Turist Rehberlerinin İletişim Etkinliğinin Turistlerin Kültürlerarası Etkileşim Düzeylerine Etkisi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı; turist rehberlerinin sahip olduğu iletişim etkinliğinin, turistlerin kültürlerarası etkileşim düzeylerine etkisini incoming (gelen) turlar özelinde ortaya koymaktır. Bu bağlamda çalışmada turist rehberlerinin iletişim etkinliğinin bağımlı değişken olan kültürlerarası etkileşim üzerindeki etkilerinin bilimsel yöntemlerle analiz edilmesi hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında kullanılan veri toplama aracı hem Google Forms platformu üzerinden dijital olarak hem de fiziksel olarak tasarlanmıştır. Bu bağlamda araştırma verilerinin toplanması süreci, araştırmacının katılımcılarla yüz yüze görüşme yapması ve Google Forms platformu olmak üzere iki farklı formatta gerçekleştirilmiştir. Araştırma amacı doğrultusunda 263 katılımcıdan anket tekniği ile veri elde edilmiştir. Araştırma verilerinin analizi sonucunda, incoming turlarla Türkiye’ye gelen turistlerin rehberli turlara katılımları durumunda turist rehberlerinin iletişim etkinliğinin, turistlerin kültürlerarası etkileşimini olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Gerçekleştirilen detaylı analizlerde kültürlerarası etkileşim bağlamında duygusal yönelim, öz yeterlilik ve davranışsal performans alt boyutları bağlamında turist rehberlerinin iletişim etkinliğinin turistlerin kültürlerarası etkileşimleri üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Turist Rehberi
• Kültür
• İletişim Etkinliği
• Kültürlerarası Etkileşim

Etik Beyan

Bu çalışma için, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan “Etik Kurul Onayı” alınmıştır. Bu çalışma 15-17 Mayıs 2025 tarihinde gerçekleştirilen VII. Ulusal Turist Rehberliği Kongresinde sunulan “Turist Rehberlerinin İletişim Etkinliğinin Turistlerin Kültürlerarası Etkileşim Düzeylerine Etkisi” başlıklı bildirinin genişletilmiş halidir.

The Effect of Tour Guides' Communication Effectiveness on Tourists' Intercultural Interaction Levels

Öz

The primary aim of this study is to reveal the effect of tour guides' communication effectiveness on tourists' intercultural interaction levels, specifically within the context of incoming tours. In this regard, the study intended to analyze the effects of tour guides' communication effectiveness on intercultural interaction, the dependent variable, using scientific methods. The data collection tool used in the study was designed for both digital use via the Google Forms platform and for physical use. Accordingly, the data collection process was carried out in two formats: face-to-face interviews conducted by the researcher and Google Forms. In line with the research objective, data were collected from 263 participants using a survey. The analysis results revealed that tour guides' communication effectiveness positively influences tourists' intercultural interaction. Detailed analyses further confirmed a positive and significant effect on the sub-dimensions of intercultural interaction: emotional orientation, self-efficacy, and behavioral performance.

Anahtar Kelimeler

• Tour Guide
• Culture
• Communication Effectiveness
• Intercultural Interaction

Etik Beyan

For this study, "Ethics Committee Approval" was obtained from the Afyon Kocatepe University Social and Human Sciences Scientific Research and Publication Ethics Board. This study is the expanded version of the paper titled “Turist Rehberlerinin İletişim Etkinliğinin Turistlerin Kültürlerarası Etkileşim Düzeylerine Etkisi” presented at the VII. National Tourist Guiding Congress held on May 17-19, 2025.

Kaynakça

1. Ababneh, A. (2018). Tour guides and heritage interpretation: Guides’ interpretation of the past at the archaeological site of Jarash. Jordan. Journal of Heritage Tourism, 13(3), 257-272. https://doi.org/10.1080/1743873X.2017.1321003
2. Ap, J. & Wong, K. K. F. (2001). Case study on tour guiding: professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22 (5), 551-563. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00013-9
3. Aslan, Z., & Çokal, Z. (2016). Profesyonel turist rehberinin kültürel değerlere katkısına ilişkin turist algılamaları. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 4(1), 53-69. https://doi.org/10.21325/jotags.2016.6
4. Boniface, P. & Fowler, P. J. (1993). Heritage and tourism in the global village. London: Routledge
5. Chao, T.C. (2014). The development and application of an intercultural competence scale for university EFL learners. English Teaching & Learning, 38(4), 79-124.
6. Chen, G. M. (1997). A review of the concept of intercultural sensitivity.
7. Chen, G. M., & Starosta, W. J. (1996). Intercultural communication competence: A synthesis. Communication Yearbook, 19, 353–383.
8. Chen, G. M., & Starosta, W. J. (2000). The Development and Validation of the Intercultural Sensitivity Scale. Human Communication, 3, 1-22. https://doi.org/10.1037/t61546-000

9. Çobanoğlu, Ö. (2012). Halkbilimi kuramlari ve araştırma yöntemleri tarihine giriş. Akçağ Basım Yayım Pazarlama AŞ.
10. Deardorff, D. K. (2006). Identification and assessment of intercultural competence as a student outcome of internationalization. Journal of Studies in International Education, 10(3), 241-266. https://doi.org/10.1177/1028315306287002
11. Fan, D. X. F., Tsaur, S. H., Lin, J. H., Chang, T. Y., & Tsai, Y. R. (2022). Tourist intercultural competence: A multidimensional measurement and its impact on tourist active participation and memorable cultural experiences. Journal of Travel Research, 61(4), 835–851. https://doi.org/10.1177/0047287520982372
12. Ford, R. C., Armandi, B. R., & Heaton, C. P. (1988). Organization theory: An integrative approach. New York: Harper & Row.
13. Georges, R. A. (1981). Do narrators really digress? A reconsideration of “Audience Asides” in narrating. Western Folklore, 40(3), 245-252. https://doi.org/10.2307/ 1499695
14. Gökmen M, E. (2005). Yabancı dil öğretiminde kültürlerarası iletişimsel edinç. Dil Dergisi, (128), 69-78.
15. Güdü, Ö. (2011). Turizmin sosyal ve kültürel etkilerinin turist rehberleri tarafından algılanması: trabzon'da bir uygulama (Master's thesis, Balikesir University (Türkiye)).
16. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis.
17. Hammer, M. R., Bennett, M. J., & Wiseman, R. L. (2003). Measuring intercultural sensitivity: The intercultural development inventory. International Journal of Intercultural Relations, 27, 421–443. https://doi.org/10.1016/S0147-1767(03)0 0032-4
18. Herbert G. Hicks, (1979). Örgütlerin yönetimi: sistemler ve beşerî kaynaklar açısından, (Çev) Osman Tekdok vd. Ankara: Olgaç Matbaası
19. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1995). Evaluating model fit. In R. H. Hoyle (Ed.), Structural equation modeling: Concepts, issues, and applications (pp. 76–99). Sage
20. Kara, S., & Demir, M. (2021). Profesyonel Turist Rehberlerinin Davraniş Ve Mesleki Yeterliliklerinin Tur Kalitesine Etkisi. International Journal of Contemporary Tourism Research, 5(1), 35-52. https://doi.org/10.30625/ijctr.827449
21. Leclerc, Denis & Martin, Judith N. (2004). Tour guide communication competence: French, German and American tourists’ Perceptions. International Journal of Intercultural Relations, 28 (2004), 181-200. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel. 2004.06.006
22. Lull, James. (2001). Medya İletişim Kültür (Çev. Nazife Güngör). Ankara: Vadi Yayınları.
23. Mancini, M. (2001). Conducting Tours: A Practical Guide 3. Baskı, Delmar: Amerika.
24. Melanlıoğlu, D. (2013). Kültürlerarası iletişim odaklı yaklaşım. Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı içinde (ss. 129-134). Editörler: Mustafa Durmuş ve Alpaslan Okur. Ankara: Grafiker.
25. Mercan, N. (2016). Çok kültürlü ortamlarda kültürel zekânın kültürler arası duyarlılık ile ilişkisine yönelik bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 1-13.
26. Özbek, Ö. & İskender, A. (2021). The effect of expression performances of tourist guides on the tour satisfaction: A study on Cappadocia. Journal of Applied Tourism Research, 2(2), 159-168.
27. Özdemir, M. (2016). Turist deneyiminde profesyonel turist rehberlerinin rolü, (Unpublished Master’s Thesis), İstanbul University, İstanbul.
28. Pegrum, M. (2008). Film, culture and identity: critical intercultural literacies for the language classroom. Language and intercultural Communication, 8 (2), 136-154. https://doi.org/10.1080/14708470802271073
29. Rabotıc, B. (2010). Professional tourist guiding: the importance of interpretation for tourist experiences, 20th Biennial International Congress: New Trends in Tourism and Hotel Management, Opatija (Croatia).
30. Reisinger, Yvette & Waryszak, Robert. (1994). Japanese Tourists’ Perceptions of Their Tour Guides: Australian Experience. Journal of Vacation Marketing, 1 (1), 28-40. https://doi.org/10.1177/135676679400100103
31. Sercu, L. (2004). Assessing intercultural competence: A framework for systematic test development in foreign language education and beyond. Intercultural education, 15(1), 73-89. https://doi.org/10.1080/1467598042000190004
32. Şahin, S. (2012). Turist rehberlerinin kültürlerarası iletişim yeterlilikleri: Alman, İngiliz ve Rus turistlerin algılamaları (Doctoral dissertation, Balikesir University (Türkiye)).
33. Telman, N. & Ünsal, P. (2005). İnsan İlişkilerinde İletişim. İstanbul: Epison Yayıncılık.
34. Toker, A. (2011). Kültür turizminin sürdürülebilirliğinde profesyonel turist rehberlerinin rolü: Ankara örneği (Master's thesis, Anadolu University (Türkiye)).
35. Ulusoy, Belkıs (2012). İletişim Nedir?, Nasıl Olmalıdır?. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi| Istanbul University Faculty of Communication Journal, (13), 233-239.
36. Uslu, S. (2024). Turist Rehberlerinin Turist Beklentileri ve tur Memnuniyetleri Arasindaki Deneyim Araciliği Rolünün Tespiti (Doctoral dissertation, Necmettin Erbakan University (Türkiye)).
37. Weiler, B., & Black, R. (2015). The changing face of the tour guide: One-way communicator to choreographer to co-creator of the tourist experience. Tourism Recreation Research, 40(3), 364–378. https://doi.org/10.1080/02508281.2015.1083742
38. Weiler, B., & Ham, S. H. (2001). Tour guides and interpretation. In The encyclopedia of ecotourism (pp. 549-563). Wallingford UK: CABI publishing. https://doi.org/ 10.1079/9780851993683.0549
39. WFTGA (2025). Definition: What is a professional tourist guide?16.08.2025 tarihinde https://wftga.org/about/#:~:text=in%20Dunblane%202003.,Tourist%20Guide,recognised %20by%20the%20appropriate%20authority adresinden erişildi.
40. Yu X., Weiler, B. & Ham, S. (2002). Intercultural communication and mediation: a framework for analysing the intercultural competence of Chinese tour guides, Journal of Vacation Marketing, 8, 87. https://doi.org/10.1177/1356766702 00800108
41. Zhang, H. Q., & Chow, I. (2004). Application of importance-performance model in tour guides’ performance: Evidence from mainland Chinese outbound visitors in Hong Kong. Tourism Management, 25(1), 81–91
42. Zıllıoğlu, M. (1993). İletişim Nedir? İstanbul: Cem Yayınevi.