DAHİLDE İŞLEME REJİMİ ÇERÇEVESİNDE YURT İÇİ ALIMLAR VE YURT İÇİ SATIŞLAR

Öz

Ülkemizin dış ticaret gelişimi son yıllarda önemli artışlar kaydetmektedir. Bu artış ülkemizde üretimi yetersiz olan ve üretim sürecinde kritik öneme sahip bazı hammadde ve malzemenin yurt dışından temin edilmesini zorunlu kılmaktadır. Üreticiler açısından bu durum değerlendirildiğinde yurt dışından temin edilen mallardan alınan gümrük vergileri sebebi ile maliyet artışları anlamına gelmektedir. Önemli bir gümrük rejimi olan dahilde işleme rejimi üreticilere vergisel açıdan avantajlar sağlayarak üretim sürecinde kullanılacak olan hammadde ve malzemelerin elde etme maliyetlerini düşürmeye yardımcı olmaktadır. Dahilde işleme rejimi üretim sürecinde kullanılacak olan hammadde ve malzemelerin yurt dışından getirilmesi, bu malların gümrükten geçişi esnasında alınması gereken gümrük vergilerinin teminata bağlanması ve daha sonra bu ürünlerin yurt dışına ihraç edilmesi temeline dayanmaktadır. Rejim kapsamında kullanılacak olan hammadde ve malzemeler yurt dışından temin edilebileceği gibi yurt içindeki satıcılardan da temin edilebilir. Ayrıca üretilen mallar firmanın kendisi tarafından ihraç edilebileceği gibi aracı ihracatçı tarafından da ihraç edilebilir veya belgeden belgeye yurt içinden teslim edilebilir. Bu çalışmada dahilde işleme rejiminin üreticilere büyük kolaylıklar sağlayan yurt içi alımlar ve yurt içi satışlar konusu incelenerek konu ile ilgili olan akademik çevre ile ticari faaliyetlerde bulunan kuruluşlara ve diğer kurum ve kuruluşlara katkı sağlamaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası ticaret
• dahilde işleme rejimi
• yurt içi alımlar
• yurt içi satışlar

DOMESTIC PURCHASES AND DOMESTIC SALES WITHIN THE FRAMEWORK OF THE INWARD PROCESSING REGIME

Öz

Our country's foreign trade development has been recording significant increases in recent years. This increase necessitates the procurement of some raw materials and materials that are insufficiently produced in our country and are of critical importance in the production process from abroad. When this situation is evaluated from the perspective of producers, it means cost increases due to customs duties levied on goods supplied from abroad. The inward processing regime, which is an important customs regime, helps to reduce the costs of obtaining raw materials and materials to be used in the production process by providing tax advantages to producers. The inward processing regime is based on the principle of bringing the raw materials and materials to be used in the production process from abroad, securing the customs duties that must be collected during the passage of these goods through customs, and then exporting these products abroad. The raw materials and materials to be used within the scope of the regime can be supplied from abroad or domestically. In addition, the goods produced can be exported by the company itself or by an intermediary exporter or can be delivered domestically from document to document. In this study, the issue of domestic purchases and domestic sales, which provide great convenience to producers under the inward processing regime, was examined and an attempt was made to contribute to the academic community, commercial organizations and other institutions and organizations related to the subject.

Anahtar Kelimeler

• International trade
• inward processing regime
• domestic purchases
• domestic sales

Kaynakça

1. Aksoy, B., & Cokun, M. (2004). Türkiye’nin yakın dönem dış ticaretindeki değişmeler. Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 397-415.
2. Cebeci, A. K., & Yılmaz, M. (2016). Dahilde işleme rejimi ve Türk dış ticareti üzerine etkilerinin analizi (1996-2011). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2).
3. Çetin, E., & Savrul, M. (2016). Türkiye’de 1980 sonrası liberalleşme sürecinde dış ticaretteki gelişmelerin Türkiye’nin cari açığına etkisi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 14(28), 511-532.
4. Gümüş, M. (2006). Dahilde işleme rejimi kapsamında yurtiçi alımlar. Gümrük Dergisi, 15(54), 35-43.
5. Hepaktan, C. E. (2008). Türkiye’nin dönüşüm sürecinde dış ticaret politikaları. 2. Ulusal İktisat Kongresi, 20-22 Şubat 2008, DEÜ İİBF İktisat Bölümü, İzmir, Türkiye.
6. Kılınç, B., Savrul, B., Özel, H. A., & Kılıç, C. (2013). Osmanlı’nın son döneminden günümüze Türkiye’de dış ticaretin gelişimi. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 8(1), 61.
7. Kobu, B. (2013). Üretim yönetimi. İstanbul: Beta Yayınları.
8. Mucuk, İ. (2012). Temel işletme bilgileri. İstanbul: Türkmen Kitabevi.

9. Özdemir, Ü., Kantürk Yiğit, G., & Oral, M. (2016). Cumhuriyetten günümüze ekonomi politikaları bağlamında Türk dış ticaretinin gelişimi. Doğu Coğrafya Dergisi, 21(35), 149-174.
10. Özgen, H., & Yalçın, A. (2006). Temel işletmecilik bilgisi. Ankara: Nobel Kitabevi.
11. Resmi Gazete. (2006, December 20). 2006/12 sayılı dahilde işleme rejimi tebliği. Resmi Gazete, 26382.
12. Sayılgan, G., & Şenol, C. (2015). Dahilde işleme rejimi ve Türk işletmelerinin ihracatı üzerine etkileri. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 35, 37-53.
13. Subaşı Ertekin, M., & Kutlu, E. (2000). 1980 sonrası dönemde Türkiye dış ticaretinin genel bir analizi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 223-254.
14. Tekin, Ü. E. (2017). Dahilde işleme rejimi’nin ihracat ve ithalat üzerine etkileri (1996-2016). Vol:3, Issue:16, 192-206. https://doi.org/2149-8598
15. Ünsar, S. (2007). Uluslararası işletmelerde üretim stratejileri. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 2(7), 695-708. https://doi.org/10.19168/jyu.29047