Derleme

Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler

Öz

Süt sığırlarında laktasyon döngüsü; gebeliğin son evresinden yüksek süt sentezi ve sekresyonunun başladığı sürece geçiş yaparken önemli fizyolojik, besinsel, metabolik ve immünolojik değişimlere sahne olmaktadır. Doğum öncesi 3 hafta ile doğum sonrası 3-4 haftalık süreci kapsayan geçiş dönemi süt verimi, genel sağlık durumu ve üreme performansının belirlendiği en kritik aşamadır. Bu süreçte inekler, artan enerji gereksinimi ve azalan kuru madde tüketimi nedeniyle negatif enerji dengesi (NED) ile karşı karşıya kalmaktadır. Geçiş döneminde şekillenen metabolik bozukluklar diğer sekonder sağlık sorunlarının öncülü niteliğindedir. Laktasyonun ilk haftalarında besin maddesi arzı ile talebi arasındaki dengesizlik, metabolizmanın kapsamlı bir adaptasyon ve regülasyon sürecine girmesini zorunlu kılmaktadır. Metabolik profil (parametre) testleri; kan, serum veya sütteki serbest yağ asitleri, β-hidroksibütirik asit ve glukoz gibi metabolitler aracılığıyla hayvanın metabolik durumunun izlenmesine olanak tanır. Bu derlemede, geçiş dönemi metabolik göstergelerinin referans değerlerden sapmasının üreme parametreleri (doğum sonrası ilk kızgınlık, kızgınlık belirleme oranı, ilk tohumlama, ilk tohumlamada gebelik oranı, gebelik başına tohumlama sayısı) ve metabolik hastalıklar (ketozis, süt humması, plasentanın atılamaması, metritis, abomasum yer değiştirmesi ve topallık) üzerindeki etkileri güncel literatür ışığında incelenmiştir. Ayrıca, enerji metabolizmasının önemi, patolojik süreçler ve üreme ile olan etkileşimleri ve saha koşullarında sürü izleme stratejileri ele alınmıştır. Sonuç olarak; geçiş döneminde metabolik profil testleri ile yapılan düzenli izlemeler, olası metabolik bozuklukların erken teşhis edilmesini sağlayarak sürü sağlığı ve üreme başarısının korunmasında kilit rol oynamaktadır. Elde edilen veriler ışığında, geçiş dönemindeki homeoretik adaptasyonların ve metabolik göstergelerin doğru analiz edilmesinin, yüksek verimli süt sığırı işletmelerinde ekonomik kayıpların minimize edilmesine temel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Altaş, T., Yıldırım, R., 2023. Süt ineklerinde propilen glikol ve gliserol kullanımının betahidroksibutirik asit, esterleşmemiş yağ asitleri ve vücut kondisyon skoru üzerine etkileri. Journal of Research in Veterinary Medicine. 42(1), 48-54.https://doi.org/ 10.30782/jrvm.1224380
  2. Arslan, C., Tufan, T., 2010. Geçiş dönemindeki süt ineklerinin beslenmesi II: Bu dönemde görülen metabolik hastalıklar ve besleme ile önlenmesi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 16(1): 159–166. https://doi.org/10.9775/kvfd.2009.443
  3. Ashar, M. J., Gonzalez-Rivas, P. A., Dunshea, F. R., Marth, C. D., Chauhan, S. S., 2026. Integrative ınsights into metabolic, oxidative, and ımmune adaptations during the transition period in dairy cows: revisiting nutritional strategies and emerging roles of ınjectable trace minerals. Dairy, 7(1), 15. https://doi.org/10.3390/dairy7010015
  4. Bell, A.W., 1995. Regulation of organic nutrient metabolism during transition from late pregnancy to early lactation. Journal of Animal Science. 73: 2804–2819.
  5. Berge, A. C., Vertenten, G., 2014. A field study to determine the prevalence, dairy herd management systems, and fresh cow clinical conditions associated with ketosis in western European dairy herds. Journal of Dairy Science. 97(4): 2145-2154. https://doi.org/10.3168/jds.2013-7163
  6. Bobe, G., Young, J. W., Beitz, D. C., 2004. Invited review: pathology, etiology, prevention, and treatment of fatty liver in dairy cows. Journal of Dairy Science. 87(10): 3105-3124.
  7. Borş, S. I., Solcan, G., Vlad-Sabie, A., 2014. Effects of propylene glycol supplementation on blood indicators of hepatic function, body condition score, milk fat-protein concentration and reproductive performance of dairy cows. Acta Veterinaria Brno. 83(1): 27-32. https://doi.org/10.2754/avb201483010027
  8. Burfeind, O., Heuwieser, W., 2012. Validation of handheld meters to measure blood L-lactate concentration in dairy cows and calves. Journal of Dairy Science. 95(11): 6449-6456. https://doi.org/10.3168/jds.2012-5329

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hayvan Besleme

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2026

Kabul Tarihi

17 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sivil, G., & Ocak, N. (2026). Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, 9(1), 69-91. https://doi.org/10.51970/jasp.1932435
AMA
1.Sivil G, Ocak N. Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler. HBÜD. 2026;9(1):69-91. doi:10.51970/jasp.1932435
Chicago
Sivil, Gülse, ve Nuh Ocak. 2026. “Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 9 (1): 69-91. https://doi.org/10.51970/jasp.1932435.
EndNote
Sivil G, Ocak N (01 Haziran 2026) Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 9 1 69–91.
IEEE
[1]G. Sivil ve N. Ocak, “Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler”, HBÜD, c. 9, sy 1, ss. 69–91, Haz. 2026, doi: 10.51970/jasp.1932435.
ISNAD
Sivil, Gülse - Ocak, Nuh. “Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 9/1 (01 Haziran 2026): 69-91. https://doi.org/10.51970/jasp.1932435.
JAMA
1.Sivil G, Ocak N. Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler. HBÜD. 2026;9:69–91.
MLA
Sivil, Gülse, ve Nuh Ocak. “Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 69-91, doi:10.51970/jasp.1932435.
Vancouver
1.Gülse Sivil, Nuh Ocak. Süt Sığırlarında Geçiş Dönemi Metabolik Profil ile Üreme Performansı ve Metabolik Rahatsızlıklar Arasındaki İlişkiler. HBÜD. 01 Haziran 2026;9(1):69-91. doi:10.51970/jasp.1932435


 

Tarandığı indeksler:

Food and Agriculture Organization of the United Nations     SIS Scientific Group     JournalTOCs  Index Copernicus         BASE (Bielefeld Academic Search Engine)           19413Directory of Research Journals Indexing   Hakkımızda - İdeal Kültür Yayıncılık    IAD - Index of Academic Documents
 

 

Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır (The journal doesn’t have APC or any submission charges).

Uluslararası Hakemli Dergi ( International Peer Reviewed Journal)

 

Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı içermektedir.