Demlenmiş Çay Atığı ve Evsel Yemek Atıkları İle Beslenen Kırmızı Kaliforniya Solucanından Elde Edilen Katı Solucan Gübresindeki Bazı Besin Elementlerinin Belirlenmesi
Abstract
Evsel kökenli yemek atıkların
değişik yöntemlerle geri kazanılması bir yandan çevrenin korunması; diğer
yandan ulusal ekonomiler için çok büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışmada,
demlenmiş çay atığı ve evsel yemek atıkları ile beslemenin Kırmızı Kalifornia
solucanından elde edilen katı solucan gübresindeki (vermikompostaki) bazı besin
elementlerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, altı farklı besi ortamında
rastgele yönteme göre üç tekrarlı deneme deseni kurulmuştur. Denemelerin her
birine başlangıç ağırlıkları belirlenen besi ortamları ve bu besi ortamlarının
içine ağırlıkları tespit edilen 30’ar adet solucan eklenmiştir. 1 ay arayla
deneme kaplarındaki solucanlar sayılmış, ağırlıkları belirlendikten sonra
tekrar deneme kaplarına bırakılmıştır. Sekiz haftadan (besi yemleri tamamen
gübreye dönüştükten sonra) sonra solucan gübreleri alınmış ve hava kurusu hale
getirildikten sonra analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda en yüksek solucan sayısı ve ağırlığına % 50
demlenmiş çay atığı + % 50 inek gübresi besi ortamı karışımından elde edilen
solucan gübresinde rastlanmıştır. Yemek atıklarının ≥ % 50 olduğu besi
ortamlarında (B, C, F) solucanların öldüğü belirlenmiştir. Besi ortamlarından
elde edilen solucan gübresindeki en yüksek azot değerine (% 2,16) % 100
demlenmiş çay atığından elde edilen solucan gübresinde, en yüksek fosfor,
potasyum, kalsiyum, çinko, bakır, demir, magnezyum ve pH değerlerine % 50
demlenmiş çay atığı + % 50 inek gübresinden elde edilen solucan gübresinde, en
yüksek mangan değerine % 40 demlenmiş çay atığı + % 40 yemek atığı + % 20 inek
gübresinden elde edilen solucan gübresinde rastlanmıştır. Yemekte kullanılan malzemelerin üretimlerinde
farklı tip pestisidlerin kullanılması, bu atıklardaki solucanların ölmesine
neden olduğu düşünülmektedir. Evsel kökenli yemek atıklarına değişik oranlarda
demlenmiş çay atığı ve fermente olmuş inek gübresi atığının eklenmesi sonucu
elde edilen vermikomposttaki besin maddesi içerikleri değişmektedir. Farklı
besi ortamı olarak tercih edilen evsel kökenli yemek atıklarının kompoze
süresinin solucan ağırlığı, sayısı ve meydana gelen solucan gübresinin bazı
besin elementlerine etkisi olduğu söylenebilmektedir. Ancak bu etkinin somut
biçimde ortaya konulabilmesi için evsel kökenli yemek atıklarında farklı
fermentasyon yöntemi ve fermentasyon süresi gibi faktörlerin nasıl bir etkiye
sahip olduğu yeni araştırmalarla ortaya konulmalıdır. Böylece besin elemenleri
bakımından en yüksek içeriğin elde edilmesi için atıklardaki en ideal
fermentasyon yöntemi, süresi ve ideal besi karışım oranı somut biçimde ortaya
konulmuş olur
Keywords
Besin elementleri,demlenmiş çay atığı,evsel yemek atığı,Kalifornia solucanı
Kaynakça
- Arancon, N.Q., Edwards C.A., Atiyeh R.M. and Metzger J.D., 2004.Effects of vermicomposts produced from food waste on greenhouse peppers. Bioresource Technology, 93, 139-144.
- Arancon, N. and Edwards, C.A., 2011. The Use of Vermicomposts as Soil Amendments for Productuion of Field Crops. Vermiculture Technology. Edwards, C.A., Arancon, N.Q. and Sherman, R. (Eds.). CRC Press, Taylor and Francis Groop, Chapter 10, 129-151.
- Arıman Karabulut, H., Kurtoğlu, İ., Yüksek, T. & Osmanoğlu, M.İ. (2016). Balık Yemlerinde Hayvansal Protein Kaynağı Olarak Solucan Ununun Kullanımı, Anadolu Çevre ve Hayvancılık Bilimleri Dergisi, 1(2), 64-69.
- Atiyeh, R.M., Edwards, C.A, Subler, S. and Metzger, J.D., 2000. Earthworm processed organic wastes as components of horticultural potting media for growing marigolds and vegetable seedlings. Compost Science and Utilization, 8, 215- 233.
- Baier-Anderson, C. and Anderson, R.S., 2000. The effects of Chlorothalonil on oyster hemocyte activation: Phagocytosis, reduced pyridine nucleotides, and reactive oxygen species production. Environmental Research, 83(1), 72-78.
- Beard, J., 2006. DDT and human health. Science of the Total Environment, 355(1), 78-89.
- Bellitürk, K., Görres, J.H., Turan, H.S., Göçmez, S., Bağdatlı, M.C., Eker, M. ve Aslan, S., 2014. Zeytin Bitki Artıkları-Ahır Gübresi-Kum Karışımı ile Yapılacak Olan Vermikompostun Tarımda Kullanılabilirliğinin Araştırılması. Namık Kemal Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi, Proje No: NKUBAP.00.24.AR.13.15.
- Boehm, M.J., Madden, L.V., and Hoitink, H.A.J., 1993. Effect of organic matter decomposition level on bacterial species diversity and composition in relationship to Pythium damping –off severity. Applied and Environmental Microbiology,59, 4171-4179.
- Buchanan, M.A, Russell, E. and Block, S.D., 1988. Chemical characterization and nitrogen earthworms in environmental and waste management In C.A.Edwards and E.F. Neuhauser (Eds.), SPB Acad. Publ., The Netherlands, 231-240.
- Chen, S.K., Edwards, C.A. and Subtler, S., 2001. Effects of the fungicides benaomyl, captan and chlorothalonil on soil microbial activity and nitrogen dynamics in laboratory incubations. Soil Biology and Biochemistry, 33(14), 1971-1980.