Otel Transilvanya Serisi’nin Şiddet Unsurları ve Şiddetsiz İletişim Modeli Kapsamında İncelenmesi
Öz
Şiddet, maddi ve manevi hasarlara yol açan bir insan hakkı ihlalidir. Medyada yer alan şiddet, çocukların gerçek dünyadaki şiddete duyarsızlaşmasına ya da şiddeti kabul edilebilir bir davranış modeli olarak benimsemelerine yol açabilmektedir. Marshall B. Rosenberg’in ortaya attığı şiddetiz iletişim modeli, şiddetin kaynağına barışçıl bir şekilde ulaşarak onu karşılıklı sevgi ve anlayışa dönüştürmeyi hedefleyen, bunun için basit ve etkili stratejiler sunan bir modeldir. Bu çalışmada dünya genelinde çok sayıda çocuk tarafından izlenmiş olan Otel Transilvanya serisini şiddet ve şiddetsiz iletişim modeline göre inceleyerek özgün bir çalışma ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan, doküman analizinden yararlanılmıştır. Doküman olarak seride yer alan filmlerin tamamının dublaj versiyonu esas alınmıştır. Seride yer alan filmler, bu çalışma için oluşturulan, veri toplama listesi esas alınarak incelenmiştir. Veri toplama listesinde, şiddet öğelerinin kategorileri, şiddetsiz iletişim için örnek rol model özellikleri ve şiddetsiz iletişimde önemli kalıp ifadeler yer almıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda seride geçiş sıklığı olarak 362 şiddet unsuru, şiddetsiz iletişim modeline uygun 193 rol model özelliği örneği ve şiddetsiz iletişim modeline uygun olan ve şiddetsiz iletişim modeli tarafından hatalı görülen örnek diyaloglar tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular literatürde yer alan bilgilerden yola çıkılarak değerlendirildiğinde, serinin çok sayıda şiddet unsuru barındırması nedeniyle şiddet eğilimli davranışları artırabileceği, serinin şiddetsiz iletişim açısından bazı örnek rol model özelliklerin ediniminde etkili olabileceği ve serinin şiddetsiz iletişim modeline uygun iletişim biçimlerinin aktarılmasında yetersiz kaldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ailelerin ve eğitimcilerin seriyi çocuklara izletmek için tercih ederken seçici olmaları ve alanda çalışan araştırmacıların, şiddetsiz iletişim modelinin aktarımına yönelik hangi kaynakların kullanılmasının etkili olabileceği yönünde daha fazla çalışma yapmasının önemli olduğu belirtilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agnew, E. N. (2012). Needs and nonviolent communication in the religious studies classroom. Teaching Theology & Religion, 15(3), 210-224. https://doi.org/10.1111/j.1467-9647.2012.00801.x
- Akçay, D., & Özcebe, H. (2012). Televizyonun okul öncesi dönemdeki çocukların saldırganlık davranışına etkisi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 55(2), 82-87.
- Akın, M. (2013). Aile içi şiddet. Journal of Istanbul University Law Faculty, 71(1), 27-41. https://dergipark.org.tr/en/pub/iuhfm/issue/9188/115151
- Aktan, O., & Aydın, F. (2018). Çocuk kitaplarına yansıtılan şiddet: 100 temel eser örneği. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 92-109. https://dergipark.org.tr/en/pub/dusbed/issue/41633/503013
- Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2002). The effects of media violence on society. Science, 295(5564), 2377-2379. DOI: 10.1126/science.1070765
- Anderson, C. A., Berkowitz, L., Donnerstein, E., Huesmann, L. R., Johnson, J. D., Linz, D., ... & Wartella, E. (2003). The influence of media violence on youth. Psychological science in the public interest, 4(3), 81-110.
- Arieli, D., & Abboud Armaly, O. (2023). Nonviolent communication (NVC) based mediation: Practice insight. Conflict Resolution Quarterly, 40(3), 357-366. https://doi.org/10.1002/crq.21370
- Atik, A., & Ebren, Ö. (2015). Çizgi filmlerde sempatik şiddet olgusu: TRT çocuk televizyonu örneği. Atatürk İletişim Dergisi, (8), 99-114. https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiletisim/issue/33518/373937
- Ayan, S. (2006). Şiddet ve fanatizm. CÜ İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(2), 191-209.
- Bayrakcı, M. (2007). Sosyal öğrenme kuramı ve eği̇ti̇mde uygulanması. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (14), 198-210. https://dergipark.org.tr/en/pub/sakaefd/issue/11210/133874