Ulusal Bağışıklama Programına Girmeden Önce Farklı Sosyoekonomik Düzeyleri Bulunan İki Okulda Hepatit A ve Hepatit B Aşılarının Uygulanma Sıklıkları

Öz

Amaç: Hepatit A ve hepatit B aşılarının ülkemiz Genişletilmiş Bağışıklama Programı’na girmeden önce, sosyoekonomik düzeyleri farklı iki okulda, 7-15 yaş arası çocuklarda her iki etkene yönelik aşılama oranlarının ve seroprevelansların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız, 2003 yılında, İstanbul Bakırköy ilçesinde, sosyoekonomik düzeyi farklı iki okulda öğrenim gören 546 çocuk arasında yapılmıştır. Ebeveynlere çalışma öncesi bilgilendirme toplantısı yapılmış, çalışmaya gönüllü ebeveynlerin çocukları çalışmaya dâhil edilmiştir. Çocukların hepatit A ve hepatit B aşıları uygulanma durumu, çocukta sarılık geçirme öyküsü sorgulandı. Çocuklardan alınan venöz kanlardan Anti HAV IgG, HbsAg, Anti Hbs belirteçleri çalışılmıştır. Bulgular: Sosyoekonomik düzeyin daha yüksek olduğu okulda hepatit A ve hepatit B aşısı ile aşılanma oranları ve bu etkenlerin seroprevalansları istatistiksel anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Sonuç: Ulusal Aşılama Programı’nda yer almayan aşıların uygulanması, sosyoekonomik düzeye göre farklılık gösterebilmektedir. Günümüzde hepatit A ve hepatit B aşılarının Ulusal Bağışıklama Programı’nda yer alması, çocuk sağlığında var olan bir sosyal eşitsizliğin kaldırılması açısından önemli bir halk sağlığı girişimidir

Anahtar Kelimeler

• Hepatit A, hepatit B, ulusal bağışıklama programı, sosyoekonomik düzey, çocuklar

Administration Frequencies of Hepatitis A and Hepatitis B Vaccines at Two Schools with Different Socioeconomic Status Before Admission to National Immunization Program

Öz

Objective: The aim of this study was to compare the vaccination rates and seroprevalences related to hepatitis A and hepatitis B vaccines in children between 7-15 years of age, in two schools from different socioeconomic levels, before they entered in The Expanded Programme on Immunization in Turkey. Method: Our study was performed in 2003 in 546 children in two schools from different socioeconomic status in Istanbul Bakırköy district. Parents were informed before the study in an informative meeting and children of those parents who were willing to participate in the study were included in this survey. Administration of hepatitis A and B vaccines and history of jaundice in children were questioned. Anti HAV IgG, HbsAg and Anti Hbs markers were studied from venous blood samples drawn from children Results: Vaccination rates with hepatitis A and hepatitis B vaccines and seroprevalence of these agents were found to be significantly higher in the school where the socioeconomic level was higher. Conclusion: The administration of vaccines not included in National Immunization Program may vary depending on socioeconomic status. Today, the implementation of hepatitis A and hepatitis B vaccines into The National Immunization Program is an important public health initiative in terms of removing the existing social inequality in child health.

Anahtar Kelimeler

• Hepatitis A, hepatitis B, national immunization program in Turkey, socioeconomic status, children

Kaynakça

1. 1. Dünya Sağlık Örgütü (2018). 2018 Assessment report of the Global Vaccine Action Plan. Strategic Advisory Group of Experts on Immunization. Geneva: World Health Organization; 2018. https://www.who.int/ immunization/global_vaccine_action_plan/SAGE_ GVAP_Assessment_Report_2018_EN.pdf(Son erişim tarihi: 12/04/2019)
2. 2. Dünya Bankası (1993). World Development Report 1993: investing in health. Washington DC: World Bank;1993. https://openknowledge.worldbank.org/ handle/10986/5976 (Son erişim tarihi: 12/04/2019)
3. 3. Dünya Sağlık Örgütü (1946). Constitution of the World Health Organization, Geneva, Switzerland: World Health Organization. www.who.int/governance/en/. (Son erişim tarihi: 12/04/2019)
4. 4. Dünya Sağlık Örgütü (2010). Scientific review of variola virus research, 1999-2010. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2010. https://apps.who.int/iris/ bitstream/handle/10665/70508/WHO_HSE_GAR_ BDP_2010.3_eng.pdf;jsessionid=248DBDD048233A36 A55A9435CE087F76?sequence=1 (Son erişim tarihi: 12/04/2019)
5. 5. Topaç O. Bağışıklamada Güncel Durum. 4.Ulusal Pediatri Kongresi 16-19 Kasım 2016,Antalya 2016. http://www.sosyalpediatri.org.tr/uploads/ osmantopac.pdf (Son erişim tarihi: 12/04/2019)
6. 6. Badur S. Türkiye ve Dünyada HBV Proflaksisi. In: Çakaloğlu Y, Ökten A. eds. Hepatit B Uzlaşma Metinleri. 2. Baskı. İstanbul: İstanbul Medikal Yayıncılık, 2004:147-164.
7. 7. Dünya Sağlık Örgütü (2017). 2017 Assessment Report of the Global Vaccine Action Plan Strategic Advisory Group of Experts on Immunization. Geneva: World Health Organization; 2017. https://www.who.int/ immunization/global_vaccine_action_plan/sage_gvap_ october_2017/en/ (Son erişim tarihi: 12/04/2019)
8. 8. Dünya Sağlık Örgütü (2016). Technical considerations and case definitions to improve surveillance for viral hepatitis: technical report. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2016. https://apps.who.int/iris/ bitstream/handle/10665/204501/9789241549547_ eng.pdf?sequence=1(Son erişim tarihi: 12/04/2019)

9. 9. Bocquier A, Ward J, Raude J, Peretti-Watel P, Verger P. Socioeconomic differences in childhood vaccination in developed countries: a systematic review of quantitative studies. Expert Rev Vaccines. 2017;16(11):1107-18. https://doi.org/10.1080/14760584.2017.1381020
10. 10. Dünya Sağlık Örgütü (2017). WHO/UNICEF estimates of national immunization coverage. Turkey: WHO and UNICEF estimates of immunization coverage: 2017 revision. Hepatitis B.p:11. https://www.who.int/ immunization/monitoring_surveillance/data/tur.pdf (Son erişim tarihi: 12/04/2019)
11. 11. Restrepo-Méndez MC, Barros AJ, Wong KL, Johnson HL, Pariyo G, França GV, et al. Inequalities in full immunization coverage: trends in low- and middleincome countries. Bull World Health Organ. 2016;94(11):794-805B. https://doi.org/10.2471/BLT.15.162172
12. 12. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. “2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA)”. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, T.C. Kalkınma Bakanlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye.
13. 13. Global Alliance for Vaccines and Immunizations (GAVI). About Gavi, the Vaccine Alliance. https://www.gavi. org/about/ (Son erişim tarihi: 12/04/2019)
14. 14. Arsenault C, Johri M, Nandi A, Rodrigues JMM, Hansen PM, Harper S. Country-level predictors of vaccination coverage and inequalities in Gavi-supported countries. Vaccine 2017;35:2479-88. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2017.03.029
15. 15. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (2016). Buğra A, Yılmaz V, Birelma A, Gürsoy B, Taşkın Y, Dodurka ZB, et.a. Inequalities in Turkey: An Overview Final report. Regional Human Development Report 2016. http:// www.tr.undp.org/content/turkey/en/home/library/ human_development/socialinequalities.html (Son erişim tarihi: 12/04/2019)
16. 16. Özer M, Fidrmuc J, Eryurt MA. Maternal education and childhood immunization in Turkey. Health Econ, 2018;27(8):1218-29. https://doi.org/10.1002/hec.3770