Glukosinolatlardan hidrolize edilen sulforafanın potansiyel etkileri ve Nrf2-Keap-1 sinyal yolağı ile ilişkisi
Öz
Glukosinolatlar (Gls), Brassica sebzelerinde bulunan ekonomik açıdan önemli olan ikincil bitki metabolitleridir. Glukosinolatlar ve bunların hidroliz ürünleri insanlar ve hayvanlar üzerinde birçok faydalı etkiye sahiptir. Gls, bitki içeriğinde ve bağırsak mikroflorasında bulunan myrosinaz enzimi ile hidrolize edilir ve bu şekilde biyolojik aktiviteleri ortaya çıkarabilmektedir. Glukosinolatların parçalanma ürünlerinden biri olan izotiyosiyanatlar bazı kanser türlerinin önlenmesinde önemli roller oynamaktadır. En çok incelenen izotiyosiyanat öncül maddesi sülforafan, memeli hücre koruyucu enzimlerinin güçlü bir uyarıcısı olarak brokoli özlerinden izole edilmektedir. Sülforafanın, bir sıçan memeli tümör modelinde, tümörlerin boyutunu indirekt bir antioksidan olarak çalışarak küçülttüğü bildirilmiştir. Nrf2 (NF-E2 ile ilişkili faktör 2), antioksidan ve detoksifiye eden genlerin ekspresyonunu düzenleyen, spesifik bir gen tarafından kodlanan bir transkripsiyon faktörüdür. Nrf2, birçok Faz I ve Faz II ilaç metabolize edici enzimlerin ekspresyonunu kontrol etmektedir. Aynı zamanda, Keap1 (Kelch-benzeri ECH birleştirici protein 1) sistein aminoasitlerce zengindir ve oksidatif stresin oluşmasına bağlı olarak çalışabilen bir sensör görevi yapmaktadır. Hücre koruyucu proteinleri kodlayan genlerin çoğu, Keap1-Nrf2-ARE sinyal yolu boyunca ortak transkripsiyonel düzenlemeyi sağlamaktadır. Artan strese göre, Keap1 Nrf2'yi aktive eder ve antioksidan tepki elementini (ARE) uyarmaktadır. Özellikle glukosinolatlardan hidrolize edilen sülforafan, bu yolu kullanarak oksidatif hasara ve çeşitli kanser türlerine karşı vücudu koruduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
glukosinolatlar, sulforafan, oksidatif stres, kanser, yararlı etki
Kaynakça
- Belenli, D., Polat,Ü., Berhow, M.A., Orman, A. &Yesilbag, D. (2016). Effects of glucosinolates and their hydrolysis products on biochemical and performance parameters in broiler chicken diets. Indian Journal of Animal Sciences, 86 (10), 72-78.
- Belenli, D. & Polat, Ü. (2017). Sulforaphane acts as a cancer fighter.8 th BalkanAnimal Science Conference Balnimalcon 2017, 6-8 Eylül 2017, Prizren, Kosovo p.126.
- Belenli, D. & Polat, Ü. (2018). Effects of dıetary cress seed (Lepidıum sativum) supplementation on biochemical, performance parameters and MDA levels in broilers. 1st International Veterinary Biochemistry and Clinical Biochemistry Congress, 12-15 Nisan 2018, Hatay, Turkey. p.196.
- Bernardi, R.L., Finiguerra, M.G., Rossi, A.A. & Palmieri, S. (2003). Isolation and biochemical characterization of a basic myrosinase from ripe crambe abyssinica seeds, highly specific for epi-progoitrin. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51(9), 2737-44.
- Chen, S. & Andreasson, E. (2001). Update of glucosinolate metabolism and transport. Plant Physiology and Biochemistry, 39, 743-758.
- Chen, Y.Z., Lin, L., Wang, C.W., Yeh C.C. & Hwang, S.Y. (2004). Response of two pieris (Lepidoptera: Pieridae) species to fertilization of a host plant. Zoological Studies, 43(4), 778-786.
- Cheng, D.L., Hashimoto, K. & Uda, Y. (2004). In vitro digestion ofsinigrin and glucotropaeolin by single strains ofBifido-bacteriumand identification of the digestive products. Food Chemical Toxicology, 42, 351-357.
- Cartea, M.E. & Velasco, P. (2008). Glucosinolates in Brassica foods:bioavailability in food and significance for human health. Phytochemistry Reviews, 7, 213-229.
- Devling, T.W., Lindsay C.D., McLellan L.I., McMahon M. & Hayes J.D. (2005). Utility of siRNA against Keap1 as a strategy to stimulate a cancer chemopreventive phenotype. Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 102,7280-7285A.
- Dinkova-Kostova, A.T., Holtzclaw, W.D. & Wakabayashi, N. (2005). Keap1, the sensor for electrophiles and oxidants that regulates the phase 2 response, is a zinc metalloprotein. Biochemistry, 44, 6889-6899.