READABILITY OF COOKIE POLICIES OF E-COMMERCE PLATFORMS OPERATING IN TÜRKİYE

Öz

This study aims to empirically analyze the readability levels of cookie policies on popular e-commerce platforms operating in Türkiye with Turkish language content. Accordingly, to represent the population, 9 e-commerce platforms highlighted in various sector reports between 2022 and 2026 were included in the research sample, and their cookie policy texts were examined. The texts were analyzed using the Ateşman (1997) and Bezirci-Yılmaz (2010) readability formulas, which were specifically developed to align with the linguistic structure of Turkish texts. The empirical findings demonstrate that the examined cookie policies have an average readability score of 23.44 (very difficult) on Ateşman readability formula, and an average readability score of 27.97 (academic level) on the Bezirci-Yılmaz readability formula. These results indicate that all texts within the sample far exceed the cognitive capacity of an average internet user and require a high level of academic proficiency to be comprehended. Consequently, this situation reveals that the right to "informed consent," one of the most fundamental ethical principles of the digital age, is effectively rendered dysfunctional. The study offers practical recommendations for e-commerce platforms and legal regulators to improve digital transparency and consent mechanisms.

Anahtar Kelimeler

• E-commerce
• Cookie Policy
• Readability Analysis
• Ateşman Formula
• Bezirci-Yilmaz Formula
• Informed Consent.

TÜRKİYE’DE FAALİYET GÖSTEREN E-TİCARET PLATFORMLARINA AİT ÇEREZ POLİTİKALARININ OKUNABİLİRLİĞİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren ve Türkçe dil içeriğine sahip e-ticaret platformlarının çerez politikalarının okunabilirlik düzeylerini ampirik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda anakitleyi temsil etmek üzere; 2022–2026 yılları arasındaki farklı sektör raporlarında öne çıkan 9 e-ticaret platformu araştırma örneklemine dahil edilmiş ve bu platformların çerez politikası metinleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Metinlerin analizinde; Türkçe metinlerin yapısına uygun olarak geliştirilen Ateşman (1997) ve Bezirci-Yılmaz (2010) okunabilirlik formüllerinden yararlanılmıştır. Analiz bulguları, incelenen çerez politikalarının Ateşman ortalama okunabilirlik puanının 23,44 (çok zor), Bezirci-Yılmaz ortalama okunabilirlik puanının ise 27,97 (akademik düzey) olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, örneklemdeki tüm metinlerin ortalama bir internet kullanıcısının bilişsel düzeyinin çok üzerinde olduğunu ve anlaşılması için yüksek düzeyde bir akademik yetkinlik gerektirdiğine işaret etmektedir. Bu durum, dijital çağın en temel etik ilkelerinden biri olan "bilgilendirilmiş onam" hakkının fiilen işlevsiz kılındığını göstermektedir. Çalışma, e-ticaret platformlarına ve yasal düzenleyicilere dijital şeffaflık ve rıza mekanizmalarının iyileştirilmesine yönelik somut ve uygulanabilir önerilerde bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• E-ticaret
• Çerez Politikası
• Okunabilirlik Analizi
• Ateşman Formülü
• Bezirci-Yılmaz Formülü
• Bilgilendirilmiş Onam

Kaynakça

1. Acar, S., & Karakuş, N. (2022). Türkçe ve Türk kültürü 5-8. seviye ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik yönünden incelenmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 7(1), 189-203.
2. Alshurideh, M., Kurdi, B. A., Vij, Z. O. A., & Naser, A. Y. (2016). Marketing ethics and relationship marketing: An empirical study that measures the effect of ethics practices application on maintaining relationships with customers. International Business Research, 9(9), 78–90. https://doi.org/10.5539/ibr.v9n9p78
3. Amazon. (2025, February 26). Çerezler hakkında [About cookies]. Retrieved June 10, 2026, from https://www.amazon.com.tr/gp/help/customer/display.html/?nodeId=GVASXV5UZ64R4Y25
4. Atalay, H. (2021). Mahremiyet kapsamında kişisel sağlık verilerinin korunması ve depolanması. Journal of Academic Perspective on Social Studies, (1), 01-20. https://doi.org/10.35344/japss.786353
5. Ateşman, E. (1997). Türkçe’de okunabilirliğin ölçülmesi. A.Ü. Tömer Dil Dergisi, 58, 171-174.
6. Audich, D. A., Dara, R., & Nonnecke, B. (2021). Improving readability of online privacy policies through DOOP: A domain ontology for online privacy. Digital, 1(4), 198-215. https://doi.org/10.3390/digital1040015
7. Ay, İ. E., & Duranoğlu, Y. (2022). Göz damlası prospektüslerinin okunabilirlik düzeyinin değerlendirilmesi. Anatolian Clinic the Journal of Medical Sciences, 27(1), 55-59. https://doi.org/10.21673/anadoluklin.993863
8. Bezirci, B., & Yılmaz, A. E. (2010). Metinlerin okunabilirliğinin ölçülmesi üzerine bir yazılım kütüphanesi ve Türkçe için yeni bir okunabilirlik ölçütü. DEÜ Mühendislik Fakültesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(3), 49-62.

9. Boyner. (n.d.). Çerez politikası [Cookie policy]. Retrieved June 18, 2026, from https://www.boyner.com.tr/content/cerez-politikasi
10. Cadogan, R. A. (2004). An imbalance of power: The readability of internet privacy policies. Journal of Business & Economics Research, 2(3), 49-61. https://doi.org/10.19030/jber.v2i3.2864
11. Carmi, E. (2017). Review: Cookies - more than meets the eye. Theory, Culture and Society, 34(7-8), 277-281. https://doi.org/10.1177/0263276417736367
12. Çelik, Z. (2022). A conceptual model proposal for consumers' flow experiences in the online ınformation search process. Journal of Academic Perspective on Social Studies, (1), 66-77. https://doi.org/10.35344/japss.1076358
13. Çetinkaya, G. (2010). Türkçe metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tanımlanması ve sınıflandırılması (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Çiçeksepeti. (n.d.). Çerez politikası [Cookie policy]. Retrieved June 18, 2026, from https://www.ciceksepeti.com/s/cerez-politikasi
15. Ermakova, T., Baumann, A., Fabian, B., & Krasnova, H. (2014). Privacy policies and users’ trust: Does readability matter? In Proceedings of the 20th Americas Conference on Information Systems (AMCIS 2014). Association for Information Systems. https://aisel.aisnet.org/amcis2014/HumanComputerInteraction/GeneralPresentations/14/
16. Fabian, B., Ermakova, T., & Lentz, T. (2017). Large-scale readability analysis of privacy policies. In Proceedings of the International Conference on Web Intelligence (WI '17) (pp. 18–25). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3106426.3106427
17. Getir. (2022, November). Çerez politikası [Cookie policy]. Retrieved June 11, 2026, from https://getir.com/yardim/cerez-politikasi/
18. Globpulse. (n.d.). Top online marketplaces in Turkey for local and global sellers. Retrieved June 12, 2026, from https://www.globpulse.com/blog/top-online-marketplaces-in-turkey-for-local-and-global-sellers
19. Hepsiburada. (n.d.). Çerez politikası [Cookie policy]. Retrieved June 18, 2026, from https://www.hepsiburada.com/staticpage/12757#cerez-politikasi
20. Işık, A. (2022). Fransız Veri Koruma Otoritesinin (CNIL) Google kararı ve Türk hukuku bağlamında çerezler. ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 762-797.
21. Kalyoncu, M. R., & Memiş, M. (2024). Türkçe için oluşturulmuş okunabilirlik formüllerinin karşılaştırılması ve tutarlılık sorgusu. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12(2), 417-436.
22. Kaur, S. (2022). Cookies: A conceptual study. Gyankosh: An Interdisciplinary Journal, 5, 88–94.
23. Kavun, M., & Maden, S. (2024). Türkiye'de okunabilirlik ile ilgili yayımlanmış makalelerin araştırma eğilimleri. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 18(48), 38-57.
24. Krumay, B., & Klar, J. (2020). Readability of privacy policies. In A. Singhal & J. Vaidya (Eds.), Data and applications security and privacy XXXIV (Vol. 12122, pp. 388–399). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-49669-2_22
25. Kumar, S., & Sharma, R. R. (2015). Empirical analysis of unethical practice of cookies in e-marketing. Abhigyan, 33(3), 42-56.
26. Lavin, M. (2006). Cookies: What do consumers know and what can they learn?. Journal of Targeting, Measurement and Analysis for Marketing, 14(4), 279-288.
27. Lengow. (n.d.). Top Turkish marketplaces. Retrieved June 13, 2026, from https://www.lengow.com/get-to-know-more/top-turkish-marketplaces/
28. McDonald, A. M., Reeder, R. W., Kelley, P. G., & Cranor, L. F. (2009). A comparative study of online privacy policies and formats. In I. Goldberg & M. J. Atallah (Eds.), Privacy enhancing technologies (Vol. 5672, pp. 37–55). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-03168-7_3
29. McLaughlin, G. H. (1969). SMOG grading-a new readability formula. Journal of Reading, 12(8), 639-646.
30. Mellet, K., & Beauvisage, T. (2020). Cookie monsters. Anatomy of a digital market infrastructure. Consumption Markets & Culture, 23(2), 110–129. https://doi.org/10.1080/10253866.2019.1661246
31. Miyazaki, A. D., & Fernandez, A. (2001). Consumer perceptions of privacy and security risks for online shopping. The Journal of Consumer Affairs, 35(1), 27-44.
32. Mordor Intelligence. (n.d.). Turkey e-commerce market size & share analysis - industry trends & growth forecasts (2024 - 2031). Retrieved June 13, 2026, from https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/turkey-ecommerce-market/companies
33. N11. (2024, December). Çerez politikası [Cookie policy]. Retrieved June 18, 2026, from https://www.n11.com/genel/gizlilik-politikasi-116361795
34. Pantelić, O., Jovic, K., & Krstovic, S. (2022). Cookies implementation analysis and the impact on user privacy regarding GDPR and CCPA regulations. Sustainability, 14(9), 5015. https://doi.org/10.3390/su14095015
35. Pazarama. (n.d.). Çerez politikası [Cookie policy]. Retrieved June 18, 2026, from https://www.pazarama.com/cerez-politikasi
36. Pelau, C., Niculescu, M., & Stanescu, M. (2020). Consumers’ perception on the advantages and disadvantages of cookies and browsing history. Proceedings of the International Conference on Business Excellence, 14(1), 829–837. https://doi.org/10.2478/picbe-2020-0079
37. Personal Data Protection Authority. (2025). Guideline on cookie practices (KVKK Publications No. 69).
38. Portes, A., N’Goala, G., & Cases, A.-S. (2020). Digital transparency: Dimensions, antecedents and consequences on the quality of customer relationships. Recherche et Applications en Marketing (English Edition), 35(4), 72–98. https://doi.org/10.1177/2051570720973548
39. PTTAVM. (n.d.). Çerez politikası [Cookie policy]. Retrieved June 18, 2026, from https://www.pttavm.com/static-content/cerez-politikasi
40. Rahardja, U., Hongsuchon, T., Hariguna, T., & Ruangkanjanases, A. (2021). Understanding impact sustainable intention of S-commerce activities: The role of customer experiences, perceived value, and mediation of relationship quality. Sustainability, 13(20), 11492. https://doi.org/10.3390/su132011492
41. Rawlings, E. D. (2020). Do you know what's in those cookies? An analysis of the readability of social media cookie policies. Proceedings of the Association for Information Science and Technology, 57(1), e300. https://doi.org/10.1002/pra2.300
42. Richarde, A. P. M., Prado, P. H. M., & Ferreira, J. B. (2023). Privacy signals: Exploring the relationship between cookies and online purchase intention. Revista de Administração Contemporânea, 27, e220311.
43. Rye, J. (1982). Cloze procedures and the teaching of reading. Heinemann Educational.
44. Sanchez-Rola, I., Dell'Amico, M., Kotzias, P., Balzarotti, D., Bilge, L., Vervier, P.-A., & Santos, I. (2019). Can I opt out yet? GDPR and the global illusion of cookie control. In Proceedings of the 2019 ACM Asia Conference on Computer and Communications Security (pp. 340–351). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3321705.3329806
45. Sarıçiçek, C., Yüksek, C., Ayhan, B., Yılmaz, S., Göktepe, F., & Erol, Ş. (2022). E-pazaryeri platformları sektör incelemesi nihai raporu. Rekabet Kurumu. https://www.rekabet.gov.tr/Dosya/sektor-raporlari/e-pazaryeri-si-raporu-pdf-20220425105139595-pdf
46. Scarpi, D., Pizzi, G., & Matta, S. (2022). Digital technologies and privacy: State of the art and research directions. Psychology & Marketing, 39(9), 1687-1697. https://doi.org/10.1002/mar.21692
47. Schiefermair, J., & Stabauer, M. (2020). The effects of cookie notices on perceived privacy and trust in e-commerce. In F. H. Nah & K. Siau (Eds.), HCI in business, government and organizations (Vol. 12204, pp. 543–558). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-50341-3_40
48. Singh, N., Do, Y., Yu, Y., Fouad, I., Kim, J., & Kim, H. (2025). Crumbled cookies: Exploring e-commerce websites’ cookie policies with data protection regulations. ACM Transactions on the Web, 19(1), 1-24.
49. Sönmez, V. (2003). Metinlerin eğitselliğini saptamada matematiksel bir yaklaşım (Sönmez modeli). Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10, 24-39.
50. Tahir, E., & Kent, A. E. (2021). Baş dönmesi ile ilgili internet kaynaklı hasta bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik düzeyleri. KBB-Forum, 20(2), 163-170.
51. Tamrazyan, G. (2026, April 16). Top online marketplaces in Turkey: Best platforms & insights. CS-Cart Blog. https://www.cs-cart.com/blog/best-online-marketplaces-turkey/
52. Temur, T. (2003). Okunabilirlik (readability) kavramı. Türklük Bilimi Araştırmaları Türkçenin Öğretimi Özel Sayısı, 3, 169-180.
53. Tosunoğlu, M., & Özlük, Y. Ö. (2011). Okunabilirlik ve ilköğretim 1. sınıf Türkçe ders kitabındaki düz yazı metinlerinin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 189, 219-230.
54. Trendyol. (2024, August 29). Çerezlere yönelik aydınlatma metni [Cookie disclosure notice regarding cookies]. Retrieved June 18, 2026, from https://trendyolexpress.com/cerez-aydinlatma-metni
55. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2021). Ders kitaplarında okunabilirlik [Readability in textbooks]. Millî Eğitim Bakanlığı. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_04/15195812_ders_kitaplarinda_okunabilirlik_2021.pdf
56. Turkish Statistical Institute. (n.d.). Population Statistics Portal: Educational status. Retrieved August 5, 2026, from https://nip.tuik.gov.tr/?value=EgitimDurumu
57. Uluk, M. (2023). “Sitemizi ziyaret ederek çerezleri kabul etmiş sayılırsınız”: Türkiye’deki haber sitelerinin çerez kullanım izinleri üzerine bir araştırma. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 64, 213–247. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2023-1219698
58. Wagner, P. (2020). Cookies: Privacy risks, attacks, and recommendations. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.3761967
59. Wagner, I. (2023). Privacy policies across the ages: Content of privacy policies 1996–2021. ACM Transactions on Privacy and Security, 26(3), 1–32. https://doi.org/10.1145/3590152
60. Yılmaz, Y. (2023). Çerezler ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında uygulanması. In P. Çağlayan Aksoy & H. C. Aksoy (Eds.), Kişisel verilerin korunmasına uzman bakış: Uzmanlık tezleri derleme çalışması (pp. 599–641). Kişisel Verileri Koruma Kurumu Yayınları.