Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi

Ahmet Biçer; Mikail Savaş; Saadet Karaköse

doi:10.59534/jcss.1973956

TR EN

Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, ders sırasında teknolojik cihazların eğitim amacı dışında kullanılmasını ifade eden siber aylaklık davranışlarını ve ilişkili olduğu değişkenleri Erciyes Üniversitesi örnekleminde incelemektedir. Nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma araştırma desenine sahip çalışmada; nicel veriler 332 öğrenciye Siber Aylaklık Ölçeği uygulanarak toplanmış, nitel veriler ise seçilen 17 katılımcıyla gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerden elde edilmiştir. Analiz sonuçları, öğrencilerin genel siber aylaklık düzeylerinin ortalamanın altında kaldığını ve genel akademik başarı ile siber aylaklık arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermiştir. Yalnızca "durum güncelleme" alt boyutu ile akademik başarı arasında zayıf, negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Demografik olarak kadınların paylaşım, erkeklerin oyun/bahis, yaşça büyük öğrencilerin ise durum güncelleme alt boyutlarında ortalamalarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Nitel bulgulara göre öğrencileri siber aylaklığa iten temel unsur eğiticinin ders işleme tarzıdır; öğrenciler bu durumla başa çıkabilmek adına cihazları fiziksel olarak uzaklaştırma veya öz disiplin sağlama gibi stratejiler uygulamaktadır. Sonuç olarak, siber aylaklık salt bireysel disiplinsizlikten ziyade, özellikle eğitmen yaklaşımıyla şekillenen karmaşık bir olgudur. Teknolojinin derslere etkin entegrasyonu, bu sorunun çözümünde temel bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Siber aylaklık, sosyal medya, akademik başarı, sanal kaytarma, siber tembellik

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012428953

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen kurallara uyulmuştur.

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen (Proje No: 1919B012428953), Dr. Ahmet BİÇER danışmanlığında, Mikail Savaş’ın proje yürütücüsü ve Saadet Karaköse’nin araştırmacı olarak yer aldığı “Üniversite Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi: Erciyes Üniversitesi Örneği” başlıklı projenin verilerinden üretilmiştir. Yazarlar, desteklerinden dolayı TÜBİTAK’a teşekkürlerini sunar.

A Mixed-Methods Study of Cyberloafing and Strategies to Prevent Cyberloafing Among Erciyes University Students

Öz

This study examines cyberloafing behaviors—defined as the use of technological devices for non-educational purposes during class—and the variables associated with them in a sample from Erciyes University. Employing a mixed-methods research design that combines quantitative and qualitative approaches, the study collected quantitative data by administering the Cyber Loafing Scale to 332 students, and qualitative data through in-depth interviews with 17 selected participants. Analysis results indicate that students’ overall levels of cyberloafing remained below the average and that no statistically significant relationship was found between general academic achievement and cyberloafing. Only a weak, negative relationship was identified between the “status update” subscale and academic achievement. Demographically, women scored higher on the “sharing” sub-dimension, men on “gaming/betting,” and older students on “status updates.” Qualitative findings suggest that the primary factor driving students toward cyber idling is the instructor’s teaching style; students employ strategies such as physically distancing themselves from devices or practicing self-discipline to cope with this situation. In conclusion, cyberloafing is a complex phenomenon shaped primarily by the instructor’s approach rather than solely by individual lack of discipline. The effective integration of technology into lessons is considered a fundamental step toward resolving this issue.

Anahtar Kelimeler

Cyberloafing, social media, academic achievement, virtual shirking, cyberslacking

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012428953

Etik Beyan

This study complies with the rules specified in the “Guidelines on Scientific Research and Publication Ethics for Higher Education Institutions"

Teşekkür

This study was produced from data obtained within the scope of the project titled “Investigation of Cyberloafing and Cyberloafing Avoidance Behaviors of University Students Using Mixed Methods: The Case of Erciyes University” (Project No: 1919B012428953), supported by the TÜBİTAK 2209-A Research Project Support Programme for Undergraduate Students, under the supervision of Dr. Ahmet BİÇER, with Mikail Savaş as the project leader and Saadet Karaköse as the researcher. The authors express their gratitude to TÜBİTAK for its support.

Kaynakça

Akbulut, Y., Dursun, Ö. Ö., Dönmez, O., & Şahin, Y. L. (2016). In search of a measure to investigate cyberloafing in educational settings. Computers in Human Behavior, 55, 616-625. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.11.002
Arabacı, İ. B. (2017). Investigation of faculty of education students’ cyberloafing behaviors in terms of various variables. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 16(1), 72-82.
Arslan Ayazlar, R., Sayman, E., & Çinar, M. (2018). Turizm öğrencilerinin stajda sanal kaytarma eylemleri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(3), 24-37. https://doi.org/10.30803/adusobed.374911
Bağrıaçık Yılmaz, A. (2017). Li̇sansüstü öğrenci̇leri̇ni̇n si̇ber aylaklik düzeyleri̇ni̇n çeşi̇tli̇ deği̇şkenler açisindan i̇ncelenmesi̇: Karma bi̇r çalışma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 113-134.
Baturay, M. H., & Toker, S. (2015). An investigation of the impact of demographics on cyberloafing from an educational setting angle. Computers in Human Behavior, 50, 358-366. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.03.081
Bibi, A., Mushtaq, A., Aurangzeb, W., Ahmed, S. Z., & Ahmad, M. (2025). Role of self-regulation in controlling cyber loafing and smartphone addiction: Reducing health risk at the university level. Journal of Education and Health Promotion, 14, 125. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_764_24
Bilik, Ö., Vural, F., & Özlü, N. G. Ö. (2024). Uzaktan eğitimle yürütülen cerrahi hastalıkları hemşireliği dersi öğrencilerinin siber aylaklık ve dijital bağımlılık düzeylerinin ders başarısına etkisi. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal, 2(2), 89-101. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1372643
Blanchard, A. L., & Henle, C. A. (2008). Correlates of different forms of cyberloafing: The role of norms and external locus of control. Computers in Human Behavior, Instructional Support for Enhancing Students’ Information Problem Solving Ability, 24(3), 1067-1084. https://doi.org/10.1016/j.chb.2007.03.008
Blau, G., Yang, Y., & Ward-Cook, K. (2006). Testing a measure of cyberloafing. Journal of Allied Health, 35(1), 9-17.
Chen, Q., & Yan, Z. (2016). Does multitasking with mobile phones affect learning? A review. Computers in Human Behavior, 54, 34-42. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.07.047

Coker, B. L. S. (2011). Freedom to surf: The positive effects of workplace Internet leisure browsing. New Technology, Work and Employment, 26(3), 238-247. https://doi.org/10.1111/j.1468-005X.2011.00272.x
Coskun, T. K., & Gokcearslan, S. (2019). Examination of cyberloafing studies in education: A content analysis. World Journal on Educational Technology, 11(1), 094-103.
Çakmak, A., & Uzunpolat, Y. (2022). Yüksek din öğretimi öğrencilerinde fakülte memnuniyeti i̇le siber aylaklık arasındaki i̇lişki. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9(2), 833-852. https://doi.org/10.17859/pauifd.1163972
Çakmak, N., & Gökçearslan, Ş. (2025). Academic motivation, cyberloafing, and multiscreen addiction in university students. International Journal of Turkish Education Sciences, 13(2), 822-854. https://doi.org/10.46778/goputeb.1651022
Çok, R., & Kutlu, M. (2018). Üniversite öğrencilerinin ders esnasında ders dışı internet kullanım davranışları ile akademik güdülenme düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 4(1), 1-21.
Doğusoy, B., Sevinç, M., & Ergün, H. (2020). Öğretmen adaylarının siber aylaklık davranışlarının farklı değişkenlere göre i̇ncelenmesi. Kastamonu Education Journal, 28(3), 1321-1332. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3898
Dursun, Ö. Ö., Dönmez, O., & Akbulut, Y. (2018). Predictors of cyberloafing among preservice information technology teachers. Contemporary Educational Technology, 9(1), 22-41. Erciyes Üniversitesi. (t.y.). Birim öğrenci sayıları. 25 Şubat 2026 tarihinde https://www.erciyes.edu.tr/OgrenciSayilari/BirimOgrenciSayilari adresinden erişilmiştir
Ergün, E., & Altun, A. (2012). Öğrenci̇ gözüyle si̇ber aylaklik ve nedenleri̇. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 2(1), 36-53.
Eyuboğlu, E., Yavaş, Ö., Çelebi, M., Eser, M. C., Karakulak, İ., & Aslan, C. S. (2025). Sınıfta siber aylaklık: BESYO öğrencileri ile niteliksel bir çalışma. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(2), 364-379.
Flanigan, A. E., & Babchuk, W. A. (2022). Digital distraction in the classroom: Exploring instructor perceptions and reactions. Teaching in Higher Education, 27(3), 352-370. https://doi.org/10.1080/13562517.2020.1724937 George, D., & Mallery, P. (2016). IBM SPSS statistics 23 step by step: A simple guide and reference (14th ed.). New York and London: Routledge, Taylor & Francis Group.
Gezgin, D., & Sarsar, F. (2020). BÖTE bölümünde öğreni̇m gören öğrenci̇leri̇n si̇ber aylaklik nedenleri̇ne ai̇t görüşleri̇: Bi̇r karma yöntem çalişmasi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24(1), 243-256.
Gülnar, M., & Ünsal, H. (2020). Üniversite öğrencilerinin akıllı telefon siber aylaklık durumları hakkında bir çalışma. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 3(2), 92-100. https://doi.org/10.47477/ubed.766531
Hembrooke, H., & Gay, G. (2003). The laptop and the lecture: The effects of multitasking in learning environments. Journal of Computing in Higher Education, 15(1), 46-64. https://doi.org/10.1007/BF02940852
İlhan, A. G., & Önal, N. (2024). Öğretmen adaylarının siber aylaklık nedenleri: Dijital dünyada zaman yönetimi. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 7(2), 243-258. https://doi.org/10.70325/eyyad.1578662
Jacobsen, W. C., & Forste, R. (2011). The wired generation: Academic and social outcomes of electronic media use among university students. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 14(5), 275-280. https://doi.org/10.1089/cyber.2010.0135
Jia, H., Jia, R., & Karau, S. (2013). Cyberloafing and personality: The impact of the big five traits and workplace situational factors. Journal of Leadership & Organizational Studies, 20(3), 358-365. https://doi.org/10.1177/1548051813488208
Junco, R. (2012). In-class multitasking and academic performance. Computers in Human Behavior, 28(6), 2236-2243. https://doi.org/10.1016/j.chb.2012.06.031
Kaplan, M., & Çetinkaya, A. (2014). Sanal kaytarma ve demografik özellikler açısından farklılıklar: Otel i̇şletmelerinde bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(1), 26-34. https://doi.org/10.17123/atad.vol25iss114726
Karakaya Özyer, K. (2022, Ocak 24). Zorunlu çevrimiçi eğitim döneminde üniversite öğrencilerinin siber aylaklık davranışları. Uluslararası Akademik Araştırmalar Kongresi. https://avesis.ogu.edu.tr/publication/details/7a30ac07-b303-4e9d-9802-a2e86c528b96/zorunlu-cevrimici-egitim-doneminde-universite-ogrencilerinin-siber-aylaklik-davranislari
Karaoğlan Yılmaz, F. G., Yılmaz, R., Öztürk, H. T., Sezer, B., & Karademir, T. (2015). Cyberloafing as a barrier to the successful integration of information and communication technologies into teaching and learning environments. Computers in Human Behavior, 45, 290-298. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.12.023
Kirschner, P. A., & De Bruyckere, P. (2017). The myths of the digital native and the multitasker. Teaching and Teacher Education, 67, 135-142. https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.06.001
Liberman, B., Seidman, G., McKenna, K. Y. A., & Buffardi, L. E. (2011). Employee job attitudes and organizational characteristics as predictors of cyberloafing. Computers in Human Behavior, 27(6), 2192-2199. https://doi.org/10.1016/j.chb.2011.06.015
Lim, V. K. G. (2002). The IT way of loafing on the job: Cyberloafing, neutralizing and organizational justice—Lim—2002—Journal of Organizational Behavior—Wiley Online Library. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/job.161
Lim, V. K. G., & Chen, D. J. Q. (2012). Cyberloafing at the workplace: Gain or drain on work? Behaviour & Information Technology, 31(4), 343-353. https://doi.org/10.1080/01449290903353054
Neuman, L. W. (2022). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nicel ve nitel yaklaşımlar (2. bs., C. 1). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants Part 1. On the Horizon, 9(5), 1-6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816
Ravizza, S. M., Hambrick, D. Z., & Fenn, K. M. (2014). Non-academic internet use in the classroom is negatively related to classroom learning regardless of intellectual ability. Computers & Education, 78, 109-114. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.05.007
Şenel, S., Günaydın, S., Sarıtaş, M. T., & Çiğdem, H. (2019). Üniversite öğrencilerinin siber aylaklık seviyelerini yordayan faktörler. Kastamonu Education Journal, 27(1), 95-105. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2376
Şimşek, A., & Şimşek, E. (2019). Beneficial and detrimental effects of cyberloafing in the workplace. Journal of Organizational Behavior Review, 1(1), 97-114.
Tatlı, Y., & Sadık, F. (2021). Öğretmen adaylarının ders esnasında siber aylaklık yapma nedenlerinin i̇ncelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 18(43), 6530-6563. https://doi.org/10.26466/opus.933566
Tavolacci, M., Meyrignac, G., Richard, L., Dechelotte, P., & Ladner, J. (2015). Problematic use of mobile phone and nomophobia among French college students. European Journal of Public Health, 25(suppl_3). https://doi.org/10.1093/eurpub/ckv172.088
Tepe, N., & Ergüney, M. (2023). Si̇ber aylaklık ve si̇ber zorbalığın akademi̇k başarı üzeri̇ndeki̇ yordayıcı etki̇si̇ni̇n i̇ncelenmesi̇. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 8(1), 30-46. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1247436
Varol, F., & Yıldırım, E. (2019). Cyberloafing in higher education: Reasons and suggestions from students’ perspectives. Technology, Knowledge and Learning, 24(1), 129-142. https://doi.org/10.1007/s10758-017-9340-1
Wu, J., Mei, W., & Ugrin, J. C. (2018). Student cyberloafing in and out of the classroom in China and the relationship with student performance. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 21(3), 199-204. https://doi.org/10.1089/cyber.2017.0397
Yağcı, M., & Yüceler, A. (2016). Kavramsal boyutlarıyla sanal kaytarma. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(2), 531-540. https://doi.org/10.24289/ijsser.279064
Yaman, N. D. (2026). Teknolojinin i̇ki yüzü: Dijital i̇yi oluş ile dijital kaçış davranışları arasındaki bağ. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 346-365. https://doi.org/10.18037/ausbd.1804240
Yaşar, S., & Yurdugül, H. (2013). The Investigation of Relation Between Cyberloafing Activities and Cyberloafing Behaviors in Higher Education. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 2nd World Conference on Educational Technology Research, 83, 600-604. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.06.114
Yazgan, Ç. Ü., & Yıldırım, A. F. (2020). Üniversite gençliğinde i̇nternet bağımlılığı ve derslerde siber aylaklık davranışları. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 8(Özel Sayı), 5-29.
Yen, C.-F., Tang, T.-C., Yen, J.-Y., Lin, H.-C., Huang, C.-F., Liu, S.-C., & Ko, C.-H. (2009). Symptoms of problematic cellular phone use, functional impairment and its association with depression among adolescents in Southern Taiwan. Journal of Adolescence, 32(4), 863-873. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2008.10.006

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gazetecilik, Gazetecilik Çalışmaları, İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Biçer ^*
0000-0001-7548-5450
Türkiye

Mikail Savaş
0009-0008-9830-0090
Türkiye

Saadet Karaköse
0009-0000-3529-0157
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2026

Kabul Tarihi

21 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.59534/jcss.1973956

IZ

https://izlik.org/JA33JZ75HS

APA

Biçer, A., Savaş, M., & Karaköse, S. (2026). Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(2), 465-492. https://doi.org/10.59534/jcss.1973956

AMA

1.Biçer A, Savaş M, Karaköse S. Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi. JCSS. 2026;6(2):465-492. doi:10.59534/jcss.1973956

Chicago

Biçer, Ahmet, Mikail Savaş, ve Saadet Karaköse. 2026. “Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6 (2): 465-92. https://doi.org/10.59534/jcss.1973956.

EndNote

Biçer A, Savaş M, Karaköse S (01 Ekim 2026) Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6 2 465–492.

IEEE

[1]A. Biçer, M. Savaş, ve S. Karaköse, “Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi”, JCSS, c. 6, sy 2, ss. 465–492, Eki. 2026, doi: 10.59534/jcss.1973956.

ISNAD

Biçer, Ahmet - Savaş, Mikail - Karaköse, Saadet. “Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 6/2 (01 Ekim 2026): 465-492. https://doi.org/10.59534/jcss.1973956.

JAMA

1.Biçer A, Savaş M, Karaköse S. Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi. JCSS. 2026;6:465–492.

MLA

Biçer, Ahmet, vd. “Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 2, Ekim 2026, ss. 465-92, doi:10.59534/jcss.1973956.

Vancouver

1.Ahmet Biçer, Mikail Savaş, Saadet Karaköse. Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi. JCSS. 01 Ekim 2026;6(2):465-92. doi:10.59534/jcss.1973956

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Siber Aylaklık ve Siber Aylaklıktan Kaçınma Davranışlarının Karma Yöntemle İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

A Mixed-Methods Study of Cyberloafing and Strategies to Prevent Cyberloafing Among Erciyes University Students

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster