TRADİTİONAL MOTİFS İN TEXTİLES WİTHİN THE CONTEXT OF CULTURAL SUSTAİNABİLİTY: THE PUNCH NEEDLE

Öz

This study examines the possibilities of reusing traditional Turkish motifs in contemporary textile designs within the framework of cultural sustainability. In terms of preserving cultural heritage and transmitting it to future generations, integrating traditional motifs into contemporary products constitutes an important field of research. Within the scope of the study, the motifs of fertility (bereket), scorpion (akrep), ram’s horn (koç boynuzu), hair tie (saç bağı), hand finger comb (el parmak tarak), and hook (çengel) were selected and applied to canvas bags using the punch needle technique. The punch needle technique was preferred in this study because it can be applied in a relatively short time and enables the achievement of qualified results by creating a three-dimensional (3D) surface effect, thereby producing an elegant and warm atmosphere on the products. By focusing on functional items such as bags, the study aims to draw attention to the preservation of traditional Turkish motifs with a deep-rooted history and to examine them in relation to a sustainability-oriented approach. The application examples obtained in the study indicate that the punch needle technique offers an innovative approach to the reinterpretation of traditional motifs and makes significant contributions to textile design within the framework of cultural sustainability.

Anahtar Kelimeler

• culturel heritage
• Cultural Sustainability
• Traditional Turkish Handicrafts
• Motif
• Punch Needle

Kültürel Sürdürülebilirlik Bağlamında Tekstilde Geleneksel Motifler: Punch İğnesi Örneği

Öz

Bu çalışma, kültürel sürdürülebilirlik kapsamında geleneksel Türk motiflerinin çağdaş tekstil tasarımlarında yeniden kullanım olanaklarını incelemektedir. Kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından geleneksel motiflerimizin yaşatılması ve güçlendirilmesi için günümüz ürünlerine entegrasyonu önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Yapılan araştırmada, bereket, akrep, koç boynuzu, saç bağı, el parmak tarak çengel motifleri seçilerek punch needle tekniği ile bez çantalara uygulanmıştır. Punch needle tekniği kısa zaman uygulanması ve 3 boyutlu (3D) bir yüzey etkisi yaratarak ürünlerde zarif ve sıcak bir atmosfer oluşturması açısından nitelikli sonuçlar elde etmeye olanak tanıdığı için çalışmada tercih edilen bir uygulamadır. Çalışmada özellikle çanta gibi işlevsel ürünlere yer verilerek köklü bir geçmişe sahip olan geleneksel Türk motiflerinin korunması ve sürdürülebilirlik yaklaşımıyla bağlantılı bir şekilde incelenerek konuya dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada elde edilen uygulama örnekleri; punch needle tekniğinin geleneksel motiflerin yeniden yorumlanmasında yenilikçi bir yaklaşım sunduğu ve kültürel sürdürülebilirlik çerçevesinde tekstil tasarımına önemli katkılar sağladığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel Miras
• Kültürel Sürdürülebilirlik
• Geleneksel Türk El Sanatları
• Motif
• Punch Needle

Kaynakça

1. Akpınarlı, H. F., Özdemir, H. A. (2016). Konya Ladik Halılarındaki Motiflerin İncelenmesi. İdil Journal Of Art And Language, 5(23).
2. Aktulum, K. (2020). Kültürel Mirasın Anlambilimi. Milli Folklor, c. 16, sy. 126, 2020, ss. 5-17.
3. Alpay, Türkan. (2024). Somut Olmayan Kültürel Miras Bağlamında Antep İşi Nakışı Geleneği. Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi, 7/2, 190-204. https://doi.org/10.71353/gunaad.1561599.
4. Ateş, M. (1996). Mitolojiler semboller ve halılar. Symbol Yayıncılık, İstanbul. ISBN NO: 9759610159.
5. Avcioğlu Kalebek N. (2025). Halı tasarımı ve teknolojisi I: Türk halılarında kullanılan motifler. Serüven Yayınları, İstanbul. ISBN: 978-625-6879-51-5.
6. Büyükokutan Töret, A., & Söğüt, Z. (2025). Genç Kuşak Sokak Modasında Son Dönem Türk Motifleri Üzerine Bir Değerlendirme. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 13(44), 211-243. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1697078.
7. Deniz, B. (2000). Türk dünyasında halı ve düz dokuma yaygıları, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara. ISBN NO: 975-16-1282-9
8. Deveci, A. (2021). Türkmen Sanat Ve Kültüründe Koçboynuzu Motifinin Yeri (Türkmensahra-İran Türkmenlerinin Örneklerine Dayanarak). Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 12/21, p. 225-242. DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12066. ISSN: 1308-2140, Ankara-Turkey

9. Erbek, G. (1986). Anadolu motifleri sergisi sergi kataloğu. İzmir Resim ve Heykel Müzesi, İzmir Alman Kültür Merkezi.
10. Erbek, M. (2002). Çatalhöyük’ten günümüze Anadolu motifleri. T. C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
11. Gül Ergenç, S. B. (2025). Tasarımda Geleneksel Anadolu Motiflerinin Yeri. Turkish Journal of Fashion Design and Management, 7(1), 51-64. https://doi.org/10.54976/tjfdm.1569734.
12. Güleç, S., Yalçın, A. (2025). Kültürel Mirasın Aktarılmasında Yerel Kültürel Unsurların Rolü. İzmir Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 44-58. DOI: 10.47899/ijss.1573894.
13. İlden, S., & Anvarova, A. (2019). Ukrayna ve Türk sanatlarında görülen benzer sembol ve motifler. XII. Uluslararası Türk Sanatı, Tarihi ve Folkloru Kongresinde sunulan bildiri. Selçuk Üniversitesi Türk El Sanatları Araştırma ve Uygulama Merkezi ve Konya Büyükşehir Belediyesi, Konya.
14. Jin, L. (2022). Research on the integration of traditional arts and crafts into the design of modern cultural and creative products. 2021 International Conference on Culture, Design and Social Development (CDSD 2021), 362–368. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220109.075.
15. Karaoğlan, H. (2019). Punch Work Of Garment Ornament (Waist Coat Example). Atlas Journal, 5(19), 382–389. https://doi.org/10.31568/atlas.322.
16. Sönmeztürk, G., Görgülü, T. A., & İşbilir, S. (2023). Mersin Olgunlaşma Enstitüsünde Üretilen Anahtarlıklarda Türk Motiflerinin İncelenmesi. Kültürel Miras Araştırmaları, 4(1), 61-71.
17. Tarancı, B. (2023). Karışık Teknik Kullanılan Sanatsal Tekstillerde İplik Sanatı. Yüksek Lisans Tezi. T.C. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Tekstil Ana Sanat Dalı. Ulusal Tez Merkezi.
18. Tekin Akbulut, A. S. (2022). İç mekân tekstil tasarımında özgün değer yaratımı: Frigya kültürü örneği (Tez No. 809626) [Sanatta Yeterlik Tezi, Anadolu Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
19. Torun, S., Nas, E. (2023). Tasarımda Gelenekselin Sürdürülebilirliğine Bir Örnek: Kilim Motifleri ile Çağdaş Tasarımlar. Ulakbilge, 83, s. 339–353. doi: 10.7816/ulakbilge-11-83-04.
20. Üçer, K. (2019). Kültürel Mirasımızda Geleneksel Türk Sanatları Bağlamında "Motif" Okumaları. SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, Aralık’19, Cilt:12 Özel Sayı. ISSN 1308-2698.
21. Uğurlu, S. S. (2021). Geleneksel Dokumalarda Motif-Desen Bağlantıları. Kesit Akademi Dergisi, 7(27), 160-175.
22. UNESCO (2017). Global Report on Culture for Sustainable Urban Development. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
23. UNESCO. (2003). Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. Retrieved from https://ich.unesco.org/en/convention.
24. Zhang, Y., & Rusli, R. (2024). Integrating Traditional Chinese Embroidery into Modern Clothing Design: A Sustainable Approach. International Journal of Global Optimization and Its Application. https://doi.org/10.56225/ijgoia.v3i2.321.
25. URL-1. Martin, R. (2025). Creative Stitches for Punch Needle Rug Hooking Sampler [Dijital Görsel]. Oxford Rug Hooking School. Erişim tarihi: 14.08.2026, https://amyoxford.com/collections/intermediate-course/products/creative-stitches-for-punch-needle-rug-hooking-sampler.
26. URL-2. Jones, N. (2023). Setting the Bar (Cut From The Same Cloth). Erişim tarihi: 13.02.2026, https://www.artyouhungry.com/projects-6?pgid=ln3d4l7p-7d529e9c-908c-4fdb-942f-62b481d52d55.
27. URL-3. Joynodes. (2024). Sunny Fate Punch Puf ve Kırlent Takımı [Punch Nakışı Ev Tekstili Seti]. Joynodes Tasarım Stüdyosu. Erişim tarihi: 14.08.2026, https://www.vivense.com.
28. URL-4. Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi. Yanış [Dijital Sergi]. Erişim tarihi: 15.11.2025, https://librarydigitalcollections.ku.edu.tr/dijital-sergiler/yanis-dijital-sergi/.