TURİZMDE KARANLIK BİR KAVRAM: SAVAŞ TURİZMİ VE RUSYANIN TARAF OLDUĞU İKİ OLAY

Öz

Farklı milletler arasında zaman zaman yaşanan gerginlikler ve çatışmalar tarih boyunca var olmuştur. Hatta bunların bazıları yıllarca devam etmiş, sonunda savaşa kadar gitmiştir. Bu savaşların birçoğu o toplumlarda çok köklü değişikliklere sebep olmuş hatta bazıları o toplumların kaderini değiştirmiştir. Doğal olarak, öznesi insan olan turizm faaliyetleri de bu çatışmalar ve savaşlardan çok yönlü olarak etkilenmiştir. Turizm, ulusal sınırlar içinde veya dışında yaşanan siyasal çalkantılar ve terör olayları gibi toplumsal olaylardan en çok etkilenen sektörlerin başında gelmektedir. Günümüzde daha ziyade manevi ve milli duyguların etkisiyle savaş alanlarına yapılan ziyaretlerin sayısı ve turizm sektöründeki yeri her geçen gün daha da artmaktadır. Bu çalışmada 24 Kasım 2015 tarihinde Rus ordusuna ait bir uçağın Türkiye sınırları içerisinde düşürülmesinin sonuçları ve 26 Şubat 2022 tarihinde başlayan Rusya-Ukrayna savaşının yansımalarının neler olabileceği turizm açısından değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Turizm
• Savaş Turizmi
• Turizm Beklentileri

A DARK CONCEPT IN TOURISM: WAR TOURISM AND TWO INCIDENTS WITH RUSSIA

Öz

Tensions and conflicts between different nations from time to time have existed throughout history. Some of them even continued for years and eventually went to war. Many of these wars caused radical changes in those societies, and some even changed the fate of those societies. Naturally, tourism activities, whose subject is human, have also been affected by these conflicts and wars in many ways. Tourism is one of the sectors most affected by social events such as political turmoil and terrorist incidents within or outside the national borders. Today, the number of visits to the battlefields, which are carried out mostly with the effect of spiritual and national feelings, and their place in the tourism sector are increasing day by day. In this study, the results of the downing of a Russian army plane within the borders of Turkey on 24 November 2015 and the reflections of the Russia-Ukraine war that started on 26 February 2022 were evaluated in terms of tourism.

Anahtar Kelimeler

• Tourism
• War Tourism
• Tourism Prospects

Kaynakça

1. Alaeddinoğlu, F. ve Aliağaoğlu, A. (2007). Savaş Alanları Turizmine Tipik Bir Örnek: Büyük Taarruz ve Başkomutan Tarihî Milli Parkı.Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 18(2):215-225.
2. Birdir, K., Dalgıç, A., Güler, O. ve Kayaalp, Y. (2015). Hüzün Turizmi: Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkını Ziyaret Eden Yabancı Turistlerin Deneyimleri. Journal of TourismandGastronomyStudies,3(4):12-23.
3. Blom, T. (2000). Morbid Tourism-A Postmodern Market Niche With An Example From Althorp. Norsk Geografisk Tidsskrift, 54(1), 29-36.
4. Bristow, R. S., & Newman, M. (2005). Myth vs. fact: An exploration of fright tourism. In In: Bricker, Kelly, comp., ed. 2005. Proceedings of the 2004 Northeastern Recreation Research Symposium. Gen. Tech. Rep. NE-326. Newtown Square, PA: US Department of Agriculture, Forest Service, Northeastern Research Station: 215-221.
5. Çatir, O. (2017). Savaş Alanı Turizmi: Bir Literatür Taraması. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi , 1(1), 21-31.
6. Çelik, S., Can, M., Gökçe, F. ve Akagündüz, M. (2015). Başkomutan ve Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parklarının Savaş Alanları Turizmi Kapsamında Değerlendirilmesi. 16. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı (s. 1253-1267), Çanakkale, 12-15.11.2015.
7. Çetinsöz, B. C., & Temiz, G. (2016). Alternatif bir turizm türü olarak Türkiye’nin karanlık (dark) turizm potansiyeli. IMCOFE. International MultidisciplinaryCongress of Eurasi, 2(3), 507-517.
8. Doğaner, S. (2006). Savaş ve turizm: Troya ve Gelibolu savaş alanları. Türk Coğrafya Dergisi, (46), 1-21.

9. Foley, M., & Lennon, J. J. (1996). JFK and dark tourism: A fascination with assassination. International Journal of Heritage Studies, 2(4), 198-211.
10. Kaya, O. (2006). Ölüm Turizmi: Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı’nı Ziyaret Eden Turistlerin Ziyaret Motivasyonlarını Anlamaya Yönelik Bir Araştırma ve Sonuçları. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Kılıç, B., & Akyurt, H. (2011). Destinasyon İmajı Oluşturmada Hüzün Turizmi: Afyonkarahisar ve Başkomutan Tarihi Milli Parkı. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 10(1), 209-232.
12. Kılıç, B., Kurnaz, H. A., & Sop, S. A. (2011). Çekici Faktörlerin Destinasyon Seçimine Etkisinin Belirlenmesi ve Hüzün Turizmi İlişkisi.
13. Kozak, M. A. ve Bahçe, S. (2009). Özel İlgi Turizmi.Ankara: Detay Yayıncılık.
14. Lisle, D. (2000). Consuming Danger: Reimagining the War/Tourism Divide. Alternatives: Global, Local, Political, 25(1), 91–116. https://doi.org/10.1177/030437540002500106
15. Miles, S. (2014). Battlefield Sites As Dark Tourism Attractions: An Analysis Of Experience. Journal of Heritage Tourism, 9(2), 134-147.
16. Olalı, H. & Timur, A. (1988). Turizm Ekonomisi. Ofis Ticaret Matbaası, İzmir.
17. Özçelik, H. (2012). Gelibolu-Waterloo Karşılaştırılması Yoluyla Türkiye’de Keder Turizmi Potansiyeli Analizi (Master's thesis, Akdeniz Üniversitesi).
18. Prentice, R. (1993). Tourism and Heritage Attractions. London: Routledge.
19. Slayton, L. (2006). Ground Zero -Tragedy, Terror, and Grief Tourism. http://www.grief-tourism.com/ground-zero-tragedy-terror-and-grief-tourism, (01.12.2016).
20. Smith, V. L. (1998). War and Tourism: An American Ethnography, Annals of Tourism Research, 25(1): 202-227.
21. Söyler, S., & Ertaş, M. (2016). Suri̇Ye Savaşının Turi̇Zme Etki̇Si̇ Sınır İ̇Lleri̇ Üzeri̇Ne Bi̇R Araştırma.
22. Varol, F. (2015). Hüzün Turizminin Türkiye’de Var Olan Potansiyeli Üzerine Kuramsal Bir Araştırma. In Eurasia International Tourism Congress: Current Issues, Trends, and Indicators içinde (pp. 147-160).
23. Walton, J. K. (1996). Leisure Towns in Wartime: The Impact of the First World War in Blackpool and San Sebastián. Journal of Contemporary History, 31(4), 603–618. https://doi.org/10.1177/002200949603100401
24. Yıldız, Z., Yıldız, S. ve Aytemiz, L. (2015). Kara turizm, Terör Turizmi ve Türkiye Potansiyeli. Itobiad: Journal of the Human &SocialScienceResearches, 4(2):390-407.