Dijital Medyadan Post-Truth Kavramına Felsefi Bir Bakış
Öz
Post-truth, 2016 yılında Oxford Sözlük tarafından yılın kelimesi seçilmiştir. Türkçe’de “gerçekötesi”, “gerçek-sonrası”, “post-gerçek”, “post-hakikat” ve “post-olgusal” anlamlarına gelmektedir. Post-truth kavramı, iletişim ve medya başta olmak üzere tüm toplumsal ve siyasal kuramlarda karşımıza çıkmaktadır. Özellikle felsefe, siyaset, psikoloji, sosyoloji ve dil çalışmaları dâhil birçok disiplin bu kavram üzerinde çalışmalar yapmaktadır. Felsefe tarihi aslında insanın varoluş hakikatini anlamaya çalışmaktadır. Hakikat nedir? Dünya ve bu dünya da geçici bir hayat süren insanlar için hakikatin ne olduğu önemli bir sorun haline gelmiştir. İnsanlık hakikati anlamaya çalışırken hakikat sonrası (post truth) karşısına çıkmıştır. ‘Sonrası’ eki hakikatin geri de bırakıldığı anlamındadır. Bu durum teknolojideki değişmelerle yeni bir kavram gibi görünse de aslında bu şekilde değildir. İnsanların varlık alanlarının değiştiğini göstermektedir. Bu değişim siyasal, toplumsal ve bireyin öznel alanında değişimlere neden olmaktadır. Post-truth kavramı işte bu yeni olan değişimlere odaklanmaktadır (Dursun, t.y.). Görece yeni bir kavram olan post-truth, son yıllarda araştırmacıların başlıca konusu olmuştur. Aşağıda bu kavram, felsefi açıdan ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Post-Truth, Dijital medya, Felsefe, Hakikat, Gerçek.
Etik Beyan
etik kurul onayı gerekmeyen çalışma
Kaynakça
- Açıkalın, Ş. N. ve Esra, S. (2021). Post-truth ve Dijital Diplomasi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(4),1689-1701.
- Baç, M. (2020). Hakikatin Savuşturulması, Ötelenmesi ve Geri Dönüşü Üzerine, Pasajlar, 4, 17-34.
- Baritçi, Z. F. ve Baritçi, F. (2021). Siyasal İletişim Aracı Olarak Sinemada Öteki Algısı: Kumdan Kale Filmi Örneği, Literatür Akademi, 80-85.
- Best, M. L., Long, W. J., Etherton, J., ve Smyth, T. (2011), Rich Digital Media As A Tool İn Post-Conflict Truth And Reconciliation, Sage Publications, Media, War&Conflict,Volume 4, Issue 3, December, 2011, 231-249, https://journals. sagepub. com /doi/10.1177/1750635211420628.
- Brahms, Y. (2020). Philosophy of Post-Truth. Institute for National Security Studies,https://css.ethz.ch/content/dam/ethz/special-interest/gess/ cis/center -for-securitiesstudies/resources/ docs/INSS_Philosophy-of-Post-Truth.
- Çelik, F. (2024). Post-truth Çağda Post-Reality Sanat Deneyimi: Metaverse Konseri Örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 11(1), 283-304, https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1341622.
- Çöllüoğlu, M. (2023). Hakikat Ötesi Çağda Sosyal Medya Haberleri: Doğrulama Platformları Üzerinden Bir İnceleme, Simetrik İletişim Araştırmaları Dergisi, 3 (2), 9 7-122, https:// dergipark.org.tr/en/download/article-file/3139552.
- Dieguez, S. (2017). Post-Truth: The Dark Side of the Brain, Scientific American Mind, 28(5), 17-43.
- Diyarbakırlıoğlu, M. (2022). Görsel Sanatlar Eğitiminde Post-Truth Dönem Etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Dönmezçelik, Ö. (2023). Doğruluk-Ötesi (Post-Truth) Döneminde Yalan Haber (Fake News) ve Covid-19 Aşıları: Twitter Etiketlerinde Aşı Karşıtı Argümanlar Üzerine Bir Sosyal Ağ Analizi (Doktora Tezi). Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.