The Breathing Wall: Porosity, Light, and Tectonic Memory in Zumthor’s Shelter for Roman Ruins

Öz

This article aims to reassess Peter Zumthor’s Shelter for Roman Ruins in Chur within the discourse of architectural conservation by examining the integrated roles of light, material, and tectonic logic. Questioning the modernist “glass box” paradigm that isolates historical remains, the study proposes an alternative understanding of preservation grounded in porosity and atmosphere. Methodologically, the research is based on a qualitative architectural analysis informed by phenomenological theory, reading the building through Gottfried Semper’s concept of Bekleidung (cladding) and Kenneth Frampton’s notion of tectonic culture. Within this framework, particular attention is given to the permeable timber lamella wall system and the organization of interior circulation. The findings demonstrate that light in this project functions not as a passive means of illumination, but as an active architectural agent that filters perception, constructs atmosphere, and mediates between past and present. The discussion reveals how the building’s “breathing” envelope, shaped by light, shadow, and material aging, intensifies spatial experience and situates the archaeological remains within a living environmental context rather than a frozen historical display. In conclusion, the study argues that Zumthor’s Shelter for Roman Ruins offers an alternative model for conservation architecture, one that activates memory through atmosphere and redefines light as a constitutive material of architectural meaning.

Anahtar Kelimeler

• Phenomenological Light
• Architectural Atmosphere
• Material Radiance
• Porous Envelope
• Filtered Daylight

Nefes Alan Duvar: Zumthor’un Roma Kalıntıları Barınağı’nda Gözeneklilik, Işık ve Tektonik Hafıza

Öz

Bu makalenin amacı, Peter Zumthor’un Chur’daki Roma Kalıntıları Barınağı’nı, mimari koruma söylemi içinde ışık, malzeme ve tektonik mantığın bütünleşik rolü üzerinden yeniden değerlendirmektir. Çalışma, modernizmin tarihsel kalıntıları yalıtan şeffaf “cam kutu” yaklaşımını sorgulayarak, gözeneklilik ve atmosfer kavramları üzerinden alternatif bir koruma anlayışı ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma yöntemi, fenomenolojik mimarlık kuramı çerçevesinde nitel bir mimari çözümlemeye dayanmakta; yapı, Gottfried Semper’in Bekleidung (giydirme) teorisi ve Kenneth Frampton’ın tektonik kültür kavramı bağlamında okunmaktadır. Bu kapsamda, ahşap lamelalardan oluşan geçirgen duvar sistemi ve iç mekândaki dolaşım kurgusu ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, ışığın bu yapıda yalnızca pasif bir aydınlatma aracı değil, algıyı filtreleyen, atmosferi kuran ve geçmiş ile şimdi arasında zamansal bir aracı olarak işleyen aktif bir mimari bileşen olduğunu göstermektedir. Tartışma bölümünde, yapının “nefes alan” kabuğunun ışık, gölge ve malzeme yaşlanması yoluyla mekânsal deneyimi derinleştirdiği ve arkeolojik kalıntıları donmuş bir tarih nesnesi olmaktan çıkararak yaşayan bir çevresel bağlama yerleştirdiği ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak çalışma, Zumthor’un Roma Kalıntıları Barınağı’nın, ışığı kurucu bir malzeme olarak ele alan bu yaklaşımıyla, mimari koruma alanında atmosfer üzerinden hafızayı etkinleştiren alternatif bir model sunduğunu savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Fenomenolojik Işık
• Mimari Atmosfer
• Malzemenin Işıması
• Gözenekli Kabuk
• Filtrelenmiş Gün Işığı

Kaynakça

1. Alkan, İ. (2010). A study on the psychological effects of light–shadow relationships in architecture [Master’s thesis].
2. Arcdog. (2017). Shelter for Roman ruins by Peter Zumthor [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=zQbrQunAWTs
3. Binet, H. (n.d.). Shelter for Roman ruins, Chur [Architectural photograph]. Pritzker Architecture Prize. https://www.pritzkerprize.com
4. Can, İ. (2018). A phenomenological evaluation of the concept of “place” in architecture: The case of METU Faculty of Architecture [Master’s thesis]. Eskişehir Osmangazi University.
5. Çelik, K. (2020). A sustainable lighting design approach in educational buildings [Master’s thesis].
6. Erduman, F. (2000). Dionysian light: A research on light and architecture [Master’s thesis]. Middle East Technical University.
7. Fischer, A. (2018). Shelter for Roman ruins, Chur [Architectural photographs]. Divisare.
8. Frampton, K. (1996). Studies in tectonic culture: The poetics of construction in nineteenth and twentieth-century architecture. MIT Press.

9. Kocaoğlu, N. (2011). A Semperian approach to artificial light as a building material [Master’s thesis]. Middle East Technical University.
10. Kumaş, S. (2020). Investigation of the effects of natural and artificial light on spatial design in shopping environments: The case of Trabzon Forum AVM [Master’s thesis]. Avrasya University.
11. Lorentz, R. D. C. (2021). Teaching architecture: Peter Zumthor and the foundations of composition [Doctoral dissertation]. Università Iuav di Venezia.
12. Mallgrave, H. F. (2006). Architectural theory: Volume 1, an anthology from Vitruvius to 1870. Blackwell Publishing.
13. Meyghani, R. (2019). Decoding of Zumthor’s design process [Master’s thesis]. Anhalt University of Applied Sciences.
14. Parramon Verdú, M. (2025). La fusta en l’obra de Peter Zumthor al Cantó dels Grisons (Treball Final de Grau, Escola Tècnica Superior d’Arquitectura de Barcelona, Universitat Politècnica de Catalunya).
15. Phillips, D. (2004). Daylighting: Natural light in architecture. Architectural Press.
16. Semper, G. (1851/1989). The four elements of architecture and other writings. Cambridge University Press.
17. Zumthor, P. (2014). Peter Zumthor: Buildings and projects, 1979–1997 (Vol. 1, T. Durisch, Ed.). Scheidegger & Spiess.
18. Zumthor, P., & Fischer, A. (n.d.). Caplutta Sogn Benedetg [Architectural project documentation]. Divisare. https://divisare.com