Öz

Bosphorus Line, one of the important areas of Istanbul, is faced with problems such as traffic density and noise pollution caused by this problem in the recreation areas on this line. The main reason for these problems is the intensity of transportation by individual vehicles. However, this traffic density can be reduced to a minimum as a result of the fact that public transportation is provided by seaborne transportation, which is a characteristic mode of transportation in Istanbul urban transportation. Seaborne transportation on the bosphorus line is exactly parallel to this route, and is preferred for reasons such as comfort, speed and price. The inefficient use of seaborne transportation depending on factors such as route planning and expedition times poses a problem in choosing this type of transportation. Considering the existing possibilities, it is possible to optimize the traffic on the strait line by encouraging individuals using the strait line to use seaborne transportation as a result of synchronization of the routes and the time schedules connected to these routes. Decision tree and shortest path finding algorithms will be used as methods in the study. In addition to the shortest path problem, finding the shortest time is one of the criteria discussed in this study. As a result, when going from a pier on the strait line to another pier on the strait line, the shortest route and a route or routes to be reached in the shortest time have been determined. In addition, as an output of this study, an interface design for a mobile application (E-Bosphorus) has been developed. The obstacle for users to quickly access their voyage information will be solved easily with this mobile application for ferry routes only. In addition, this application can be used for touristic purposes.

Anahtar Kelimeler

• intelligent seaborne transportation
• bosphorus line
• decision support system
• route finding

Boğaz Hattındaki Trafiğin Optimizasyonuna Yönelik Bir Karar Destek Sistemi Önerisi: E-Bosphorus

Öz

İstanbul’un önemli bölgelerinden biri olan Boğaz Hattı, trafik sıkışıklığı problemi ve bu problemin bu hattaki rekreasyon alanlarında meydana getirdiği ses ve gürültü kirliliği gibi problemlerle karşı karşıyadır. Bu problemlerin ana sebebi bireysel araçlarla yapılan ulaşımın yoğunluğudur. Ancak toplu taşımanın tam olarak bu güzergahın paralelinde bulunan ve İstanbul şehir içi ulaşımında karakteristik bir ulaşım şekli olan deniz yolu ulaşımı ile sağlanması, konfor, hız, ücret gibi nedenlerle tercih edilmesi sonucunda bu hattaki trafik yoğunluğu aza indirgenebilir. Deniz yolu ulaşımının rota planlaması ve sefer saatleri gibi faktörlere bağlı olarak verimli olmayan kullanımı bu ulaşım türünün tercih edilmesi noktasında sorun teşkil etmektedir. Mevcut imkanlar göz önüne alındığında rotaların ve bu rotalara bağlı zaman çizelgelerinin akıllı senkronizasyonu sonucunda, boğaz hattını kullanan bireylerin deniz yolu ulaşımını kullanmalarını teşvik etmek yoluyla boğaz hattındaki trafiğin optimizasyonun sağlanması mümkündür. Çalışmada yöntem olarak karar ağacı ve en kısa yolu bulma algoritmaları kullanılacaktır. En kısa yol problemine ek olarak en kısa zamanı bulma da bu çalışmada ele alınan kriterlerdendir. Sonuç olarak, boğaz hattındaki bir iskeleden yine boğaz hattındaki bir başka iskeleye giderken en kısa yol ve en kısa zamanda gidilecek rotalar belirlenmiştir. Ayrıca bu çalışmanın çıktısı olarak mobil bir uygulamaya (E-Bosphorus) yönelik arayüz tasarımı geliştirilmiştir. Kullanıcıların sefer bilgisine hızlı olarak erişimindeki engel de yalnızca vapur rotalarına yönelik bu mobil uygulama ile kolaylıkla çözülebilecektir. Ek olarak turistik amaçla da bu uygulama kullanabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• akıllı deniz yolu ulaşımı
• boğaz hattı
• karar destek sistemi
• rota bulma
• intelligent seaborne transportation
• bosphorus line
• decision support system
• route finding

Kaynakça

1. Albayrak, A. S., ve Yılmaz, Ş. K. (2009). Veri Madenciliği: Karar Ağacı Algoritmaları ve İMKB Verileri Üzerine Bir Uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31-52.
2. Beasley, D., Bull, D., & Martin, R. (1993). An Overview of Genetic Algorithms: Part 1&2. Fundamentals. University Computing, Vol 15(2), 58–69.
3. Bingul, Z., Sekmen, A., & Zein, S. (1999). An Application of Multi-Dimensional Optimization Problems Using Genetic Algorithms. Proceedings of the IASTED International Conference Intelligent Systems and Control. Santa Barbara, CA.
4. Ceder, A., & Sarvi, M. (2007). Design and Evaluation of Passenger Ferry Routes. Journal of Public Transportation , 59-79.
5. Çalış, A., Kayapınar, S., & Çetinyokuş, T. (2014). Veri Madenciliğinde Karar Ağacı Algoritmaları ile Bilgisayar ve İnternet Güvenliği Üzerine Bir Uygulama. Endüstri Mühendisliği Dergisi, 2-19.
6. Çancı, M., Önden, İ., Çakmak, E., Gürel, Ö., & Tuzla, H. (2015). İstanbul’da Deniz Ulaşımının Geleceğinin Değerlendirilmesi. İstanbul: İstanbul Kalkınma Ajansı.
7. Dener, M., Akcayol, M. A., Toklu, S., & Bay, Ö. F. (2011). Zamana Bağli Dinamik En Kisa Yol Problemi İçin Genetik Algoritma Tabanli Yeni Bir Algoritma. Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der., 915-928.
8. Dijkstra, E. W. (1959). A Note on Two Probles in Connexion with Graphs. Numer. Math.

9. Emel, G. G., & Taşkın, Ç. (2005). Veri Madenciliğinde Karar Ağaçları ve Bir Satış Analizi Uygulaması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 221-239.
10. Han, J., Kamber, M., & Pei, J. (2012). Data Mining Concepts and Techniques. USA: Elsevier.
11. Url-1, erişim tarihi 18.04.2020.
12. Url-2, erişim tarihi 18.04.2020.
13. Url-3, erişim tarihi 18.04.2020.
14. Url-4< https://www.google.com/maps>, erişim tarihi 18.04.2020.
15. Url-5< https://www.openstreetmap.org/>, erişim tarihi 18.04.2020.
16. Url-6 , erişim tarihi 23.04.2020.
17. Url-7, erişim tarihi 23.04.2020.
18. Url-8, erişim tarihi 30.04.2020.