EN
TR
Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği
Öz
Bu çalışma, Avrupa'nın en yoğun altı havalimanında (İstanbul (LTFM), Amsterdam Schiphol (EHAM), Paris Charles de Gaulle (LFPG), Londra Heathrow (EGLL), Frankfurt (EDDF) ve Madrid Barajas (LEMD)) Ocak 2023 - Kasım 2024 arasındaki hava trafiği ile atmosferik aerosol indeksi (AAI) arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Sentinel-5P uydusundan alınan AAI verileri kullanılarak, her havalimanı için hava trafiği ve AAI değerleri, zamansal değişimleri ve aralarındaki korelasyonlar analiz edilmiştir. Bu çalışma özelinde, hava trafiği ile AAI arasında genel ve belirgin bir ilişki saptanmamıştır. Bununla birlikte, havalimanı bazında yapılan incelemeler, bu ilişkinin her bir havalimanında farklı derecelerde ve bazı durumlarda düzensiz bir şekilde ortaya çıktığını göstermiştir. Madrid Barajas ve Paris Charles de Gaulle'de ilişki zayıf ve düzensizken, Amsterdam Schiphol, Londra Heathrow ve Frankfurt'ta belirgin bir negatif, İstanbul'da ise zayıf bir pozitif ilişki gözlenmiştir. Endüstriyel faaliyetler, kentsel ısınma ve diğer ulaşım kaynakları gibi faktörlerin AAI değerlerine etkisi çalışma kapsamı dışında bırakılmıştır. Sonuç olarak, hava trafiği ve AAI ilişkisi havalimanlarına göre değişmekte ve Sentinel-5P verileri bu tür analizlerde değerli bir araç sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AENA (Aeropuertos Españoles y Navegación Aérea). (2024). Estadisticas. https://www.aena.es/es/estadisticas/informes-mensuales.html [Erişim tarihi: 20.12.2024].
- Airport Carbon Accreditation. (2024). Accredited airports. https://www.airportcarbonaccreditation.org/accredited-airports/ [Erişim tarihi: 19.12.2024].
- Box, G. E., Jenkins, G. M., Reinsel, G. C., & Ljung, G. M. (2015). Time series analysis: Forecasting and control. John Wiley & Sons.
- De Graaf, M., Stammes, P., Torres, O., & Koelemeijer, R. B. A. (2005). Absorbing aerosol index: Sensitivity analysis, application to GOME and comparison with TOMS. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 110(D1). https://doi.org/[DOI]
- Devlet Hava Meydanları İşletmesi. (2024). İstatistikler. https://www.dhmi.gov.tr/Sayfalar/Istatistikler.aspx [Erişim tarihi: 20.12.2024].
- Duan, J., Qin, M., Fang, W., Liao, Z., Gui, H., Shi, Z., Yang, H., Meng, F., Shao, D., Hu, J., Han, B., Xie, P., & Liu, W. (2022). Detection of aircraft emissions using long-path differential optical absorption spectroscopy at Hefei Xinqiao International Airport. Remote Sensing, 14(16), 3927. https://doi.org/10.3390/rs14163927
- Dünya Sağlık Örgütü. (2024). Newsroom. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ambient-(outdoor)-air-quality-and-health [Erişim tarihi: 19.12.2024].
- EUROCONTROL. (2025). European aviation overview 2024. EUROCONTROL. E uropean Union Aviation Safety Agency (EASA). (2019). European aviation environmental report 2019. European Union Aviation Safety Agency.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hava-Uzay Ulaşımı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Şubat 2025
Gönderilme Tarihi
31 Aralık 2024
Kabul Tarihi
22 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Kaçar, E., & Kalkan, K. (2025). Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği. Journal of Aviation Research, 7(1), 56-68. https://doi.org/10.51785/jar.1611083
AMA
1.Kaçar E, Kalkan K. Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği. JAR. 2025;7(1):56-68. doi:10.51785/jar.1611083
Chicago
Kaçar, Eray, ve Kaan Kalkan. 2025. “Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği”. Journal of Aviation Research 7 (1): 56-68. https://doi.org/10.51785/jar.1611083.
EndNote
Kaçar E, Kalkan K (01 Şubat 2025) Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği. Journal of Aviation Research 7 1 56–68.
IEEE
[1]E. Kaçar ve K. Kalkan, “Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği”, JAR, c. 7, sy 1, ss. 56–68, Şub. 2025, doi: 10.51785/jar.1611083.
ISNAD
Kaçar, Eray - Kalkan, Kaan. “Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği”. Journal of Aviation Research 7/1 (01 Şubat 2025): 56-68. https://doi.org/10.51785/jar.1611083.
JAMA
1.Kaçar E, Kalkan K. Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği. JAR. 2025;7:56–68.
MLA
Kaçar, Eray, ve Kaan Kalkan. “Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği”. Journal of Aviation Research, c. 7, sy 1, Şubat 2025, ss. 56-68, doi:10.51785/jar.1611083.
Vancouver
1.Eray Kaçar, Kaan Kalkan. Hava Aracı Hareketliliği ve Havalimanlarındaki Hava Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aerosol İndeksi ve Avrupa Örneği. JAR. 01 Şubat 2025;7(1):56-68. doi:10.51785/jar.1611083
