Bir Karşılaştırmalı Modernizm Mirası Okuması: Berlin Siemensstadt Siedlung ve Moskova Narkomfin Binası

Öz

20. yüzyılın başları, modernizm akımının zirvelere ulaştığı ve sanat, mimari ve tasarım anlamında çok büyük değişikliklerin yaşandığı bir dönemdir. Bu akım, işlevselliği, minimalist tasarımı ve endüstriyel üretimi vurgulamaktadır. Tüm dünyada mimaride 1920 ve 1930'lar içerisinde ortaya çıkan erken modernist tavır, Almanya merkezli Avrupa coğrafyasında modernizm olarak isimlenirken Rus coğrafyasında Vkhutemas okulu ekolü olarak bilinmektedir. Siemensstadt Siedlung ve Narkomfin Binası, erken modernist tavrın temel ilkelerini yansıtan bu dönemin önemli yapıları arasında yer almıştır ve modern mimari ve tasarımın gelişimine büyük katkılarda bulunmuştur. Siemensstadt Siedlung 1920'lerin Almanya'sında, Narkomfin Binası ise Sovyetler Birliği'nde bu tavrın bir parçası olarak ortaya çıkmıştır. Bu makalede Bauhaus ve Vkhutemas okullarının izlerini taşıyan iki toplu konut projesi olan Siemensstadt Siedlung ve Narkomfin Binası inceleyerek, bu yapıların modern mimariye ve toplumun yaşam tarzına olan etkilerini de araştırarak erken modernist tavrı nasıl sergilediklerini göstermek ve modern mimariye ne tür etkilerde bulunduklarını görmek amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bauhaus
• Vkhutemas
• Siemensstadt Siedlung
• Narkomfin Binası
• Modern mimari

A Comparative Reading of the Legacy of Modernism: Berlin Siemensstadt Siedlung and Moscow Narkomfin Building

Öz

The early 20th century was a period of great change in art, architecture and design, with the modernism movement reaching its peak. This movement emphasizes functionality, minimalist design and industrial production. The early modernist attitude that emerged in architecture in the 1920s and 1930s all over the world is known as modernism in the European geography centered in Germany, while in the Russian geography it is known as the Vkhutemas school. The Siemensstadt Siedlung and the Narkomfin Building were among the important buildings of this period, reflecting the basic principles of the early modernist attitude and contributed greatly to the development of modern architecture and design. The Siemensstadt Siedlung in 1920s Germany and the Narkomfin Building in the Soviet Union emerged as part of this attitude. This article aims to examine Siemensstadt Siedlung and Narkomfin Building, two public housing projects that bear the traces of Bauhaus and Vkhutemas schools, to show how these buildings exhibit the early modernist attitude and to see what kind of influence they have on modern architecture by investigating their effects on modern architecture and the lifestyle of the society.

Anahtar Kelimeler

• Bauhaus
• Vkhutemas
• Siemensstadt Siedlung
• Narkomfin Building
• Modern architecture

Kaynakça

1. Ateş Can, S., Bakır, K. E. 2021. İdeolojik Bağlam: 1920’li Yıllarda Sovyet Konut Mimarisi Narkomfin Komünal Konutu. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 12(2): 364-375 (2021). DOI: https://doi.org/10.29048/makufebed.926919
2. Bektaş, D., 1992. Çağdaş Grafik Tasarım Gelişimi. Yapı Kredi Yayınları.
3. Bingöl, Y. 1983. Bauhaus ve Endüstriyel Gelişmenin Sanat Eğitimin Etkileri. Boyut Plastik Sanatlar Dergisi. Sayı:2/17, İstanbul, Kasım.
4. Boduroğlu, S. K. 2010. Türk Sanat Eğitiminin Tarihsel Gelişimi Ve Bauhaus Ekolünün Türk Sanat Eğitimine Yansımaları. Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
5. Buchli, V. 1998. Moisei Ginzburg’s Narkomfin Communal House in Moscow: Contesting the Social and Material World. Journal of the Society of Architectural Historians. DOI: https://doi.org/10.2307/991377
6. Dede, B. 2014. Bauhaus Eğitim Modelinin Türkiye’de Sanat Ve Tasarım Eğitimi Üzerine Etkisi. Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
7. Demirok, G. 2020. Bauhaus ve Vkhutemas: İki Okul, Çokça Hayal. Arredamento Mimarlık. 2020/03-04
8. Ginzburg, M. 2017. Dwelling: Five Years’ Work on the Problem of the Habitation. Fontanka Publications and Ginzburg Design.

9. Movilla Vega, D. 2020. Housing and Revolution: From the Dom-Kommuna to the Transitional Type of Experimental House (1926-30). Architectural Histories. 8(1): 2, pp. DOI: https://doi.org/10.5334/ah.264
10. Özorhon, G. 2009. 1950-60 Dönemi İstanbul Konut Mimarlığın 21. YY Konutu Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
11. Süataç, S. 2006. Yirminci Yüzyıl Toplu Konut Örneklerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
12. Swett, P. E., (2004), Neighbors and Enemies: The Culture of Radicalism in Berlin 1929-1933. Cambridge University Pres, Cambridge.
13. Tanyeli, U. 1997. Modern Mimarlık. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi. II, s. 1286.
14. Vronskaya, A. 2017. Making Sense of Narkomfin. The Architectural Review. Ekim.
15. URL-1. Großsiedlung Siemensstadt. https://www.brenne-architekten.de/grosssiedlung-siemensstadt/
16. URL-2. https://www.narkomfin.ru/en
17. URL-3. http://architecture-history.org/architects/architects/GINZBURG/OBJECTS/1928,%20NARKOMFIN%20HOUSE,%20MOSCOW,%20RUSSIA.html
18. URL-4. https://tr.pinterest.com/pin/567101778064465149/
19. URL-5. https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Berlin_GS_Siemensstadt_Langer_Jammer.jpg
20. URL-6. https://irisdienhardt.wordpress.com/seite-2/siemensstadt/
21. URL-7. https://en.wikiarquitectura.com/building/siemensstadt/