Van İli Merkez İlçede Küçükbaş Hayvancılık Faaliyetleri ve Genel Sorunlar: II. İşletmelerde Yetiştirme İşleri

Öz

Bu araştırma, Van ili Merkez ilçede küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapan işletmelerin yetiştiricilik faaliyetleri ve genel sorunlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma materyalini Merkez ilçeye bağlı köylerde bulunan 168 küçükbaş hayvan işletmesinden alınan anketler oluşturmuştur. Küçük aile işletmesi şeklinde etkinliğini sürdüren işletmeler bir araya gelerek ortak sürü (% 84.5) oluşturmaktadırlar. Çoban kullanımı bakımından aile işletmesinde aileden biri çobanlık yaparken, ortak sürüde sürü mevcuduna göre ücretli olarak geçici veya sürekli çoban tutulmaktadır. Yapılan anket sonucuna göre, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapan işletme başına düşen ortalama süt verimi 38.89 kg olarak belirlenmiştir. Yetiştiricinin kamudan ücretsiz veterinerlik hizmeti, uzun vadeli kredi, damızlık hayvan temini ve ürünlerde fiyat istikrarı gibi beklentileri bulunmaktadır. Koyun ve keçi yetiştiriciliğinin en önemli sorunları olarak; çoban bulma zorluğu, veterinerlik hizmetlerinin yetersizliği, genç nüfusun bu istihdam koluna talebinin azlığı ve büyük şehirlere göçün hızla artmasıdır. Kamu ve yetiştiriciler biraraya gelmek suretiyle Van İlinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliği, potansiyeli de göz önüne alınarak yeniden temel istihdam unsuru haline getirilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Aile işletmeleri
• Keçicilik
• Koyunculuk
• Van
• Yetiştirme işleri

Activities of Small Ruminant Husbandry and General Problems in Van Central District: II. Breeding Practices in Enterprises

Öz

This research was performed to determine the breeding activities of small ruminant husbandry enterprises and their general problems in central district of Van. Research material has been created 168 small ruminant firms in the villages of the central district of Van. Coming together in the form of small family-run business that operates form the common herd (84.5 %). In respect to using the shepherd, a member of family is selected as shepherd in family run while temporary or permanent shepherds are procured according to number of herd in common lot. According to survey result, average milk production per the farming of small ruminant is determined as 38.89 kg. Cultivators have expectations such as free veterinary service, long-term credit, supply of breeding animals and products in the price stability from government. The most important issues of sheep and goat farming are the difficulty of finding shepherd, lack of veterinary services, lack of demand for field this operation of young people and the rapid increase of migration to big cities. By coming together with the public and the breeders, small ruminant breeding of Van Province can be transformed into a basic employment element again, taking into account its potential.

Anahtar Kelimeler

• Breeding activities
• Family enterprises
• Goat husbandry
• Sheep husbandry
• Van

Kaynakça

1. Aksoy, A., Yavuz, F., 2008. Hayvancılık işletmelerinin Avrupa Birliğine uyumu ve rekabet edebilirliği; Doğu Anadolu örneği. Tarım Ekonomisi Dergisi. 14(1): 37-45.
2. Anonim, 2000. Doğu Anadolu Projesi Ana Planı. Mevcut Durum ve Analizi Raporu. DPT. Ankara.
3. Anonim, 2020. Türkiye istatistik yıllığı http://www.tuik.gov.tr. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara. Erişim tarihi: 04.07.2020.
4. Anonim, 2021. Sekizinci beş yıllık kalkınma planı. Hayvancılık Özel İhtisas Komisyonu Raporu. DPT: 2574-ÖİK: 587. https://www.sbb.gov.tr/ozel-ihtisas-komisyonu-raporlari. Erişim tarihi: 13.01.2021.
5. Araç, B., 2007. Diyarbakır ili keçicilik işletmelerinin yapısal özellikleri. (Yüksek Lisans Tezi, basılmamış). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
6. Ata, M., 2007. Kahramanmaraş’tan Kıl keçilerinin süt verim özellikleri (Yüksek Lisans Tezi, basılmamış) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş.
7. Atlıoğlu, A., 2007. Adana İli Tufanbeyli İlçesi köylerinde koyun yetiştiriciliğinin karakterizasyon (Yüksek Lisans Tezi, basılmamış) Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
8. Bilginturan, S., 2008. Burdur ili Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiriciler Birliği üyesi işletmelerin yapısal özellikleri ve sorunları üzerine bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi, basılmamış) Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.

9. Dayan, Y.A., 2007. Norduz koyunu yetiştiriciliği yapılan kimi işletmelerin yapısal özellikleri (Yüksek Lisans Tezi, basılmamış). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
10. Dellal, G., Eliçin, A., Tekel, N., Dellal, İ., 2002a. GAP Bölgesinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliğin yapısal özellikleri. . Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Proje Raporu 2002–1, Yayın No, 82, TKB, Ankara.
11. Dellal, İ., Keskin, G., Dellal, G., 2002b . GAP Bölgesinde küçükbaş hayvan yetiştiren işletmelerin ekonomik analizi ve hayvansal ürünlerin pazara arzı. Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Proje Raporu 2002-2, Yayın No, 83, TKB, Ankara.
12. Kaymakçı, M., Karaca, O., Sönmez, R., 1998. Doğu Anadolu Bölgesi koyunculuğuna verilecek yön. Doğu Anadolu Tarım Kongresi Bildirileri, Erzurum, 14-18 Eylül 1998, s. 707-716.
13. Kaymakçı, M., 2006. İleri Koyun Yetiştiriciliği. Genişletilmiş 1. Baskı. Ege üniversitesi Basımevi, Bornova, İzmir, 365.
14. Koyuncu M., Uzun, Ş.K., Tuncel, E., 2005. Güney Marmara Bölgesi keçicilik işletmelerinin genel durumu ve verim özelliklerinin belirlenmesi üzerine araştırmalar I. Keçicilik işletmelerinin genel durumu. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi. 11(4): 374-378.
15. Koyuncu , E., Pala. A., Savaş. T., Konyalı. A., Ataşoğlu. C., Daş. G., Ersoy. İ. E., Uğur. F., Yurtman. İ.Y., Yurt. H. H., 2006. Çanakkale Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği üyesi keçicilik işletmelerinde teknik sorunların belirlenmesi üzerine bir araştırma. Hayvansal Üretim Dergisi. 47(1): 21-27.
16. Ocak, E., Bingöl, M., Gökdal, Ö. 2009. Van yöresinde yetiştirilen Norduz koyunlarının süt bileşimi ve süt verim özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi. 19(2): 85-89.
17. SPSS, 2013. IBM SPSS Statistics 22.0 for Windows. Armonk, NY.
18. Terzioğlu, Ö., Yalvaç, N., 2004. Van Yöresi doğal meralarında otlatmaya başlama zamanı, kuru ot verimi ve botanik kompozisyonun belirlenmesi üzerine bir araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi. 14(1): 23-26.
19. Tölü, C., Daş, G., Yurdabak, S., Uğur, F., Konyalı, A., Savaş, T., Aktürk, D., Turkan, H., 2007. Türkiye’nin önemli hayvancılık bölgelerinden Biga koyunculuğuna genel bir bakış. V. Zootekni Bilim Kongresi Bildirileri, Van, 5-8 Eylül 2007, s: 1-9.
20. Yıldız, N., Denk, H., 2006. Van Bölgesin halk elinde yetiştirilen Akkaraman koyunlarda çeşitli verim özellikleri I. Döl ve süt verimleri. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 20(1): 21-27.