Araştırma Makalesi

Farklı Meşçere Tiplerinde Kızılçam (Pinus Brutia) Ormanları İçin Toprak Üstü Biyokütle Karbon Tahmini: Landsat 9 Uydu Verileri ile Makine Öğrenmesi Yaklaşımı

Cilt: 10 Sayı: 4 31 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Farklı Meşçere Tiplerinde Kızılçam (Pinus Brutia) Ormanları İçin Toprak Üstü Biyokütle Karbon Tahmini: Landsat 9 Uydu Verileri ile Makine Öğrenmesi Yaklaşımı

Öz

Orman Toprak Üstü Biyokütlesi (TÜB) orman ekosistemlerinin konumsal-zamansal değişimini gözlemlemek ve değerlendirmek için önemli biyofiziksel değişkenlerdir. Sürdürülebilir orman yönetim stratejilerini daha iyi destekleyebilmek için uzaktan algılama araçları ile sürekli ve doğru bir şekilde Toprak Üstü Biyokütle Karbon (TÜBK) tahmininin sağlanabilir olması gerekmektedir. Lansat 9 C2L1 uydu verileri ve makine Öğrenmesi Algoritmaları (Yapay Sinir Ağları (YSA), Rassal Orman Algoritması (ROA) ve Destek Vektör Makineları (DVM)) bu çalışmada Adana ili “Pinus brutia” meşçerelerinde tutulan TÜBK miktarının tahmininde kullanılmıştır. Landsat 9 uydu verileri ile elde edilen spektral indisler (Normalize Edilmiş Fark Vejetasyon İndeksi ve İyileştirilmiş Vejetasyon İndeksi) ve Orman Kanopi Yoğunluk altlığı bağımsız değişken kümesi olarak kullanılmıştır. Tahmin doğruluğunu arttırmak için birden fazla model kurulumu gerçekleştirilmiş ve en yüksek TÜBK tahmin Rassal Orman Algoritmaları (0,84 R2) aracılığıyla elde edilmiştir. İkinci en yüksek model tahmini, çapraz doğrulama uygulanarak hiperparametre optimizasyonu sağlaması hedeflenen veri seti kullanılarak Rassal Orman Algoritması (0,62 R2) ile elde edilmiştir. Üçüncü en yüksek model performansı ise veri setinin radyal düzlemde değerlendirildiği Destek Vektör Makineleri (0,61 R2) ile elde edilmiştir. Sonuçlar diğer makine öğrenmesi algoritmaları içerisinden hiperparametre optimizasyonu sağlanmamış veri seti ile kurulan Rassal Orman Algoritması model performansının oldukça önemli bir farkla TÜBK tahmininde kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Bu çalışma Orman Envanter Yönetimi çalışmaları için oldukça basit ve etkili bir yöntem aracı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Orman kanopi yoğunluğu , Spektral indeksler , Toprak üstü biyokütle karbon , Makine öğrenmesi algoritmaları.

Kaynakça

  1. Abdollahnejad, A., Panagiotidis, D., & Surovy, P. (2017). Forest canopy density assessment using different approaches – Review. Journal of Forest Science. 63(3), 107-116. DOI: 10.17221/110/2016-JFS
  2. Ahmad, A., Gilani, H., & Ahmad, S. R. (2021). Forest aboveground biomass estimation and mapping through high-resolution optical satellite ımagery - A literature review. Forests, 12(7), 914, DOI: 10.3390/f12070914
  3. Akpınar, A. (2022). İnsansız hava aracı ile elde edilen görüntülerden ağaçların toprak üstü biyokütle tahmini ve karbon depolama kapasitesinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Uzaktan Fen Bilimleri Enstitüsü, Antalya, Türkiye, 89s.
  4. Anaya, J. A., Chuvieco, E. & Palacious-Orueta, A. (2009). Aboveground biomass assessment in Colombia: A remote sensing approach. Forest Ecology and Management, 257, 1237-1246, DOI: 10.1016/j.foreco.2008.11.016
  5. Başkent, E. Z. (2022). Principal components of carbon Dynamics in forest ecosystem and planning. Journal of Architecture, Engineering & Fine Arts, 4(1), 1-15.
  6. Bera, B., Saha, S. & Bhattacharjee, S. (2020). Estimation of forest canopy cover and forest fragmentation mapping using landsat satellite data of Silabati river basin (India). KN-Journal of Cartography and Geographic Information. 70, 181-197. DOI: 10.1007/s42489-020-00060-1
  7. Budak, M., Günal, H., Çelik, İ., & Acir, N. (2019). Ekosistem servislerinin haritalanması ve önemi. ISPEC, Internatıonal Conference on Agriculture, Animal Science And Rural Development-III, 20- 22 Aralık 2019, Van, Türkiye, 273-282.
  8. Çorbacı, Ö. L., Özçelik, A. E., Yüksek, F., Yüksek, T., & Öztekin Kara, C. (2024). Climate Change, Carbon Management and Green Space Systems in Architectural Sciences, Gül, A., Demirel, Ö. & Akten, S. (Ed.), Determination of biomass and carbon sequestration capacity of urban trees: Rize province agricultural botanical park, 1st ed., 403-443p, IKSAD Uluslararası Yayın Evi, Adıyaman, Türkiye.
  9. Değermenci, A. S. (2023). Düzce ili karasal karbon kapasitesinin belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 11, 99-110, DOI: 10.29130/dubited.1023712
  10. Durkaya, B, Durkaya, A., & Kaptan, S. (2018). Karbon Birikiminin Farklı Yöntemlerle Hesaplanması; Bartın Orman İşletme Müdürlüğü Örneği. 4th International Symposium on Environment and Morals, 27-29 Haziran 2018, Herzegovina, Bosnia, 1-8.

Kaynak Göster

APA
Karamanlı, E. (2025). Farklı Meşçere Tiplerinde Kızılçam (Pinus Brutia) Ormanları İçin Toprak Üstü Biyokütle Karbon Tahmini: Landsat 9 Uydu Verileri ile Makine Öğrenmesi Yaklaşımı. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(4), 408-415. https://doi.org/10.35229/jaes.1703797