Derleme

Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi

Cilt: 3 Sayı: 2 2 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi

Öz

Fotoğraf, uzunca bir zaman hakikatin yüzey üzerindeki izdüşümü olarak algılanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kavranışı ve kullanılışı dönüşmüş; fotoğraf ve gerçeklik arasındaki ilişki sorgulanır hale gelmiştir. Bugünse bu ilişki tamamen kurgulanabilir düzeydedir. Adobe’un yapay zeka aracı olan Firefly’ı Photoshop’a entegre ettiği 2023 Mayıs ayıyla birlikte fotoğraflar üzerinde yapabildiğimiz birtakım kısıtlı müdahalelerden; dijital ortamda yazılı komutlar yardımıyla sıfırdan üretilmiş fotoğraflar çağına geçmiş bulunmaktayız. Generative Fill adıyla tanıtılan özellik sayesinde artık sadece yapay zekâya iletilecek sözlü komutlar vasıtasıyla pek çok düzenleme yapılabilmektedir. Fotoğraf hem çekim aşamasında estetik bilgi ve teknik beceriye duyduğu gereksinimden hem de yeniden düzenlenme aşamasında ihtiyaç duyulan profesyonel destekten uzaklaşmakta; herkesçe kullanılır hale gelmektedir. Böyle bir dönüşümün pek çok alanda etkisi olacaktır. Son yıllarda dijital kimliklerin büyük oranda görseller/fotoğraflar yardımıyla ortaya konulduğu dikkate alınırsa yükselen bu son teknolojinin ortalama insan için önemi daha kolay kavranacaktır. Artık dijital araçlar yardımıyla fotoğraflarda mekân yaratmak, alternatif bir gerçeklik ve dijital bir dünya inşa edebilmek mümkün hale gelmektedir. Çalışma kapsamında fotoğrafın kısa bir tarihçesi ve hakikatle kurduğu ilişki tartışılmış; gelişen teknoloji ve sosyal medya dolayımıyla fotoğrafın değişen kullanım biçimleri ele alınmış ve dijital mekânlarda fotoğraflar aracılığıyla kimliğin nasıl inşa edildiği irdelenmiştir. Sonuç olarak yapay zekâ destekli fotoğraflar dolayımıyla bireyin kimliğine dair yeni anlatılar kurma potansiyeli ve bu anlatıların hakikatle ilişkisi sorgulanmış, yapay zekâ yardımıyla oluşturulacak fotoğrafların sunacağı tehditler ve fırsatlar tartışılarak çalışma noktalanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Fotoğraf, Dijital Kimlik, Dijital Mekân, Yapay Zekâ, Generative Fill.

Kaynakça

  1. Aas, B. G. (2012). “What’s Real? Presence, Personality and Identity in the Real and Online Virtual World.” 88-99. İçinde: Virtual Worlds and Metaverse Platforms: New Communication and Identity Paradigms (Derleyen: Nelson Zagalo, Leonel Margado ve Ana Boa- Ventura) USA: IGI Global.
  2. Artut, S. (2014). Teknoloji-İnsan Birlikteliği. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  3. Auge, M. (2016). Yok-Yerler. (Çev: Turhan Ilgaz). İstanbul: Daimon Yayınları.
  4. Aydın, H. (2022). Modern Ve Postmodern Hakikat Anlayışları Arasındaki İlişkiye Dair Kavramsal Bir İnceleme, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  5. Bajac, Q. (2004). Karanlık Odanın Sırları: Fotoğrafın İcadı. (Çev: Ali Berktay). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  6. Ball, M. (2022). The Metaverse: And How It Will Revolutionize Everything. E-Kitap: Liveright Publishing Corporation.
  7. Bazin, A. (2013). “Fotoğraf Görüntüsünün Varlık Bilimi”, (Çev: Nijat Özön), içinde: Fotoğraf Neyi Anlatır. (Derleyen: Caner Aydemir). İstanbul: Hayalperest Yayınları.
  8. Barrow, H. (1996). “Connectionism and Neural Networks”. 135-154. İçinde: Artificial Intelligence (Derleyen: Margaret A. Boden) London: Academic Press.
  9. Barthes, R. (2016). Camera Lucida: Fotoğraf Üzerine Düşünceler. (Çev: Reha Akçakaya). İstanbul: Altıkırkbeş Yayınları.
  10. Benesch, K. (2021). “Hakikat ile Hakikat Sonrası İlişkisi Modernizm ile Postmodernizm İlişkisi midir? Heidegger, Beşeri Bilimler ve Sağduyunun Ölümü”, 49-66. İçinde: Cogito, Hakikat Sonrası Sayısı. İstanbul: YKY Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Eke, N. P., & Genç, M. (2023). Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(2), 358-377. https://doi.org/10.59534/jcss.1354692
AMA
1.Eke NP, Genç M. Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi. JCSS. 2023;3(2):358-377. doi:10.59534/jcss.1354692
Chicago
Eke, Nurcan Pınar, ve Merve Genç. 2023. “Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 3 (2): 358-77. https://doi.org/10.59534/jcss.1354692.
EndNote
Eke NP, Genç M (01 Ekim 2023) Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 3 2 358–377.
IEEE
[1]N. P. Eke ve M. Genç, “Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi”, JCSS, c. 3, sy 2, ss. 358–377, Eki. 2023, doi: 10.59534/jcss.1354692.
ISNAD
Eke, Nurcan Pınar - Genç, Merve. “Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 3/2 (01 Ekim 2023): 358-377. https://doi.org/10.59534/jcss.1354692.
JAMA
1.Eke NP, Genç M. Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi. JCSS. 2023;3:358–377.
MLA
Eke, Nurcan Pınar, ve Merve Genç. “Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi”. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 2, Ekim 2023, ss. 358-77, doi:10.59534/jcss.1354692.
Vancouver
1.Nurcan Pınar Eke, Merve Genç. Hakikati İnşa Etmek: Fotoğraf, Yapay Zekâ, Kimlik ve Mekân İlişkisi. JCSS. 01 Ekim 2023;3(2):358-77. doi:10.59534/jcss.1354692