Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi

Deniz Özer Alper

doi:10.59534/jcss.1925968

TR EN

Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi

Öz

Kamu spotları halk sağlığı iletişiminde davranış değişikliğini hedefleyen önemli bir araçtır. Kamu spotu mesajları etkili olmakla birlikte mesajlarının hedef kitle tarafından nasıl algılandığı ve yorumlandığı da en az iletilen içerik kadar belirleyicidir. Bu çalışma sigara karşıtı kamu spotlarının dijital ortamda izleyiciler tarafından nasıl alımlandığını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma sigara karşıtı kamu spotunun dijital platformda ikna gücünü ve toplumsal etkisini değerlendirmektedir. Araştırma kapsamında Türkiye’de yayınlanmış bir sigara karşıtı kamu spotunun Youtube platformunda yer alan kullanıcı yorumları nitel içerik analizi ile çözümlenmiş ve elde edilen veriler tematik kodlama ile sınıflandırılmıştır. Kullanıcı yorumları hem mesajın alımlanma biçimine hem de sağlık iletişimine duyulan güven düzeyine ve toplumsal bilinç seviyesine dair ip uçları sunmaktadır. Bulgular sigara karşıtı kamu spotlarının hedef kitlede amaçlanan davranış değişikliğini yaratma potansiyelinin dijital geri bildirimlerle ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma kamu spotlarının etki düzeyi, ikna gücü ve iletişimsel işlevselliği öngörülebilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kamu spotu, Alımlama analizi, İzleyici yorumları, Sağlık iletşimi, Sosyal medya

Reception Analysis of Anti-Smoking Public Service Announcements Through Social Media Comments

Öz

Public service announcements are important tools in public health communication aimed at promoting behavior change. While the messages conveyed in public service announcements may be effective, how these messages are perceived and interpreted by the target audience is at least as decisive as the content itself. This study aims to examine how anti-smoking public service announcements are received by audiences in digital environments. Specifically, it evaluates the persuasive power and social impact of an anti-smoking public service announcement on a digital platform. Within the scope of the research, user comments posted on YouTube in response to an anti-smoking public service announcement broadcast in Türkiye were analyzed using qualitative content analysis, and the data were categorized through thematic coding. User comments provide insights not only into the ways in which the message is received, but also into levels of trust in health communication and broader social awareness. The findings reveal the extent to which the intended behavior change potential of anti-smoking public service announcements aligns with digital audience feedback. In this context, the study contributes to assessing the impact, persuasive capacity, and communicative effectiveness of public service announcements.

Anahtar Kelimeler

Public Service Announcements, Reception Analysis, Viewer Commentary, Health Communication, Social Media

Kaynakça

Akgün, H., & Arık, E. (2021). İngiliz kültürel çalışmalar ekolü ve medya mahallesi haber programının alımlama analizi. Erciyes İletişim Dergisi, 8(1), 113-128. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.807087
Alp, H. (2019). Kadına yönelik şiddet temalı kamu spotu üzerinden Twitter kullanıcılarının tepki biçimleri. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi. 6(33): 427-437. https://doi.org/10.26450/jshsr.1095
Alper, Ö. D. (2016). Sigara karşıtı kamu spotlarının bireyler üzerindeki etkisinin nörogörüntüleme yöntemiyle tespit edilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı, Konya.
Amézaga, Christian Jara. (2026). “Content Analysis and Audience Impact Measure of World Health Organization’s Press Conferences on YouTube During the COVID-19 Pandemic”. Journal of Emergency Management, 24(1): 61-82, https://doi:10.5055/jem.0963.
Amrullah, A., Khusyairi, J., & Riyanto, E. (2023). Audience reception analysis on the phenomenon of ‘nonsense’ lyrical meaning of asmalibrasi by soegi bornean. Jurnal Seni Musik, 12(1), 143-152. https://doi.org/10.15294/jsm.v12i1.69893
Baki, Z., & Köse, H. (2022). Kıskanmak filminde haset duygusunun temsili üzerine bir alımlama çalışması. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 37 (1), 297-318. https://doi.org/10.31123/akil.1081697
Bayraktaroğlu, G., & İlter, B. (2007). Social marketing: Barriers and suggestions. Ege Academic Review, 7(1), 117-132. https://izlik.org/JA27FU55PE
Bilgüç, B. (2016). Türkiye’de Kamu Spotu Oluşum Süreci ve Yayın Politikaları. İletişim Çalışmaları Dergisi, 2(1), 25-61. https://izlik.org/JA49SM57HS
Cabello, A. M. (2008). Comunicación, cultura e ideología en la obra de Stuart Hall. Revista Internacional De Sociología, 66(50), 35–63. https://doi.org/10.3989/ris.2008.i50.96
Chan, L., Harris-Roxas, B., Freeman, B., MacKenzie, R., Ormanı, L., & O'Hara, B. J. (2020). Attitudes towards the ‘Shisha No Thanks’ campaign video: Content analysis of Facebook comments. Tobacco Induced Diseases, 20 (88), 1-11. https://doi.org/10.18332/tid/153543

Chung, J. E. (2015). Antismoking campaign videos on YouTube and audience response: Application of social media assessment metrics. Computers in Human Behavior, 51, 114-121. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.04.061
Draganidis, A.; Fernando, A. N.; West, M. L.; Sharp, G. (2024). Social media delivered mental health campaigns and public service announcements: A systematic literature review of public engagement and help-seeking behaviours. Social Science & Medicine, 359, 117231, ISSN 0277-9536, https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2024.117231.
Ekici, N., & Doğan, S. (2021). COVID-19 Pandemisine yönelik hazırlanan kamu spotları ve sosyal medya kullanımının sosyal etki üzerindeki etkisinde kaynak güvenilirliğinin aracılık rolü. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 769-790. https://doi.org/10.18037/ausbd.1001652
Erdoğan, İ. (2014). Medya teori ve araştırmları. Erk Yayınları.
Gökgül, A. N. (2022). Stuart Hall’un kültür kuramına katkıları. 4. Boyut Journal of Media and Cultural Studies - 4. Boyut Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 21, 55–70. https://doi.org/10.26650/4boyut.2022.1224733
Güngör, N. (2011). İletişim kuram ve yaklaşımlar. Siyasal Kitabevi.
Gürgen, H. (1987). Halkla ilişkiler faaliyeti olarak sosyal reklamlar. Halkla İlişkiler Sempozyumu. 20-21 Nisan. Ankara Üniversitesi Basın-Yayın Yüksek Okulu Yayınları.
Hall, S. (1980). Encoding/Decoding. İçinde Stuart Hall, Dorothy Hobson, Andrew Love, ve Paul Willis (ed.), Culture, Media, Language, s. 117–127. London: Hutchinson.
Hall, S. (2003). Kodlama ve kodaçım. Çev. Barış Çoban. (içinde: Söylem ve İdeoloji). Editör: Barış Çoban ve Zeynep Özarslan. Su Yayınları.
İşliyen, M. (2014). Kodlama-kodaçımı bağlamında Ak Parti 30 Mart 2014 yerel seçim reklamlarının izleyiciler üzerindeki etkilerine yönelik izleyiciler üzerindeki alımlama analizi. Özel Sayı (25), 25-47. https://izlik.org/JA37EW79TZ
Karaduman, S., & Aciyan, E. P. (2019). Netflix’in ilk türk dizisi “hakan muhafiz” üzerine bir alımlama analizi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 32, 669-687. https://doi.org/10.31123/akil.620457
Koçak, M. C., Küçük, O., & Yıldız, B. (2022). Türk tv dizileri üzerine alımlama analizi: “Medcezir” dizisi. Journal of Humanities and Tourism Research, 12(3), 468-485. https://izlik.org/JA74ZM56SMKotler, P., & Lee, R. N. (2013). Kurumsal sosyal sorumluluk. MediaCat Yayınları.
Kotler, P., & Lee, R. N. (2010). Yoksulluğa karşı sosyal pazarlama. Kapital Yayınları.
Künüçen, H. (1988). Kitle iletişim araçlarında kamu spotları (televizyonda yayımlanan kamu spotlarının içerik çözümlemesi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Majmundar, A., Le, N., Moran, M. B., Unger, J. B., & Reuter, K. (2020). Public response to a social media tobacco prevention campaign: content analysis. JMIR Public Health Surveill, 6 (4), e20649. https://doi: 10.2196/20649
Mahesh, P. (2007). Social marketing: A communication tool for development. International Marketing Coference on Marketing and Society 8-10 April. IIMK. (pp. 233-240). Social Marketing: ACommunication Tool For Development.
Oğuz, H. Ş. (2014). Stuart Hall... Moment Dergi, 1(1), 125-136. https://doi.org/10.17572/moment.396593
Öztürk, M. C., & Yılmaz, A. R. (2012). Advertising with social dimension and emotional appeals: content analysis on the case of the United States. The International Journal of the Humanities, 9 (7), 297-316. https://doi.org/10.18848/1447-9508/CGP/v09i07/41784
Schrøder, K. C. (2019). Audience Reception Research in a Post-broadcasting Digital Age. Television & New Media, 20(2), 155-169. https://doi.org/10.1177/1527476418811114
Sezer, N., & Sert, N. (2014). TV kamu spotu reklamlarının medya okuryazarlığı çerçevesinde kullanılması: "çocuk ve medya hareketi" tv kamu spotu reklamının göstergebilimsel çözümlemesi. In A. Güneş, İletişim Araştırmalarında Göstergebilim (pp. 11-47). Konya: Literatürk yayınları.
Shi, R., Messaris, P., & Cappella, N. J. (2014). Effects of online comments on smokers' perception of antismoking public service announcements. Journal of Computer-Mediated Communication, 19 (4), 975-990. https://doi: 10.1111/jcc4.12057.
Škop, M. (2016). “Preferred reading” of legal texts. wroclaw review of law, Administration & Economics. https://doi.org/dx.doi.org/10.1515/wrlae-2015-0025
Şeker, T. (2009). 5N1K haber programının alımlama analizi. Selçuk İletişim Dergisi, 5 (4), 105-117. https://doi.org/10.18094/si.00785
Şeker, T., & İşliyen, M. (2012). 2011 CHP seçim reklamları bağlamında siyasal reklâmcılığın izleyiciler üzerindeki etkilerine yönelik alımlama analizi. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 32, 327 - 349. https://izlik.org/JA76EA92HR
Şeker, T. (2013). 5N1K haber programının alımlama analizi. Selçuk İletişim, 5(4), 105-117. https://doi.org/10.18094/si.00785
Şeker, T., & Şimşek, F. (2013). Kodlama-kodaçma bağlamında muhteşem yüzyıl dizisinin lise öğrencileri üzerindeki etkilerine yönelik alımlama analizi. Selçuk İletişim, 7 (2), 11-120. https://izlik.org/JA62PT55KK
Tian, Y. (2010). Organ donation on web 2.0: content and audience analysis of organ donation videos on youtube. Health Communication, 25(3), 238–246. https://doi.org/10.1080/10410231003698911
Topbaş, H., & Ersoy, İ. U. (2018). Siyasal iletişimde reklam alımlama analizi: ak parti “hayaldi gerçek oldu” örneği. Atatürk İletişim Dergisi, 15, 89-110. https://doi.org/10.32952/atauniiletisim.449464
Türkiye Yeşilay Cemiyeti. (t.y.). Yeşilay kamu spotu - Sigarayı bırak hayatı bırakma - 1 [Video dosyası]. Erişim tarihi: 25 Şubat 2026, https://www.youtube.com/watch?v=sL7pZ4LFVCg
Ulutaş Karakol, D., & Cömert, Ç. (2023). COVID-19 aşıları için türkçe tweetlerle duygu analizi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 14(4), 639-652. https://doi.org/10.24012/dumf.1358519
World Health Organization. (n.d.). Behaviour change campaigns. Retrieved July 11, 2026, from https://www.who.int/about/communications/actionable/behaviour-change
Witte, K., & Allen, M. (2000). A Meta-analysis of fear appeals: Implications for effective public health campaigns. Health Educ Behav. 27 (5), 591-615. doi: 10.1177/109019810002700506. PMID: 11009129.
Yılmaz, A., & Çelik, N. (2023). Netflix “Kuş Uçuşu” isimli dizi örneğinde kuşaklararası alımlama analizi. Art and Interpretation, 42, 66-77. https://doi.org/10.5152/AI.2023.23104

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Deniz Özer Alper ^*
0000-0002-2539-1939
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

8 Nisan 2026

Kabul Tarihi

21 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.59534/jcss.1925968

IZ

https://izlik.org/JA83MR56FC

APA

Özer Alper, D. (2026). Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(2), 304-323. https://doi.org/10.59534/jcss.1925968

AMA

1.Özer Alper D. Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi. JCSS. 2026;6(2):304-323. doi:10.59534/jcss.1925968

Chicago

Özer Alper, Deniz. 2026. “Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6 (2): 304-23. https://doi.org/10.59534/jcss.1925968.

EndNote

Özer Alper D (01 Ekim 2026) Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6 2 304–323.

IEEE

[1]D. Özer Alper, “Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi”, JCSS, c. 6, sy 2, ss. 304–323, Eki. 2026, doi: 10.59534/jcss.1925968.

ISNAD

Özer Alper, Deniz. “Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6/2 (01 Ekim 2026): 304-323. https://doi.org/10.59534/jcss.1925968.

JAMA

1.Özer Alper D. Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi. JCSS. 2026;6:304–323.

MLA

Özer Alper, Deniz. “Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 2, Ekim 2026, ss. 304-23, doi:10.59534/jcss.1925968.

Vancouver

1.Deniz Özer Alper. Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi. JCSS. 01 Ekim 2026;6(2):304-23. doi:10.59534/jcss.1925968

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Sigara Karşıtı Kamu Spotlarının Sosyal Medya Yorumları Üzerinden Alımlama Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Reception Analysis of Anti-Smoking Public Service Announcements Through Social Media Comments

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster