Araştırma Makalesi

Oreochromis niloticus’un Türkiye’deki Potansiyel Dağılım Alanlarının Belirlenmesi: Ekolojik Niş Modellemesi Yaklaşımı

Cilt: 10 Sayı: 4 31 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Oreochromis niloticus’un Türkiye’deki Potansiyel Dağılım Alanlarının Belirlenmesi: Ekolojik Niş Modellemesi Yaklaşımı

Öz

Oreochromis niloticus (Nil Tilapyası), dünya genelinde yetiştiriciliği yaygın olarak yapılan bir türdür. Nil tilapyası akuakültür tesislerinden doğal ortamlara kaçış sonrası bu yeni alanlara kolay uyum sağlayabilmektedir. Tilapyanın uyum sağlayabileceği yeni alanların bilinmesi akuakültür yönetiminde önemlidir. Bu çalışmada, iklim değişikliğinin türün habitat değişimlerine olası tepkilerini belirlemek amacıyla hidroloji, fizyografi, antropojenik, toprak, hydroklimatik ve biyoklimatik veriler kullanılarak türün Türkiye’deki güncel ve gelecek uygun habitatları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, O. niloticus’un yıllık ortalama sıcaklık (BIO1) %31.7, gerçek buharlaşma (aet_mm) %20.5 ve en kurak çeyreğin ortalama sıcaklığı (BIO9)’un %15 türün dağılımında etkili çevresel ve biyoklimatik değişkenler olduğu görülmüştür. Geleceğe yönelik projeksiyonlar ise türün sıcaklık artışıyla birlikte daha geniş alanlara yayılabileceğini göstermektedir. Bu durum türün dağılım alanlarını genişleterek yeni istila alanları oluşturabileceği bu sebeple akuakültür yapılırken daha dikkatli üretim yapılması önem arz ettiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Oreochromis niloticus , MaxEnt , İklim değişilikliği , Tür dağılım modelleri (SDM'ler)

Kaynakça

  1. Akçakaya, A., Sümer, U.M., Demircan, M., Demir, Ö., Atay, H., Eskioğlu, O., Gürkan, H., Yazıcı, B., Kocatürk, A., Şensoy S., Bölük, E., Arabacı, H., Açar, Y., Ekici, M., Yağan, S., & Çukurçayır, F. (2015) Yeni Senaryolarla Türkiye İklim Projeksiyonları ve İklim Değişikliği-TR2015-CC. Meteoroloji Genel Müdürlüğü yayını, Ankara, 149s. https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/ iklim-degisikligi-projeksiyon2015.pdf Erişim tarihi: 11.12.2024.
  2. Aksu, S., Başkurt, S., Çiçek, A., & Emiroğlu, Ö. (2018). Seydisuyu Balık Faunasının Belirlenmesi. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi, 11(1), 42- 46.
  3. Aksu, S. (2020). Possible effects of climate change on the habitats of the trout species: predicting the current and future distribution of anatolian sea trout (Salmo coruhensis Turan, Kottelat & Engin, 2010) under climate change, using the maxent model. Fresenius Environmental Bulletin, 29(10), 9031-9042.
  4. Aksu, S. (2021). Current and future potential habitat suitability prediction of an endemic freshwater fish species Seminemacheilus lendlii (Hankó, 1925) using Maximum Entropy Modelling (MaxEnt) under climate change scenarios: implications for conservation. Journal of Limnology and Freshwater Fisheries Research, 7(1), 83-91. DOI: 10.17216/limnofish.758649
  5. Aksu, S., Başkurt, S., Emiroğlu, Ö., & Tarkan, A. S. (2021). Establishment and range expansion of non-native fish species facilitated by hot springs: the case study from the Upper Sakarya Basin (NW, Turkey). Oceanological and Hydrobiological Studies, 50(3), 247-258. DOI: 10.2478/oandhs-2021-0021
  6. Aksu, S., Mercan, D., Arslan, N., Emiroğlu, Ö., Haubrock, P. J., Soto, I., & Tarkan, A. S. (2024). Determining environmental drivers of global mud snail invasions using climate and hydroclimate models. Hydrobiologia, 851(16), 3991-4006. DOI: 10.1007/s10750-024-05554-x
  7. Aktaş, Ö. (2014). Impacts of climate change on water resources in Turkey. Environmental Engineering & Management Journal (EEMJ), 13(4). DOI: 10.30638/eemj.2014.092
  8. Alexandre da Silva, M.V., Nunes Souza, J.V., de Souza, J.R.B., & Vieira, L.M. (2019). Modelling species distributions to predict areas at risk of invasion by the exotic aquatic New Zealand mudsnail Potamopyrgus antipodarum (Gray, 1843). Freshwater Biology, 64(8), 1504-1518. DOI: 10.1111/fwb.13323
  9. Alqadhi, S., Mallick, J., Talukdar, S., Ahmed, M., Khan, R.A., Sarkar, S.K., & Rahman, A. (2022). Assessing the effect of future landslide on ecosystem services in Aqabat Al-Sulbat region, Saudi Arabia. Natural Hazards, 113(1), 641-671. DOI: 10.1007/s11069-022-05318-7
  10. Araújo, M. B., Pearson, R. G., Thuiller, W., & Erhard, M. (2005). Validation of species–climate impact models under climate change. Global Change Biology, 11(9), 1504-1513. DOI: 10.1111/j.1365- 2486.2005.01000.x

Kaynak Göster

APA
Mol, O., & Emiroğlu, Ö. (2025). Oreochromis niloticus’un Türkiye’deki Potansiyel Dağılım Alanlarının Belirlenmesi: Ekolojik Niş Modellemesi Yaklaşımı. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(4), 485-492. https://doi.org/10.35229/jaes.1713798