Araştırma Makalesi

Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme

Cilt: 6 Sayı: 2 1 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Dijital ortamlarda ortaya çıkan yeni etkileşim modelleri geleneksel aile kimliğini değiştirirken; mahremiyet gibi kadim kavramların sınırlarını da belirsizleştirmektedir. Bu çalışma Türkiye’de aile kimliğinin Instagram ve Youtube gibi mecralardan nasıl etkilendiğini, bireyin rollerinin nasıl oluştuğunu ve mahremiyetin aile kimliği üzerindeki önemini incelemektedir. Amaç dijitalleşmenin dindar aile kimliği üzerindeki etkilerini din psikolojisi kuramları bağlamında ortaya koymaktır. Tanıtma (deskriptif) türünde derleme niteliğinde literatür tarama yöntemiyle gerçekleştirilen araştırmada dijital ortamlarda temsil edilen aile kimliği Hjalmar Sundén’ın rol kuramı temel alınarak mahremiyet açısından değerlendirilmiştir. Görünürlük kültürü (özellikle dijital ortamlar, sosyal medya) rollerin sunum haline gelmesine neden olabilmektedir. Sonuç olarak rollerin içselleştirilmesi, dini ve ailevi rollerin otantik olabilmesi ve roller arası sınırları ayırarak psikolojik güvenliğin sağlanabilmesi için mahrem bir alan gerekmektedir. Ailede mahremiyet bu alanı sağlayan temel bir mekanizma olarak kabul edilmektedir. Bu yönüyle mahremiyetin dijital ortamlarda sürekli yeniden üretilen bir sosyal pratik olduğu statik bir kavram olmadığı söylenebilir. Araştırmada mahremiyet sadece korunması gereken bir değer değil, yönetilmesi gereken bir ilişki alanı olduğu ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Din psikolojisi, Dijital medya, Aile kimliği, Ailede roller, Rol kuramı.

Kaynakça

  1. Åkerberg, H. (1975). Omvändelse och kamp: En empirisk religionspsykologisk undersökning av den unge Nathan Söderbloms religiösa utveckling 1866-1894. Studentlitteratur.
  2. Alkan, B. (2023). Instagram’ın evli çiftlerin aile yaşantısına etkileri. Journal of Communication Science Researches, 3(3), 218-235.
  3. Alma, H. A. ve van Uden, M. H. F. (1995). Sunden’s role theory of religion and symbolic interactionism. Paper presented at the 6th Symposium for Psychology of Religion. NG Holm ve J. Belzen (Ed.), Sunden’s role theory- an impetus to contemporary psychology of religion içinde (ss. 77-101). Abo: Abo Akademi.
  4. Altay, R. (2025). Dijital medyada aile içi iletişim ve kültürel dinamikler: Teknoloji ve aile temalı kamu spotlarının izleyici alımlanması. TRT Akademi, 10(24), 528-561. doi:10.37679/trta.1663725
  5. Aslanyürek, M. (2016). İnternet ve sosyal medya kullanıcılarının internet güvenliği ve çevrimiçi gizlilik ile ilgili kanaatleri ve farkındalıkları. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 3(1), 80-106.
  6. Axelson, T. (2011). Människans behov av fiktion: Den rörliga bildens förmåga att beröra människan på djupet. Kulturella Perspektiv – Svensk etnologisk tidskrift, 20(2), 33-42. doi:10.54807/kp.v20.30100
  7. Banet-Weiser, S. (2012). AuthenticTM: The politics of ambivalence in a brand culture. New York: NYU Press.
  8. Baudrillard, J. (2024). Simülakrlar ve simülasyon. (O. Adanır, Çev.). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  9. Belzen, J. A. (1995). On religious experience role theory and contemporary narrative psychology. Nils Holm ve J. A. Belzen (Ed.), Sundén’s Role Theory içinde (ss. 47-76). Turku: Åbo Akademi.
  10. Bilgin, N. (1996). İnsan ilişkileri ve kimlik. İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Kaynak Göster

APA
Karlık, Z. (2026). Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(2), 386-407. https://doi.org/10.59534/jcss.1936296
AMA
1.Karlık Z. Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. JCSS. 2026;6(2):386-407. doi:10.59534/jcss.1936296
Chicago
Karlık, Zeynep. 2026. “Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6 (2): 386-407. https://doi.org/10.59534/jcss.1936296.
EndNote
Karlık Z (01 Ekim 2026) Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6 2 386–407.
IEEE
[1]Z. Karlık, “Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”, JCSS, c. 6, sy 2, ss. 386–407, Eki. 2026, doi: 10.59534/jcss.1936296.
ISNAD
Karlık, Zeynep. “Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6/2 (01 Ekim 2026): 386-407. https://doi.org/10.59534/jcss.1936296.
JAMA
1.Karlık Z. Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. JCSS. 2026;6:386–407.
MLA
Karlık, Zeynep. “Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 2, Ekim 2026, ss. 386-07, doi:10.59534/jcss.1936296.
Vancouver
1.Zeynep Karlık. Dijital Ortamlarda Oluşturulan Aile Kimliği ile Mahremiyet İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. JCSS. 01 Ekim 2026;6(2):386-407. doi:10.59534/jcss.1936296