EN
TR
Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi
Öz
Bu çalışma, Kırşehir ekolojisinde çemen bitkisinin (Trigonella foenum-graecum L.) çiçeklenme öncesi, sonrası, hasat esnasında ve tohumlarından alınan örneklerde besin madde içerikleri ve in vitro sindirilebilirlik belirlenmiştir. Çiçeklenme öncesi, sonrası ve hasat zamanı dekara ortalama yeşil ot verimleri, sırasıyla, 724.1, 883.2 ve 472.8 kg (P<0.01), kuru ot verimleri ise aynı sırayla, 144.0, 178.4 ve 414.6 kg (P<0.01) olarak saptanmıştır. Parsellerde ortalama tohum verimi 165 kg/da olarak saptanmıştır. Çemenin çiçeklenme öncesi, sonrası ve hasatta %12.4, 10.4 ve 4.9 ham protein (HP); %1.8, 1.6 ve 0.9 ham yağ (HY), % 20.4, 28.1 ve 43.5 ham selüloz (HS); %45.1, 40.7 ve 35.1 nitrojensiz öz madde (NÖM), %24.4, 34.3 ve 53.9 asit deterjan fiber (ADF); %24.8, 36.5 ve 57.2 nötral deterjan fiber (NDF), %4.1, 6.2, 10.4 asit deterjan lignin (ADL) içerdikleri ve ruminantlar için hesaplanan metabolik enerji (ME, Kcal/kg) değerinin ise 2243, 2113 ve 1905 olduğu belirlenmiştir (P<0.01). Çemen tohumunun kuru madde (KM), HP, HY, HS, NÖM ve ME değerleri sırasıyla 94.1, 23.5, 5.5, 15.8, 45.4, 2790 (ruminantlar için) ve 2649 (kanatlılar için) olarak tespit edilmiştir. Çalışmada, çemenin biçim zamanlarına göre (çiçeklenme öncesi, sonrası, hasatta) ANKOMRF gaz üretim sistemi ile 24 saatlik inkübasyon esas alınarak hesaplanan organik madde sindirilebilirliliği (%, OMS), MEOMS (MJ/kg KM), MEGÜ (MJ/kg KM) değerleri, sırasıyla, 67.22, 60.84, 47.90; 10.75, 9.73, 7.64; 6.22, 7.04, 5.89 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, çemenin gerek vejetatif gerekse tohumunun besin maddeleri içeriği ve enerji değerleri göz önüne alındığında, farklı zamanlarda biçilerek elde edilen otları, ruminantlar için kaba yem; tohumunun ise hem ruminant ve hem de kanatlı beslemede yem hammaddesi olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Filik, laboratuvar çalışmalarında; Dr. Hüseyin Çayan ve Araş. Gör. Emre Uğurlutepe ise teknik işlerde çalışmanın yürütülmesine katkı sağlamışlardır. Some results of this study were presented in International Poultry Science Congress of WPSA Turkish Branch’2018.
Kaynakça
- Abbas, R. J. 2010. Effect of using fenugreek, parsley and sweet basil seeds as feed additives on the performance of broiler chickens. Int. J. Poult. Sci. 9(3):278-282.
- Acharya, S.N., Thomas, J.E., Basu, S.K. 2006. Fenugreek: an “Old World” crop for the “New World”. Biodiversity (3&4):27-30.
- Acharya, S.N., Blade, S., Mir, Z., Moyer, J.R. 2007. Tristar Fenugreek, Canadian Journal of Plant Science 87(4):901-903.
- Akinfemi A., Adesenya A.O., Aya V.E. 2009. Use of an in-vitro gas production technique to evaluate some nigerian feedstuffs. American-Eurasian J. Sci. Res. 4(4):240-245.
- Anonim, 2017. http://www.kirsehir.gov.tr/cografya (Erişim Tarihi, 22 Mart 2017).
- Beyzi, E. 2011. Çemen (Trigonella foenum-graecum l.)'de farklı fosfor dozlarının verim vebazı morfolojik özellikler üzerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Blummel M., Ørskov E.R.1993. Comparison of in-vitro gas production and nylon bag degradability of roughages in predicting of food intake in cattle. Anim. Feed Sci. Tech. 40:109-119.
- Canbolat O., Karaman Ş. 2009. Bazı baklagil kaba yemlerinin in vitro gaz üretimi, organik madde sindirimi, nispi yem değeri ve metabolik enerji içeriklerinin karşılaştırılması. Tarım Bilim Derg. 15 (2): 188-195.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
11 Aralık 2018
Kabul Tarihi
24 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 1
APA
Özçelik, Ş. N., & Şahin, A. (2018). Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, 1(1), 25-35. https://izlik.org/JA22ZW22EN
AMA
1.Özçelik ŞN, Şahin A. Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi. HBÜD. 2018;1(1):25-35. https://izlik.org/JA22ZW22EN
Chicago
Özçelik, Şefika Nur, ve Ahmet Şahin. 2018. “Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 1 (1): 25-35. https://izlik.org/JA22ZW22EN.
EndNote
Özçelik ŞN, Şahin A (01 Aralık 2018) Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 1 1 25–35.
IEEE
[1]Ş. N. Özçelik ve A. Şahin, “Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi”, HBÜD, c. 1, sy 1, ss. 25–35, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22ZW22EN
ISNAD
Özçelik, Şefika Nur - Şahin, Ahmet. “Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 1/1 (01 Aralık 2018): 25-35. https://izlik.org/JA22ZW22EN.
JAMA
1.Özçelik ŞN, Şahin A. Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi. HBÜD. 2018;1:25–35.
MLA
Özçelik, Şefika Nur, ve Ahmet Şahin. “Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, c. 1, sy 1, Aralık 2018, ss. 25-35, https://izlik.org/JA22ZW22EN.
Vancouver
1.Şefika Nur Özçelik, Ahmet Şahin. Çemen (Trigonella Foenum- Graecum L.) Otunun ve Tohumunun Besin Madde İçerikleri ve In Vitro Sindirilebilirliğinin Belirlenmesi. HBÜD [Internet]. 01 Aralık 2018;1(1):25-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22ZW22EN
