Kamusal Mekânların Covid-19 Pandemisi’ne Karşı Dayanıklılığını Değerlendirme Modeli

Öz

Modern ve dayanıklı bir sosyal kent hayatının başlıca dinamiklerinden biri olan kamusal mekânlar ancak ve ancak canlılık hissiyatı, yeterlilik, erişilebilirlik ve kontrol gibi gereksinimleri karşılayabildikleri sürece aktif kent yaşantısının mekân ihtiyacına cevap verebilirler(Lynch,1981). Normal şartlarda, kamu erişiminin kesintisiz olarak kabul edildiği bu mekânların kullanımı, bugün yalnızca yeni normalle hayatımıza giren sosyal mesafe kuralının uygulanabilirliği ile bağıntılıdır. Bu bağlamda, pandemiye karşı dayanıklı, sağlıklı ve aynı zamanda sosyal kamusal mekânların kurgusu ancak sosyal mesafe kuralları gözetilerek yapılabilir ve ya var olan kamusal mekânlar ancak bu kapsamda değerlendirilerek yaşantısına devam edebilir. Bu noktada önerilen değerlendirme modeli, günlük yaşantımızda ve pandemi koşullarında dahi vazgeçilemez olan temel ihtiyaçlarımızı karşıladığımız marketlerin, sosyal mesafe kuralları çerçevesinde pandemiye karşı dayanımını test etmek için geliştirilmiştir. İlk olarak Bill Hillier ve Julienne Hanson tarafından ‘The Social Logic of Space’ kitabında ortaya atılan ‘Space Syntax’ Türkçe karşılığı ile mekân sözdizimi teorisinin sunduğu görünürlük grafik analizleri ve kitle hareketi simülasyon araçlarının eş zamanlı kullanılarak elde edilen sonuçlar değerlendirilerek kapalı kamusal mekanların pandemiye karşı en dayanıksız noktalarının belirlenmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• Pandemi Sonrası Kamusal Mekan
• Dayanıklılık
• Mekan Sözdizimi
• Kitle Hareket Simülasyonu

Kaynakça

1. Cenani, Ş., & Cağdaş, G. (2008). Agent-Based System for Modeling User Behavior in Shopping Malls. In Proceedings of the 26th eCAADe Conference (pp. 635–642).
2. Dündar, M. (2020). COVID-19’un tüketici harcamalarına etkisi. tepav.org.tr. https://www.tepav.org.tr/upload/files/1585626661-9. COVID_19___un_tuketici_harcamalarina_etkisi.pdf
3. Gehl, Realdania, & City of Copenhagen. (2020). Public Space, Public Life, and COVID 19. Gehlpeople. https://covid19.gehlpeople.com/files/report_phase2.pdf
4. Hillier, B., & Hanson, J. (1984). The Social Logic of Space, Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511597237
5. Hillier, B. & Tzortzi, K. (2006). Space syntax: the language of museum space. Mc Donald, S. (ed.) A companion to museum studies (pp. 282-301). Malden MA: Blackwell.
6. Li, C., & Psarra, S. (2020). Building Pandemic Resilience in Design: Space and Movement in Art Museums during Covid-19. SocArXiv. https://doi.org/10.31235/osf.io/a5c7p
7. Lynch, K. (2012). The image of the city. MIT Press. https://doi.org/10.1177%2F000271626133600164
8. Lazaridou, A., & Psarra, S. (217). Spatial navigation in real and virtual multi-level museums. In Proceedings of the 11th International Space Syntax Symposium (pp. 14.1-14.18). Instituto Superior Tecnico.

9. Turner, A., Doxa, M., O'Sullivan, D., & Penn, A. (2001). From Isovists to visibility graphs: A methodology for the analysis of architectural space. Environment and Planning B: Planning and Design, 28(1), 103-121. https://doi.org/10.1068/b2684
10. Türkiye İçişleri Bakanlığı. (2020, October 18). 81 İl Valiliğine Koronavirüs Salgını Konulu Ek Genelge Gönderildi. Turkey Ministry of the Internal Affairs. https://www.icisleri.gov.tr/81-il-valiligine-koronavirus-salgini-konulu-ek-genelge-gonderildi
11. World Health Organization. (2020). Advice for the public on COVID-19 – World Health Organization. WHO | World Health Organization. Retrieved January 3, 2021, from https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public