Toprak ve Bitkilerde Ağır Metal Kirliliğinin Araştırılması: Bayburt İli Örneği
Öz
Bu çalışma, Bayburt ilinde yol kenarlarında doğal olarak yetişen sarı kantaron bitkisi ve yetiştiği toprağın trafik ve ekolojik faktörlere bağlı olarak ağır metal kirliliğini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bölgede yoğun olarak yetişen kantaron bitkisi göz önüne alınarak 10 farklı noktadan bitki ve toprak örnekleri alınmış ve çalışma alanından elde edilen bitki ve toprak örneklerinde Mg, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Cd ve Pb ağır metallerin analizleri yapılarak ağır metal kaynakları belirlenmeye çalışılmıştır. Toprak örneklerinin ağır metal içeriği incelendiğinde A1 ve A2 noktalarında belirlenen Ni haricinde diğer ağır metallerin sınır değerlerin altında olduğu, bitki örneklerinin ağır metal içeriği incelendiğinde ise A9 noktasında belirlenen Zn haricinde diğer elementlerin normal sınırlar içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Farklı bölgelerden alınan kantoron örneklerinin tümünün ortalaması alındığında ağır metal konsantrasyonlarının kendi aralarındaki sıralaması Mg > Fe > Zn > Mn > Cu > Ni > Cr > Co > Pb > Cd olarak, toprak örneklerinin ağır metal konsantrasyonlarının kendi aralarındaki sıralaması Mg > Fe > Mn > Ni > Cr > Pb > Cu > Co > Zn > Cd olarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler sanayileşmenin olmadığı Bayburt ilinde ağır metal kirliliğinin gözerdi edilmemesi ve bu tür çalışmaların belirli sıklıklarda tekrarlanarak kirlenmenin arttığı bölgelerde uygun doğal arıtma yöntemlerinin belirlenmesinde kullanılabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Bayburt, Ağır metaller, Hypericum perforatum L., Kantaron, Kirlilik
Kaynakça
- Adiloğlu, S., & Sağlam, M. T. (2015). Karayolu Kenarlarındaki Tarım Arazilerindeki Topraklarda Ekstrakte Edilebilir Kobalt (Co) İçerikleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 15(035403), 24-29. doi:10.5578/fmbd.9981
- Aricak, B., Cetin, M., Erdem, R., Sevik, H., & Cometen, H. (2020). The Usability of Scotch Pine (Pinus sylvestris) as a Biomonitor for Traffic-Originated Heavy Metal Concentrations in Turkey. Polish Journal of Environmental Studies, 29(2), 1-7. doi:10.15244/pjoes/109244
- Bernhoft, R. A. (2012). Mercury Toxicity and Treatment: A Review of the Literature. Journal of environmental and public health, 2012, Article ID 460508. doi:10.1155/2012/460508
- Bolat, İ., & Kara, Ö. (2017). Bitki Besin Elementleri: Kaynakları, İşlevleri, Eksik ve Fazlalıkları. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(1), 218-228. doi:10.24011/barofd.251313
- Bouyahya, A., Belmehdi, O., El Jemli, M., Marmouzi, I., Bourais, I., Abrini, J., . . . Bakri, Y. (2019). Chemical variability of Centaurium erythraea essential oils at three developmental stages and investigation of their in vitro antioxidant, antidiabetic, dermatoprotective and antibacterial activities. Industrial Crops and Products, 132, 111-117. doi:doi.org/10.1016/j.indcrop.2019.01.042
- Božunović, J., Živković, S., Gašić, U., Glamočlija, J., Ćirić, A., Matekalo, D., . . . Mišić, D. (2018). In vitro and in vivo transformations of Centaurium erythraea secoiridoid glucosides alternate their antioxidant and antimicrobial capacity. Industrial Crops and Products, 111, 705-721. doi:doi.org/10.1016/j.indcrop.2017.11.040
- Çakmak, H. E., & Bayram, E. (2003). Muğla Orijinli Sarı Kantaron (Hypericum perforatum L.) Populasyonlarının Bazı Agronomik ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 40(1), 57-64.
- Çatak, E., Çolak, G., Tokur, S., & Bilgiç, O. (2000). Bazı Domates ve Tütün Genotiplerinde Kadmiyum Etkilerini İnceleyen İstatiksel Bir Çalışma. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), 13-41.
- Çelebi, H., & Gök, G. (2018). The Examination for Pollution of the Soils due to Highways and Traffic. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 24(6), 1169-1178.
- Dawson, A. (2008). Water in Road Structures: Movement, Drainage & Effects (Vol. 5): Springer Science & Business Media. Ediene, V. F., & Umoetok, S. B. A. (2017). Concentration of Heavy Metals in Soils at the Municipal Dumpsite in Calabar Metropolis. Asian Journal of Environment & Ecology, 3(2), 1-11.