Türkiye’de Süt Sığırı Yetiştiriciliği Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Sığırcılık işletmelerinde ekonomik bir üretim için yetiştiricilik uygulamalarının bilinmesi ve takip edilmesi önemlidir. Hayvan yetiştirmede verimin iyileştirilmesine yönelik olarak yetiştirme uygulamalarının yapılmadığı işletmelerde arzu edilen ilerleme sağlanamayacağı gibi zararla karşılaşma durumu da her zaman ihtimal dahilindedir. Yapılan bu çalışmada süt sığırcılığı işletmelerinde yetiştirme uygulamaları açısından mevcut durumun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye’nin 7 bölgesinden şansa bağlı olarak seçilen 12 ilde bulunan Damızlık Sığır Yetiştiriciler Birliği’ ne kayıtlı işletmeler kullanılmıştır. Çalışma verileri oransal örnekleme yöntemiyle seçilen 614 işletmenin sahibiyle yüz yüze yapılan anketlerden elde edilmiştir. Kasım 2019 - Haziran 2020 tarihlerinde yapılan çalışmanın anket veri formunda işletme sahibine, işletme büyüklüğüne, sığırlarda uygulanan yetiştirme pratiklerine, işletmenin yem kaynakları ve yem teminine ait sorular yer almış ve anket verileri SPSS istatistik programında analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan işletmelerin %50.3’ ünün 5-15 baş, %36.4’ünün 16-40 baş ve %13.3’ünün 41+ baş ineğe sahip ve işletme sahiplerinin yaş ortalamasının çoğunlukla 41 ve üzeri (%65.7) olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak söz konusu işletmelerde döl verimi ve üreme pratiklerinin iyi uygulanmasına karşın buzağı bakımı, seleksiyon uygulamalarının yetersiz ve geleneksel düzeyde devam ettiği belirlenmiştir. Ayrıca özel veya resmi kurumlarda istihdam eden ziraat mühendisi zooteknistlerin hayvan yetiştirme ve ıslahı konularında yetiştiricileri bilgilendirmek ve danışmanlık hizmetinde bulunmalarının önem arz ettiği sonucu varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Süt sığırı yetiştiriciliği
• Anket
• Üreme
• Seleksiyon
• Yem

A survey on Dairy Cattle Breeding Practices in Turkey

Öz

It is crucial to know and follow some practical husbandry issues for an economical production in cattle farms. As the desired progress cannot be achieved in dairy farms where breeding practices are not carried out to improve the productivity in animal breeding, it is always possible to encounter damage. In the current study, the application situations of some practical husbandry work in dairy farms were investigated. For this aim, a survey was applied to 614 dairy cattle breeders those are registered to Turkey Dairy Cattle Breeders Association were selected randomly from seven regions. The survey data form of the study conducted between November 2019 - June 2020 and included questions about the owner of the farm, the size of the farm, the practical breeding work applied in cattle and the feed status of the farm. The survey data were analysed in the SPSS statistical program. It has been determined that 50.3% of the farms investigated in the present study are small, 36.4% are medium and 13.3% of the large farms and farm owners have an average age of 41 and over (65.7%). As a result of the current study, it was determined that although the reproductive works were applied well in the investigated dairy farms, the works related to calf rearing and cattle selection were not well applied and continued at the traditional level in Turkey. In addition, it has been concluded that it is important for private or official zootechnician agricultural engineers and to inform and provide consultancy services to breeders on animal breeding and husbandry.

Anahtar Kelimeler

• Dairy cattle breeding
• Questionnaire
• Reproduction
• Selection
• Cattle feed

Kaynakça

1. Akman, N., 2003. Pratik Sığır Yetiştiriciliği. Türk Ziraat Mühendisleri Birliği Vakfı Yayını. Ankara.
2. Anonim, 2020a. Kârlı Bir Süt Sığırcılığı Nasıl Yapılır (40 önemli madde). http://www.tarimkutuphanesi.com/karli_bir_sut_sigirciligi_nasil_yapilir?_(karlilikta_40_onemli_nokta)_00293.html. Erişim Tarihi: 17.09.2020.
3. Anonim, 2020b. Süt Raporu. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası. https://www.zmo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=31590&tipi=38&sube=0. Erişim Tarihi: 17.09.2020.
4. Curabaz, A., 2009. Adana Ilinde Büyükbaş Süt Hayvancılık Işletmelerinin Incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
5. Emsen, H., 2012. Hayvan Yetiştirme İlkeleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları Ders Notu Yayın No:720.
6. Güğercin, Ö., Baytorun, N., Koç, D.L., Polat, B., Büyüktaş, K., Polat, Ö.D., 2017. Adana İlinde Bulunan Bazı Süt Sığırcılığı İşletmelerindeki Hayvan Barınaklarının Mevcut Durumlarının Belirlenmesi. Çukurova Tarım Gıda Bilimleri Dergisi, 32;19-28.
7. Kutlar, İ., 2008. Özçatalbaş O. Antalya Ili Merkez Ilçesindeki Süt Sığırı Yetiştiricileri Birliği Üyesi Olan ve Olmayan Işletmelerde Toplumsal Cinsiyet Analizi. Akdeniz Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(2): 241-250.
8. Metin Kıyıcı, J., Tüzemen, N., 2012. Buzağıların Kovadan Süt İçmeyi Öğrenme Davranışlarının Karşılaştırılması, Journal of Tekirdağ Agricultural Faculty., 9; 109-114.

9. Metin Kıyıcı, J., Köknur, Ö., Kaliber M, 2020. Dry Period in Dairy Cattle: I. Influence on Milk Yield and Reproductive Performance, Journal of Agricultural Science , 26; 324-330. Nizam, S., 2006. Aydın Ilinde Pazara Yönelik Süt Sığırcılığı. Işletmelerinin Verimliliklerinin Belirlenmesi. Doktora tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Aydın.
10. Özhan, M., Tüzemen, N., Yanar, M., 2011. Büyükbaş Hayvan Yetiştirme. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları Ders Notu Yayın No:134.
11. Sezer, Y,. 2019. Nevşehir Ili Süt Sığırcılığının Genel Durumu Ve Hayvan Besleme Alışkanlıkları. Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
12. Şahin, K., Gül, A., Koç, B., Dağıstan, E., 2001. Adana İlinde Entansif Süt Sığırcılığı Üretim Ekonomis. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 11(2); 19-28.
13. Uğur, F., 2014. Sığır Yetiştirme. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yayınları No:117.
14. Uygur, A.M., 2004. Süt Sığırcılığı Sürü Yönetiminde Döl Verimi. Hayvansal Üretim 45(2): 23-27.
15. Yaylak, E., 2008. Süt Sığırlarında Topallık ve Topallığın Bazı Özelliklere Etkisi. Hayvansal Üretim 49(1):47:56.
16. Yener, H., Atalar, B., Mundan, D., 2013. Şanlıurfa İlindeki Sığırcılık İşletmelerinin Biyogüvenlik ve Hayvan Refahı Açısından Değerlendirilmesi. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 2(2); 87-93.