara.
- Aming-Hayudini, M.A.E., Jaddani, M.Y.T., & Habibun, S.I. (2022). Practices on waste disposal and its environmental effects. Internatıonal Journal of Multidisciplinary: Applied Business And Education Research, 3(8), 1569-1576. DOI: 10.11594/ijmaber.03.08.19
- Ateş, E. (2021). Döngüsel ekonomi kapsamında GSYİH ile geri dönüşüm ilişkisi: Avrupa Birliği ülkeleri örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 67, 125-137. DOI: 10.51290/dpusbe.782974
- Awasthi, A.K., Wang, M., Awasthi, M.K., Wang, Z., & Li, J. (2018). Environmental pollution and human body burden from improper recycling of e-waste in China: a short-review. Environmental Pollution, 243, 1310-1316. DOI: 10.1016/j.envpol.2018.08.037
- Aydın, M., Koç, P., & Tümay, M. (2023) Investigating the environmental kuznets curve hypothesis with recovered paper consumption, human development index, urbanization, and forest footprint. International Journal of Environmental Science and Technology, 20, 9053-9064. DOI: 10.1007/s13762-023-05049-7
- Bao, Z., & Lu, W. (2023). Applicability of the environmental kuznets curve to construction waste management: a panel analysis of 27 European economies. Resources, Conservation and Recycling, 188, 106667, DOI: 10.1016/j.resconrec.2022.106667
- Boubellouta, B., & Kusch_Brandt, S. (2020). Testing the environmental kuznets curve hypothesis for ewaste in the EU28+2 Countries. Journal of Cleaner Production, 123371, DOI: 10.1016/j.jclepro.2020.123371
- Boubellouta, B., & Kusch_Brandt, S. (2023). Driving factors of e-waste recycling rate in 30 european countries: new evidence using a panel quantile regression of the EKC hypothesis coupled with the STIRPAT model. Environment, Development and Sustainability, 25(8), 7533-7560. DOI: 10.1007/s10668-022-02356-w.
- Chen, C., & Pao, H. (2024). Circular economy and ecological footprint: a disaggregated analysis for the EU. Economic Indicators, 160, 111809. DOI: 10.1016/j.ecolind.2024.111809.