İvesi Koyunlarında Meme Ölçüleri ile Süt Verimi Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma İvesi koyunlarında değişik meme ölçüleri ile pazarlanabilir süt verimi arasındaki fenotipik ilişkilerin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Çalışmanın hayvan materyalini ilk doğumunu yapan yada iki veya daha fazla doğum yapan koyunlar oluşturmuştur. Koyunlarda sütten kesim sonrası pazarlanabilir süt verimi ve meme ölçüleri belirlenmiştir. İncelenen özellikler arasındaki korelasyonlar SPSS paket programı ile belirlenmiştir. Deneme sonunda meme başı uzunluğu, meme başı çevresi ve meme başı üzerinden meme genişliği ile pazarlanabilir süt verimi arasında pozitif ve önemli (P<0.05 ve P<0.01) korelasyonlar hesaplanmıştır. Bu korelasyonların damızlık hayvan seçilmesinde kullanılabileceği değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Meme
• Meme başı
• süt
• küçükbaş
• ivesi

A Study on Relationships Between Different Udder Measurements and Milk Yield Characteristics in Awassi Sheep

Öz

This study was carried out to determine the phenotypic corelations between different udder sizes and marketable milk yield in Awassi sheep. The animal material of the study consisted of primiparous vs multiparous sheep. Marketable milk yield and udder sizes were determined after weaning in sheep. The correlations between the examined features were calculated with the SPSS package program. At the end of the study, positive and significant (P<0.05 and P<0.01) correlations were calculated between teat length, teat circumference and udder width over the teat, and marketable milk yield. It has been evaluated that these correlations can be used in the selection of the breeding stocks.

Anahtar Kelimeler

• Udder
• teat
• milk
• small ruminant
• awassi

Kaynakça

1. Afolayan, R.A., Adeyinka, I.A., Lakpini, C.A.M., 2006. The estimation of liveweight from body measurements in Yankasa sheep. Czech Journal of Animal Science. 51(8): 343–348
2. Arcos, D.A, Canul-Solis, J.,García-Herrera, R., Sarmiento-Franco, L., Piñeiro-Vazquez, A., Casanova-Lugo, F., Tedesch,. L., Gonzalez-Ronquillo, M., Chay-Canul, A., 2020. Udder measurements and their relationship with milk yield in Pelibuey ewes. Animals. 10(518): 1-9.
3. Biçer, O., Keskin, M., Gül, S., Gündüz, Z., Oflaz, N.Z., Behrem, S., 2019. Kahverengi ve siyah başlı İvesi koyunlarının verim özellikleri yönünden karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi. 24(1): 58-61
4. Dağ, B., 2000. Akkaraman koyunlarında meme ölçüleri ile süt verimi arasındaki ilişkiler. Hayvancılık Araştırma Dergisi. 10(1-2): 39-42.
5. Gül, S.,Oflaz, N.Z., 2021.Gaziantep ve Kilis illerinde yetiştirilen İvesi koyunlarının bazı morfolojik ve fizyolojik özellikleri bakımından karşılaştırılması. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 18 (1):146-156.
6. Idowu, S.T., Adewumi, O.O., Tona, G.O., 2017. Therelationship amongdam’s milk parameters, weight, udder parameters and linear body measurements in West African Dwarf sheep at first lambing. Journal of Animal Sciences and Livestock Production. 1(1): 1-4.
7. Kaygısız, A., Dağ, B., 2017. Elit İvesi koyunlarında meme tipinin ve bazı çevre faktörlerinin süt verimine etkisi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi. 20(4): 344-349.
8. Kaymakçı, M., Sönmez, R., 1996. İleri Koyun Yetiştiriciliği, 1. Baskı. Ege Üniversitesi Basımevi. 365 s. İzmir.

9. Kominakis, A.P., Papavasiliou, D., Rogdakis, E., 2009. Relationships among udder characteristics milk yield and non-yield traits in Frizarta dairy sheep. Small Ruminant Research, 84: 82-88.
10. Özcan, L., Torun, O., 1990. Hayvan Yetiştirme. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders KitabıNo: 112, Adana.
11. Özyürek, S., 2020. Investigation of Relationship between Udder Morphology, Lactation Traits and Milk Components in Morkaraman and Awassi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1): 268-274
12. Sarı, M., Yılmaz, İ., Önk, K., 2015. Effects of lactation stage, lactation order and udder types on udder traits and composition of milk in Tuj ewes. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 62: 313-318.
13. Shirzeyli, F.H., Lavvaf, A., Asadi, A., 2013. Estimation of body weight from body measurements in four breeds of Iranian sheep. Songklanakarin J. Sci. Technol., 35(5): 507-511.
14. SPSS, 2013. IBM SPSS Statistics 22.0 for Windows. Armonk, NY.
15. Tilki, H.Y., Keskin, M., 2021. Relationships between different body characteristics and milk yield traits in Kilis goats. Mustafa Kemal University, Journal of Agricultural Sciences, 26(2):272-277
16. Türkyılmaz, D., Özyürek, S., Esenbuğa, N., Yaprak, M., 2018. Correlation between various udder measurements and milk components in Morkaraman, Tuj and Awassi sheep. Pakistan Journal Zoology, 50(5):1921-1927.
17. Yıldız, A., Yıldız, N., 2002. Ceylanpınar Tarım İşletmesi’nde yetiştirilen İvesi koyunlarının süt verimi ve laktasyon süresi. YYÜ Veteriner Fakültesi Dergisi. 13(1-2): 117-121.