Alzheimer Hastalığıyla İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği (AHİYK)’nin Türkçe Versiyonunun Geçerlilik Güvenilirlik Çalışması
Öz
Amaç: Çalışmada Alzheimer Hastalığı ile İlişkili Yaşam Kalitesi (AHİYK) Ölçeği – (Alzheimer’s Disease Related Quality of Life (ADRQL) Scale)’nin psikometrik özellikleri ve AHİYK ölçeği puanı ile bakım verenlerin duygu durumları arasındaki ilişki incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemini, evde (N=30) ve bakım evinde (N=30) bakım gören toplam 60 muhtemel AH hastasının bakım vereni oluşturmaktadır. Klinik değerlendirme ölçeğine göre evre 1 ve 2 AH hastaları çalışma kapsamına alınmıştır. Hastaların bilişsel durumları Standardize Mini-Mental Test (SMMT) ile değerlendirilmiştir. Fonksiyonel durumu AH işbirliği çalışması - günlük yaşam aktiviteleri (ADCS-ADL) ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bakım verenlerin duygu durumlarını değerlendirmek için Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PANAS) uygulanmıştır. Bu parametreler, bakım veren tarafından doldurulan AHİYK ölçeği ve 5 alt boyutu ( A.Sosyal etkileşim, B. Benlik bilinci C: Duygulanım ve duygudurum, D. Etkinliklerden keyif alma, E. çevre ile etkileşim) ile karşılaştırılmıştır. Güvenirlilik açısından 3 hafta sonra AHİYK ölçeği bakım verenlere tekrar uygulanmıştır.
Bulgular: AHİYK total puanı ve B alt boyutu ile ADCS-ADL ölçeği arasında anlamlı düzeyde bir korelasyon saptanmıştır (sırasıyla r=0.27, r=0.38 p≤0.05). SMMT ile AHİYK ölçeğinin toplam puanı, A, B, C alt boyutları arasında anlamlı düzeyde korelasyon saptanmıştır (sırasıyla AHİYK total puan r=0.72, A boyutu r=0.83, B boyutu r=0.47, C boyutu r= 0.43, p≤0.05). AHİYK ölçeğininnin iç tutarlılık güvenirliği için Cronbach alfa katsayısı (α) ( ( α = 0.75) hesaplanmıştır. Ölçeğin tekrarlanan test güvenirlilik sonuçlarına göre AHİYK birinci ölçüm ile ikinci ölçümün gerek toplam puanları gerek alt boyutlarının puanları, anlamlı düzeyde korelasyona sahiptir.
Sonuç: Bulgular AHİYK’nın Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Fratiglioni L, De Ronchi D, Aguero-Torres H. Worldwide prevalence and incidence of dementia. Drugs Aging 1999;15:365–375.
- 2. Cummings JL, Cole G. Alzheimer Disease. JAMA. 2002;287(18):2335–2338.
- 3. Lyketsos CG, Gonzales‐Salvador T, Chin JJ, Baker A, Black B, Rabins P. A follow‐up study of change in quality of life among persons with dementia residing in a long‐term care facility. Int. J. Geriat. Psychiatry. 2003;18:275-281.
- 4. McKhann G, Drachman D, Folstein M, Robert Katzman R, Price D, Emanuel M, Stadlan EM. Clinical diagnosis of Alzheimer's disease Neurology. 1984;34 (7):939-44.
- 5. Cummings JL, Benson DF. Dementia: A Clinical Approach. 2nd ed. Boston, Mass: Butterworth-Heinemann; 1992.
- 6. Gürvit İH. Demans sendromu. Alzheimer hastalığı ve Alzheimer-dışı demanslar. In: Bahar SZ, Öge EA, eds. Nöroloji 1.baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2004:367- 415.
- 7. Shin IlS, Carter M, Masterman D, Fairbanks L, Cummings JL. Neuropsychiatric symptoms and quality of life in Alzheimer disease. The American journal of geriatric psychiatry: official journal of the American Association for Geriatric Psychiatry. 2005;13 (6):469-474.
- 8. Moyle W, Murfield JE, Griffiths SG, Venturato L. Assessing quality of life of older people with dementia: a comparison of quantitative self‐report and proxy accounts. Journal of Advanced Nursing. 2012; 68(10):2237–2246.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Meral Bozdemir
*
0000-0001-5974-458X
Türkiye
Sibel Karşıdağ
0000-0002-2887-9235
Türkiye
Şevki Sahin
0000-0003-2016-9965
Türkiye
Nilgün Çınar
0000-0003-3868-3137
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
19 Mayıs 2020
Kabul Tarihi
22 Ekim 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 4
Cited By
Assesment of quality of life in neurological diseases
Turkish Journal of Neurology
https://doi.org/10.4274/tnd.2023.56649Comparison of the effect of online physical exercise and computerized cognitive stimulation in patients with Alzheimer's disease during the Covid-19 pandemic
Complementary Therapies in Clinical Practice
https://doi.org/10.1016/j.ctcp.2024.101881