Çatışma Çözümlemesi Bakımından Keşmir Sorunu

Öz

Hindistan’ın ve Pakistan’ın bağımsızlıklarını ilan ettikleri tarihten itibaren Keşmir bölgesinde fiili bir çatışma durumu mevcuttur. Literatürde Keşmir sorunu olarak tartışılan bu durum, bölgesel ve küresel düzeyde etkilere sahiptir. Keşmir sorununun temel aktörleri Hindistan ve Pakistan iken Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC), Rusya Federasyonu (RF), Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi ülkelerle Birleşmiş Milletler (BM) ve bazı yerel İslami örgütler sorunda etkinliği bulunan diğer önemli aktörlerdir. Makalede Keşmir sorununun çözümüne yönelik olarak; aktörlerin rolleri ve çatışma dinamikleri Simon Mason ve Sandra Rychard‘ın geliştirdiği “Çatışma Çarkı Modeli” formülasyonu ve “Çatışma Çözümlemesi” kavramlarından hareketle tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bakımdan çalışma, sorunun çözümüne yönelik yeni bir bakış açısı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede çalışmada Keşmir sorunun çözümüne yönelik olarak yapılan analize göre taraflar, Ahimsa Felsefesi’ne uygun olarak barışçıl politikaları uyguladıkları takdirde hem tarafların karşılıklı çıkarları güvence altına alınmış olacak hem de çatışma sona erecektir. Böylece aktörler arasında sürdürülebilir barışın inşası mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Hindistan
• Pakistan
• Keşmir Sorunu
• Çatışma Çözümlemesi
• Çatışma Çarkı.

Kashmir Problem in terms of Conflict Resolution

Abstract

There has been a de facto state of conflict in the Kashmir region since the date India and Pakistan declared their independence. This situation, discussed as the Kashmir conflict in the literature, has regional and global effects. While the main actors of the Kashmir conflict are India and Pakistan, other important actors that are effective in the conflict are the People's Republic of China (PRC), the Russian Federation (RF), the United States of America (USA), the United Nations (UN) and some local Islamic organizations are other important actors active in issue. In this article, the roles of the actors and the conflict dynamics towards the resolution of the Kashmir conflict are tried to be determined based on the "Conflict Wheel Model" formulation developed by Simon Mason and Sandra Rychard and the concepts of "Conflict Resolution". In this respect, the study aims to provide a new perspective on the resolution of the conflict. In this context, according to the analysis made in the study for the solution of Kashmir problem, if the parties implement peaceful policies in accordance with Ahimsa Philosophy, both the mutual interests of the parties will be secured and the conflict will end. Thus, it will be possible to build sustainable peace between the actors.

Keywords

• India
• Pakistan
• Kashmir Issue
• Conflict Resolution
• Wheel of Conflict.

Kaynakça

1. Akyeşilmen, N. (Ed.). (2014). Barışı konuşmak: Teori ve pratikte çatışma yönetimi. (2.b.), ODTÜ yayıncılık: Ankara.
2. Anıl, Y. Ş. (2013). Mahatma Gandhi. Kastaş yayınevi: İstanbul
3. Arı, T. (2013). Uluslararası ilişkiler ve dış politika. MKM yayıncılık: Bursa.
4. Armağan, İ. (2013). Hindistan’ın ortadoğu politikası. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), s.220-241. http://sbe.cbu.edu.tr/2013-2/17ermagan.pdf
5. Ataöv, T. (2014). Hindistan ve komşuları: Öykü, terör, barış. Türk Tarih Kurumu: Ankara.
6. Axt, H. Z., Milososki, A. & Schwarz, O. (2006). Conflict: A literatüre review. Essen: Institute for political science, http://www.europeanization.de/downloads/conflict_review_fin.pdf
7. Bağcı, H. (2013). Önsöz yerine çatışma analizi. Akyeşilmen, N. (Ed.), Barışı Konuşmak: Teori ve Pratikte Çatışma Yönetimi (s.4-5) içinde. ODTÜ yayıncılık: Ankara.
8. Bali, E. (2006). Hindistan ve Pakistan'ın dış politika tercihlerinin soğuk savaş ve soğuk savaş sonrasına yansımaları. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.

9. BM Şartı, (Madde 1), https://www.lexpera.com.tr/mevzuat/uluslararasi-antlasmalar/birlesmis-milletler-andlasmasi-2
10. Cambridge Dictionary, Conflict, https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/conflict
11. Cooper, H. T. (2003). What is conflict? Journal of Police Crisis Negotiations, 3(1), s.85-100. https://www.scribd.com/document/408136945/What-is-Conflict
12. Çağdaş Liderler Ansiklopedisi. (1986). Mohandas Karamchad Gandhi. İletişim yayınları: İstanbul.
13. Çevik, S. (Mayıs 2013). Pakistan siyasetini anlama kılavuzu. SETA Pakistan Raporu, 23(1), s. 39-87. https://file.setav.org/Files/Pdf/20130521114911_pakistan-web.pdf
14. Delıege, R. (2015). Gandhi. (I. Ergüden, Çev.), Dost kitapevi: İstanbul.
15. Dixit, J.N. (2003). India’s foreign policy: 1947–2000. Picus books: New Delhi.
16. Ekrem, E.(2019). Keşmir statüsü tartışması ve Çin. Stratejik Düşünce Enstitüsü. https://www.sde.org.tr/degerlendirme/kesmir-statusu-tartismasi-ve-cin-analizi-11849
17. Erdal, S. (2018). Çözümsüzlüğün adı: Birleşmiş Milletler’e rağmen Keşmir. Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni, 38(1), s. 85-106. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iumhmohb/issue/39036/457621
18. Faruqui, A.(2001). Failure in command lessons from Pakistan’s India wars 1947-1999. Defense Analysis, 17(1), s. 31-40. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/07430170120041785
19. Fidan, G. (2010). Çin ordusu Keşmir'de. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü. https://21yyte.org/tr/merkezler/bolgesel-arastirma-merkezleri/asya-pasifik-arastirmalari-merkezi/cin-ordusu-kesmirde
20. Fisher, R.,Ury, W., & Patton, B. (1981). Getting to yes: Negotiating agreement without giving in. Houghton miffling: Boston.
21. Ganguly, S., & Bajpai, K. (1994). India and the crisis in Kashmir. Asian Survey, 34(5), s. 401-416. https://scholarworks.iu.edu/dspace/bitstream/handle/2022/25944/Ganguly_India%20and%20the%20Crisis%20in%20Kashmir.pdf?sequence=1
22. Griffin, R., & Moorhead, G. (2009). Organizational behavior: Managing people and organizations (9. Edt.), South western: USA.
23. Hasgüler, M., & Uludağ, M. B. (2005). Devletlerarası ve hükümetler-dışı uluslararası örgütler. (2.b.), Nobel yayın dağıtım: İstanbul.
24. İnat, K., Duran, B., & Ataman, M. (2010). Dünya çatışma bölgeleri. Nobel yayın dağıtım: Ankara.
25. Jeong, H.(2008). Understanding conflict and conflict analysis. (1.b.), SAGE publication: London.
26. Jones, S. (2008). India, Pakistan, and counter in surgency operations in Jammu and Kashmir. Small Wars & Insurgencies, s. 1-22. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09592310801905736
27. Karaağaçlı, A. (2011). Pakistan-Hindistan ilişkileri ve Keşmir meselesi. Bilgesam, http://www.bilgesam.org/tr/index.php?option=com_content&view=article&id=1807:-pakistan-hindistan-likileri-ve-kemir-meselesi&catid=177:analizler-hindistan
28. Karip, E. (2003). Çatışma yönetimi. (3.b.), Pegem yayıncılık: Ankara.
29. Khosa, R. S. (1999). The siachen glacier dispute: Imbroglio on the roof of the world. Contemporar South Asia, s.187-209. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09584939908719864
30. Kriesberg, L. (2007). The conflict resolution field: Origins, growth, and differentiation. William, I. Z. (Ed.), Peacemaking in International Conflict: Methods and Techniques. Revised Edition (s.25-60) içinde. United States Institute of Peace: Washington.
31. Leonhardt, M. (2001). Conflict analysis for project planning and management. Eschborn. http://www.gtz.de/de/dokumente/en-conflictanalysis.pdf
32. Licklider, R.(2008). Ethical advice: Conflict management vs. human rights in ending civil wars. Journal of Human Rights, 7(4), s.376-387. DOI:10.1080/14754830802476886
33. Lyon, P.(2008). Conflict between India and Pakistan: An Encyclopedia. ABC-CLIO, s.1-277. https://central.bac-lac.gc.ca/.item?id=TC-OKQ-8103&op=pdf&app=Library&oclc_number=1033208902
34. Mason,S.,&Rychard, S. (2005). Conflict analysis tools, Swiss agency for development and cooperation. Conflict Prevention and Transformation Division, December 2005, https://css.ethz.ch/en/publications/mediation-reports/mediation-and-conflict-transformation-publications/details.html?id=/c/o/n/f/conflict_analysis_tools_
35. Meriç, C. (2004). Bir dünyanın eşiğinde. İletişim yayınları: İstanbul.
36. Miller, C. E. (2005). A glossary of termsand concepts in peace and conflict studies. Addis Ababa: University for Peace. http://maryking.info/wp-content/glossaryv2.pdf
37. Nuhoğlu, G. (2003). Gazneliler’in Keşmir seferleri. (H. Toker, der.), Keşmir dünyası tarih ve tabiat yayınları: İstanbul.
38. Nyrop, R. (1984). Pakistan-a country study (5. ed.), Department of the army: Washington DC.
39. Oğuş, N. (2018). Karşılıklı bağımlılık ekseninde soğuk savaş sonrası Çin-Hindistan ilişkileri. Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
40. Özev, M. H. (2008). Küresel ve bölgesel güçlükler karşısında Pakistan'ın demokratikleşme çabaları. Güvenlik Stratejileri, s. 147-176. https://dergipark.org.tr/tr/pub/guvenlikstrtj/issue/7527/99167
41. Pekcan, C. (2016). Güney Çin denizi sorunu çerçevesinde Çin-Hindistan ilişkileri. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, s.19- 32. https://dergipark.org.tr/tr/pub/usb/issue/34004/376186
42. Purtaş, F. (2007). Asya’da yeni büyük oyun bağlamında Hindistan’ın Orta Asya politikası. (2.b.), Kafkasya-Orta Asya çalışmaları: Ankara.
43. Sarıalioğlu, İ. (2007). Hindistan Çin ilişkileri bugünü ve yarını. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları, s. 1171-1180. https://kutuphane.ttk.gov.tr/details?id=572766&materialType=KT&query=Yap%C4%B1c%C4%B1%2C+Utku
44. Sidhu, W. S. (2000). In the shadow of Kargil: Keeping peace in nuclear South Asia. International Peacekeeping, 7(4), s. 189-206. DOI: 10.1080/13533310008413870
45. Tellis, Ashley J., C. Christine F., & Jamison, Jo M. (2001). Limited conflicts under the nuclear umbrella-Indianand Pakistani lessons from the Kargil crisis. RAND Corporation: United States.
46. Tinker, J. M. (1971). The political power of non-violent resistance: The Gandhian technique. The Western Political Quarterly, 24(4), s.775-788.
47. Toker, H. (2017). Sebepleri ve sonuçları ile Keşmir meselesini kavramak. Demavend Yayınları: İstanbul.
48. Türk Dil Kurumu. (2021). Çatışma. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&view=bts&kategori1=veritbn&kelimesec=70892
49. UN Security Council. S/RES/39(1948). Adopted by the security council at its 230th meeting on 20 January 1948, http://www.un.org/en /ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/38(1948)
50. UN Security Council, S/RES/47(1948). Adopted by the security council at its 286th meeting on 21 April 1948, http://www.portmir.org.uk/assets/pdfs/treatyofamritsar.pdf
51. UN Security Council. (2018). S/RES/38(1948). Adopted by the security council at its 229th meeting on 17, http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/39(1948)
52. Wall, Jr., James A., & Ronda R.C. (1995). Conflict and Its management. Journal of Management, 21(3), s.515-558.
53. Wallensteen, P. (2002). Understanding conflict resolution: War, peace and the global system. SAGE publications: Londra.