Assessing the Impact of Social Life during the Armistice and Occupation Years on Public Order and Security Through Social Dynamics

Öz

The Armistice of Mondros, signed in 1918, was not merely a document of military defeat, but also marked the beginning of a profound process of disintegration that affected all segments of Ottoman society. During this period, the state's administrative and security mechanisms became dysfunctional; the people experienced great unrest in their daily lives due to the occupying forces and the worsening economic crisis. The economic devastation caused by prolonged wars, migration, unemployment, famine, moral collapse and ethical crisis weakened the social order, paving the way for the disintegration of the social fabric and a serious breakdown in public order. Research on the Armistice period generally focuses on political developments, the activities of resistance organisations, and the diplomatic process. However, this approach evaluates the security issues that emerged in the context of social life and societal conditions during this period within a limited framework. In fact, the security problems of the period were fuelled not only by the power vacuum but also by the economic devastation and psychological turmoil experienced by the people. The primary objective of this study is to analyze the effects of social life and social disintegration on public order and security during the Armistice and occupation years using a comprehensive approach. Within this scope, security issues observed both in urban and rural areas will be evaluated in light of archival documents, newspapers, and memoirs from the period. In particular, the security atmosphere of the period will be revealed by analyzing how economic hardship, migration, moral collapse, and social disintegration, which were decisive factors in people's daily lives, shaped public order.

Anahtar Kelimeler

• armistice Period
• Public Order
• Social Life
• Social Conditions
• Security

Mütareke ve İşgal Yıllarında Sosyal Hayatın Asayiş ve Güvenlik Üzerindeki Etkilerini Toplumsal Dinamikler Üzerinden Değerlendirme

Öz

1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi, yalnızca bir askerî yenilgi belgesi değil, aynı zamanda Osmanlı toplumunun tüm kesimlerini etkileyen köklü bir çözülme sürecinin başlangıcı olmuştur. Bu süreçte, devletin idari ve güvenlik mekanizmaları işlevsiz hâle gelmiş; halk, işgal güçlerinin baskıları ve ağırlaşan ekonomik buhran nedeniyle gündelik yaşamda büyük bir huzursuzluk yaşamıştır. Uzun süren savaşların yarattığı ekonomik yıkım, göç hareketleri, işsizlik, kıtlık, moral çöküntüsü ve ahlaki bunalım toplumsal düzeni zayıflatmış; bu durum sosyal yapının dağılmasına ve asayişin ciddi bir şekilde bozulmasına zemin hazırlamıştır. Mütareke dönemine ilişkin araştırmalar genellikle siyasî gelişmelere, direniş örgütlerinin faaliyetlerine ve diplomatik sürece odaklanmaktadır. Ancak bu yaklaşım, dönemin sosyal hayat ve toplumsal koşullar bağlamında ortaya çıkan asayiş sorunlarını sınırlı bir çerçevede değerlendirmektedir. Oysa sıkça karşılaşılan dönemin güvenlik problemleri yalnızca otorite boşluğundan ve olumsuz siyasi gelişmelerden değil; halkın maruz kaldığı ekonomik yıkım ve psikolojik bunalımdan da beslenmiştir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı, Mütareke ve işgal yıllarında sosyal hayatın ve toplumsal çözülmenin asayiş ve güvenlik üzerindeki etkilerini bütüncül bir yaklaşımla analiz etmektir. Bu kapsamda hem şehir hem taşra ölçeğinde görülen güvenlik sorunları; döneme ait arşiv belgeleri, gazeteler ve hatıratlar ışığında değerlendirilecektir. Özellikle halkın gündelik yaşamında belirleyici olan ekonomik sıkıntılar, göçler, moral çöküntüsü ve toplumsal çözülmenin asayişi nasıl şekillendirdiği analiz edilerek dönemin güvenlik atmosferi ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Mütareke Dönemi
• Asayiş
• Sosyal Hayat
• Toplumsal Koşullar
• Güvenlik

Kaynakça

1. İNCEBURUN, Nazlı, “Mütareke Dönemi’nde İzmir’de Asayiş (1918-1922)”, Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir,2021.
2. KOÇ, Muharrem, “I. Dünya Savaşı’ndan Sonra Kastamonu ve Çevresinin Asayiş Durumu (1918-1923)”, Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kastamonu,2014.
3. YILDIRIM, Eda, “Mütareke Döneminde Çatalca’da Asayiş Durumu (1918-1922)”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul,2016.