Türkiye’de Yumurta Sektöründe Yaşanan Krizler ve Kuş Gribinin Sektöre Etkisi

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’de yumurta alt sektöründe yaşanan krizler; üretim miktarı, üretici-tüketici fiyatları, ihracat fiyatları, maliyetler ve sektörün yapısal özelikleri dikkate alınarak incelenmiştir. Yumurta sektörünün yakın tarihte yaşadığı en önemli ekonomik krizler 2001 yılı finansal krizi ile 2007 ve 2008 yıllarında yaşanan küresel mali kriz olmuştur. Sektörün yapılanması açısından önemli etkiye sahip olan kuş gribi (Avian influenza) ise ilk kez 2005 ve 2006 yıllarında yaşanmış, 2015 yılında ise tekrar görülmüştür. Ulusal düzeyde hazırlanan eylem planları ile alınan tedbirler, sektörün örgütlü olması, üreticiler ve tüketicilerde farkındalığın artması, bilinçli bir koruma ve mücadele ile başarılı bir kriz yönetimi gerçekleşmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yumurta sektörü
• Ekonomik krizler
• Kuş gribi
• Yumurta maliyeti
• Yumurta fiyatları

Crises in the Turkish Egg Sector and the Effect of Avian Influenza on the Sector

Öz

In this study, the crisis experienced in the egg sub-sector in Turkey was examined, taking into account the quantity produced, producer and consumer prices, export prices, costs, and the structural characteristics of the sector. The most significant economic crises suffered by the egg sector in recent history were the economic crisis of 2001 and the world financial crisis of 2007 and 2008. Avian influenza, which had a significant effect on the structure of the sector, occurred first in 2005 and 2006, and again in 2015. Successful crisis management was achieved by means of precautions taken with action plans prepared at the national level, the fact that the sector was organised, an increase in awareness by producers and consumers, and deliberate protective and combative measures.

Anahtar Kelimeler

• Egg sector
• Crises
• Avian influenza
• Egg cost
• Egg prices

Kaynakça

1. Akan, M. 2006. Kümes Hayvanlarında Kuş Gribi, 2006. Available from: http://www.floradergisi.org, Accessed:.Jan.29,2020.
2. Akgül, H C. 2011. Öğretmen Adaylarının Tarım Kaynaklı Güncel Kavramlar Hakkındaki Farkındalıklarının Tespiti, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 7(1):59-68.
3. Dellal, I and Keskin, G. 2008. Küresel Mali Kriz: Tarım Sektöründe Riskler ve Fırsatlar, pp 44-65. TEAE Yayın No: 170, Ankara.
4. Haghıghı, E. 2010. Türkiye’nin Orta Doğu Ülkeleri ile Yumurta Pazarlaması ve Geliştirme Olanakları. A.Ü.Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. Ankara.
5. Özdemir, G, Keskin, G and Özüdoğru, H. 2011. Türkiye’de Ekonomik Krizler ve Tarımsal Kooperatiflerin Önemi, Journal of Tekirdag Agricultural Faculty 8(1): 101-113.
6. Özlü, S and Türkoğlu, M. 2020. Kanatlı Hayvan Sektöründe Mevcut Durum ve Gelecek, Türkiye Ziraat Mühendisliği IX. Teknik Kongresi Bildiriler Kitabı-2. p 155. 13-17 Jan TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, Ankara.
7. Sarnıç, M. 2006. Avian Influenza (Kuş Gribi) Hastalığının Türk Ekonomisi Üzerindeki Etkileri, Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi XXII. Available from: www. http://www.mfa.gov.tr/avian-influenza-_kus-gribi_-hastaliginin-turk-ekonomisi-uzerindeki-etkileri-.tr.mfa, Accessed:.Jan. 01,2020.
8. Sungur, H. 2019. Türk Yumurta Sektörü. Üretim-Tüketim-İhracat. 2014. Available from: www.yum-bir.org, Accessed: Dec.20,2019.

9. TAGEM, 2018. Kanatlı Hayvancılık Sektör Politika Belgesi 2018-2022, pp 6-80. Tarım ve Orman Bakanlığı, Ankara.
10. TOB, 2010. Avian İnfluenza Hastalığı Acil Eylem Planı, pp 7-15. Tarım ve Orman Bakanlığı, Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü, Ankara.
11. TOB, 2019. Tarım ve Orman Bakanlığı. Hayvancılık Genel Müdürlüğü Verileri, Ankara. Available from : www.tarimorman.gov.tr, Accessed: Jan.15,2020.
12. TUİK, 2019. Dış Ticaret İstatistikleri. Available from : www.tuik.gov.tr, Accessed: Dec.15,2019.
13. YUM-BİR, 2019. Yumurta Üreticileri Merkez Birliği Verileri, Ankara. Available from : www.yum-bir.org, Accessed: Dec.01,2019.