Araştırma Makalesi

Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış

Cilt: 6 Sayı: 2 1 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış

Öz

İnsan ve doğa arasındaki ilişki, tarihsel süreçte sürekli bir mücadele ve bağımlılık ilişkisi olarak varlık göstermiştir. İnsanlık, doğayla olan etkileşimini zaman içinde farklı biçimlerde yaşasa da doğanın gücü ve insan yaşamı üzerindeki etkisi her zaman devam etmiştir. Araştırmada, yönetmen Şerif Gören’in yönetmenliğini yaptığı Derman, Katırcılar ve Yol filmleri “kar” teması bağlamında ele alınmıştır. Nitel bir çalışma olan araştırmada filmler, içerik analizi tekniğiyle görsel ve işitsel öğeler üzerinden incelenmiştir. Doğanın insan yaşamı üzerindeki sosyokültürel etkisi sosyolojik olarak analiz edilmiştir. Ayrıca, doğanın zorluklarına karşı verilen mücadele, karakterlerin sosyo-ekonomik durumlarıyla ilişkili olarak değerlendirilmiştir. Araştırmada, doğanın sinemadaki karakterler aracılığıyla nasıl bir anlatı oluşturduğunu ve toplumsal yapıları nasıl şekillendirdiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Özellikle kırsal yaşam bağlamında doğanın yalnızca fiziksel bir çevre olmadığı; ekonomik ilişkileri, toplumsal hiyerarşiyi, namus anlayışını, dini pratikleri ve insan–hayvan ilişkilerini biçimlendiren kurucu bir unsur olduğu ortaya konulmuştur. Çalışma sonucunda, incelenen filmlerde insanın doğaya hükmeden bir özne olarak değil; doğayla mücadele eden, ona uyum sağlamaya çalışan ve çoğu zaman onun karşısında kırılganlaşan bir varlık olarak temsil edildiği saptanmıştır. Böylece insan–doğa ilişkisi, fiziksel sınırların ötesinde toplumsal yapıyı kuran ve yeniden üreten temel bir dinamik olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İnsan Doğa İlişkisi, Doğa, Kar Teması, Şerif Gören, Film Analizi

Kaynakça

  1. Akalın, M. (2022). Çevre etiği: Çevreye felsefi yönelimler. Ankara: İksad Yayınları.
  2. Altun, A. (2024). Eko–eleştiri ve belgesel sinema: doğa ve insan temsili. Yayımlanmamış doktora tezi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  3. Aysevener, K. (2003). İnsan ve doğa ilişkisi üzerine. Felsefe Dünyası, 37, 134–143. https://izlik.org/JA37US74KY
  4. Aytaş, M. (2022). 1980’li yıllar Türkiye’sinde yaşanan sosyal, siyasal, ekonomik, dönüşümler ve sinemaya yansımaları (S. Koca, Ed.). Türk sinemasında 80’li yıllar: Toplumsal kırılma ve sinemanın dönüşümü. ss. 119–144, Konya: Bulut Yayınları.
  5. Bookchin, M. (1996). Ekolojik bir topluma doğru (A. Yılmaz, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  6. Bookchin, M. (2010). Özgürlüğün ekolojisi: Hiyerarşinin ortaya çıkışı ve çözülüşü (2. bs., A. Türker, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  7. Çoban, A. (2014). Doğa, toplum ve yöntem (H. Reyhan, A. Mutlu, H. H. Doğan ve A. S. Reyhan Ed.). Sosyal Çevrebilimleri. ss. 15–35. Ankara: Siyasal Kitabevi.
  8. Canpolat, A. (2019). Şerif Gören sinemasında dul kadın olgusu. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
  9. Cerrahoğlu, Z. (2021). Doğaya dönüş temasının ekolojik karşılıkları: Koca Dünya (2016) ve Yuva (2018) filmleriyle insan–doğa ilişkisi üzerine düşünmek. Sinefilozofi, 6(11), 491–514. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.871979
  10. Dorsay, A. (1995). 12 Eylül yılları ve sinemamız: 160 filmle 1980–90 arası Türk sinemasına bakışlar. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.

Kaynak Göster

APA
Canpolat, A. (2026). Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(2), 324-350. https://doi.org/10.59534/jcss.1930634
AMA
1.Canpolat A. Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış. JCSS. 2026;6(2):324-350. doi:10.59534/jcss.1930634
Chicago
Canpolat, Ahmet. 2026. “Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6 (2): 324-50. https://doi.org/10.59534/jcss.1930634.
EndNote
Canpolat A (01 Ekim 2026) Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6 2 324–350.
IEEE
[1]A. Canpolat, “Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış”, JCSS, c. 6, sy 2, ss. 324–350, Eki. 2026, doi: 10.59534/jcss.1930634.
ISNAD
Canpolat, Ahmet. “Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6/2 (01 Ekim 2026): 324-350. https://doi.org/10.59534/jcss.1930634.
JAMA
1.Canpolat A. Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış. JCSS. 2026;6:324–350.
MLA
Canpolat, Ahmet. “Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 2, Ekim 2026, ss. 324-50, doi:10.59534/jcss.1930634.
Vancouver
1.Ahmet Canpolat. Şerif Gören Sinemasında Kar Metaforu: İnsan-Doğa İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış. JCSS. 01 Ekim 2026;6(2):324-50. doi:10.59534/jcss.1930634