OBESITY PREVALENCE AND EFFECTIVE FACTORS IN HIGH SCHOOL STUDENTS IN ERZINCAN CITY CENTER

Öz

IIntroduction and Aim: Obesity is an important public health problem causing morbidity and mortality in both developed and developing countries, which can be caused by excessive fat deposition in the body. This study was planned to determine the prevalence of obesity and risk factors affecting obesity among high school students in Erzincan city center Material and Methods: In 2015,there are 9901 students in education in these schools. Obesity prevalence was estimated to be 10% in the case that the sample size was known and it was calculated as 796 with 95% confidence interval and 2% error margin. A questionnaire form questioning sociodemographic information, nutritional habits, physical activity status of the students was prepared. Body mass index (BMI) was defined as overweight between the 85th and 95th percentile and obese in the 95th percentile. Findings: 10.5% of the students were obese. When the risk factors leading to an increase in BMI were examined, it was seen that overweighting and obesity were more frequent among the students living in the province/district than the students living in the village. The frequency of overweighting and obesity was found to be higher in students whose mothers were housewives, who had overweight individuals in their families, who had fast eating habits, who come to school by vehicle and do not walk regularly. Conclusion and Recommendations. Education should be provided for families to develop conscious behaviors about balanced and regular nutrition. Students should be able to establish eating and regular walking habits. Özet Giriş ve Amaç: Obezite, vücutta aşırı yağ depolanmasıyla ortaya çıkan, morbidite ve mortaliteye neden olabilen, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışma Erzincan il merkezinde öğrenim gören lise öğrencilerinde obezite sıklığını tespit etmek ve obeziteye etki eden risk faktörlerini saptamak amacıyla planlanmıştır Gereç ve Yöntem: Erzincan il merkezinde toplam 9901 öğrencinin öğrenim görmektedir. Örneklem büyüklüğü evrenin bilindiği durumda obezite prevalansının %10 olduğu tahmin edilerek %95 güven aralığında ve % 2 hata payı ile hesaplanarak 796 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin sosyodemografik bilgileri, beslenme alışkanlıkları, fizik aktivite durumlarını sorgulayan anket formu hazırlanmıştır. Öğrencilerin tartı ve boy ölçümleri sonrası VKİ( Vücut Kitle İndeksi)’leri hesaplanmıştır. Yaş ve cinsiyete göre belirlenmiş çizelgelerde VKİ değeri 85. ile 95. persentil arası fazla tartılı, 95. persentil ve üzeri şişman olarak tanımlanmıştır. Bulgular: Öğrencilerin %10,5’ i obez bulundu. Vücut kitle indeksinde artışa yol açan risk etmenleri incelendiğinde il/ilçede oturan öğrencilerde fazla tartı ve obezite sıklığı köyde yaşayan öğrencilere göre daha fazla olduğu görüldü. Anneleri ev hanımı olan öğrencilerde obezite sıklığı daha fazla idi. Ailesinde fazla kilolu birey olan öğrencilerde fazla tartı ve obezite sıklığı daha fazla bulunmuştur. Hızlı yemek yeme alışkanlığı olan, okula vasıtayla gelen ve düzenli yürüyüş yapmayan öğrencilerde obezite sıklığı daha fazla bulunmuştur. Sonuç ve Öneriler: Ailelerin dengeli ve düzenli beslenme konusunda bilinçli davranışlar geliştirmek için eğitimler verilmelidir. Öğrencilere yemek yeme alışkanlıkların oluşturulabilmeli düzenli yürüyüş alışkanlıkları edinilmesi sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• obesity
• high school students
• prevalence

Kaynakça

1. 1. Trowbridge FL, Sofka D, Holt K et al. Management of child and adolescent obesity: Study design and practitioner characteristics. Pediatrics 2002; 110: 205-209
2. 2.WHO. Mediacentre: Obesity and overweight. Erişim adresi: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs311/en/ (Erişim tarihi: 15.09.2019)
3. 3. Aslan D, Attila S. Önemli Bir Sağlık Sorunu: Şişmanlık, Sted 2002, 11(s5): 170.
4. 4. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (2014), “2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması ’’Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, T.C. Kalkınma Bakanlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye. 5. Yılmaz S. Erzurum İl Merkezi’nde Öğrenim Gören Lise Öğrencilerinde Obezite Prevalansı Ve Etkili Faktörler. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Erzurum. 2015.
5. 6. Arı Yuca S, Yılmaz C,Cesur Y,Doğan M,Kaya A,Başaranoğlu M. Prevalence of Overweight and Obesity in Children and Adolescents in Eastern Turkey. J Clin Res Ped Endo 2010;2(4):159-163.
6. 7. M. Eichen at all. Weight Perception, Substance Use, and Disordered Eating Behaviors: Comparing Normal Weight and Overweight High-School Students. J Youth Adolescence.2010 DOI 10.1007/s10964-010-9612-8.
7. 8. Andegiorgish AK et all. Prevalence of overweight, obesity, and associated risk factors among school children and adolescents in Tianjin, China. Eur J Pediatr (2012) 171:697–703.
8. 9. Nayera E. Hassan, Sahar A. El-Masry, Tarek Farid, Aya Khalil. Influence of Parental and Some Demographic Characteristics on Overweight/Obesity Status among a Sample of Egyptian Children. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences. 2016 Sep 15; 4(3):342-34791

9. 10. Khashayar P, Heshmat R, Qorbani M, Motlagh ME, et al. Metabolic Syndrome and Cardiovascular Risk Factors in a National Sample of Adolescent Population in the Middle East and North Africa: The CASPIAN III Study. Int J Endocrinol. 2013;2013:702095. doi: 10.1155/2013/702095. Epub 2013 Feb 7.
10. 11. Çıtırık D. Kahramanmaraş İl Merkezinde İlköğretim Öğrencilerinde Obezite Prevalansı (tez). Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2008
11. 12.Gezgin T. Edirne İli İlköğretim Okul Ve Liseleri 6-18 Yaş Grubu Öğrencilerinde Şişmanlık Sıklığının Araştırılması. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Edirne. 2012.
12. 13. Şavaşhan Ç, Sarı O, Aydoğan Ü, Erdal M. İlkokul çağındaki çocuklarda obezite görülme sıklığı ve risk faktörleri. Türk Aile Hek Derg 2015;19 (1): 2-9.
13. 14. Metinoğlu İ, Pekol S, Metinoğlu Y. Kastamonu’da 10-12 Yaş Grubu öğrencilerde Obezite Prevalansı ve Etkileyen Faktörler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 3 Sayı: 2. 2012
14. 15. Öztürk A, Aktürk S. İlköğretim öğrencilerinde obezite prevalansı ve ilişkili risk faktörleri. TAF Prev Med Bull 2011; 10(1): 53-60.
15. 16. Uzun N. Ergenlerde Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Algılanan Ebeveyn Kontrolü Ve Depresyon İle Obezitenin İlişkisi: Obezite İçin Koruyucu Ve Risk Faktörleri. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimler Enstitüsü Psikiyatri Anabilim Dalı.Yüksek Lisans Tezi. Aydın – 2014.
16. 17. Akarca NN. Diyarbakır İl Merkezindeki Adolesan Öğrencilerde Obezite Sıklığı. Dicle Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır 2010.
17. 18. Gümüşler A. Rize Çayeil İlçesindeki Lise Ögrencilerinde Obezite Sıklığı Ve Beslenme Alışkanlıkları. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.2006.
18. 19. Neutzling MB, Taddei JA and Gigante DP. Risk factors of obesity among Brazilian adolescents: a case–control study. Public Health Nutrition: 6(8), 743–749
19. 20. Wu J, Mo J, Huang CW, Peng LW. Obesity and its influencing factors in primary school students from Kaifu District of Changsha City. Zhongguo Dang Dai Er Ke Za Zhi. 2008; 10: 231- 235.
20. 21. Ghavamzadeh S, Khalkhali H.M, Alizadeh M. TV Viewing, Independent of Physical Activity and Obesogenic Foods, Increases Overweight and Obesity in Adolescents. J Health Popul Nutr. 2013 Sep; 31(3): 334–342.
21. 22. Ha A et all. Eating habits, physical activity, nutrition knowledge, and self-efficacy by obesity status in upper-grade elementary school students. Nutrition Research and Practice 2016;10(6):597-605