Cumhuriyet’in 100. Yılında Şırnak İli

Öz

Türkiye’nin bölgesel gelişmişlik düzeyi düşük bölgelerinden biri Güneydoğu Anadolu Bölgesi olup, bu bölgenin sınırları içerisinde kurulan illerinden biri de Şırnak’tır. Şırnak, tarihsel süreç içerisinde birçok uygarlığın kurulduğu ve medeniyete ışık tutan yönüyle önemli bir il konumundadır. Şırnak il ve ilçelerinin kadim bir tarihi önemi bulunmaktadır. Ancak Şırnak, sosyo-ekonomik yönden Türkiye ortalamasının gerisinde kalmıştır. İpekyolu ticareti üzerinde bulunması, Irak ile Suriye ülkelerine komşu olması ve Ortadoğu ülkelerine yakın olmasına rağmen ulaşım, altyapı, eğitim, sağlık gibi eksikliklerinin olması, coğrafi yapının elverişsiz olması ve doğal dinamiklerini harekete geçirilememesi gelişmemesinin nedenleri olarak görülebilir. Çalışma, Şırnak ilinin tarihi, kültürü, nüfusu, sosyal ve ekonomik yönden temel göstergelerini ele almak. Çalışma, Şırnak ilinin bir takım makroekonomik temel göstergeler çerçevesinde değerlendirmek olup, ilin genel görünümünü ortaya koymaktır. Çalışma, Şırnak’ın genel görünümünü ortaya koyarak birtakım öneriler geliştirmek açısından literatüre bir katkı sağlayacaktır. Çalışmada, farklı kurum ve kuruluşların istatistiki dokümanları analiz edilerek özgün veriler elde edilmiştir. Sonuç olarak, ilin temel göstergelerinin zaman içerisinde meydana gelen değişimleri tablolar halinde değerlendirilerek birtakım çıkarımlar elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyo-Ekonomi
• Bölgesel Gelişme
• İstatistiki Veriler
• TÜİK
• Şırnak.

Şırnak Province in the 100th Anniversary of The Republic

Öz

One of the regions of Turkey with a low level of regional development is the Southeastern Anatolia Region, and one of the provinces established within the borders of this region is Şırnak. Şırnak is an important province where many civilizations were founded throughout history and sheds light on civilization. Şırnak province and districts have an ancient historical importance. However, Şırnak remains behind Türkiye’s average in socio-economic terms. Although it is located on the Silk Road trade, neighboring Iraq and Syria, and close to Middle Eastern countries, the lack of transportation, infrastructure, education and health, the unfavorable geographical structure and the inability to mobilize its natural dynamics can be seen as the reasons for its lack of development. The study deals with the history, culture, population, social and economic indicators of Şırnak province. The study aims to evaluate the province of Şırnak through various macroeconomic indicators and provide a general view of the province. The study will contribute to the literature in terms of developing some suggestions by revealing the general view of Şırnak. In the study, original data were obtained by analyzing statistical documents of different institutions and organizations. As a result, the changes in the basic indicators of the province over time have been evaluated in tables and some inferences have been drawn.

Anahtar Kelimeler

• Socio-Economy
• Regional Development
• Statistical Data
• TURKSTAT
• Sirnak.

Kaynakça

1. Baz, İ. (2017). Medeniyetlerin kavşağında kadim şehir. İ. Baz (Ed.) Şırnak 2023 Vizyon Çalıştayı (3-9) içinde. Şırnak Üniversitesi Yayınları: Şırnak.
2. Cizre Ticaret Sanayi Odası, (2021), Ekonomi, Cizre, Erişim Tarihi: 28.09.2023.
3. DİKA. (2023). Şırnak il yatırım ortamı mevcut durum raporu. Şırnak Yatırım Destek Ofisi, Erişim Tarihi: 13.09.2023.
4. Dinler, Z. (2001). Bölgesel iktisat. Ekin Kitapevi Yayınları: Bursa.
5. Karabulut, K. (2010). Şırnak ilinin kalkınma stratejisi nasıl olmalıdır. M.N. Doru (Ed), Uluslararası Şırnak ve Çevresi Sempozyumu Bildirileri (825-835) içinde. Şırnak Üniversitesi Yayınları: Ankara.
6. Kaya, A. (2009). Türkiye’de bölgesel net mali yansıma. Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı, Yayın No: 2009/395.
7. Resmi Gazete. (2022). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/03/20220318-11.pdf, Erişim Tarihi: 13.11.2024.
8. SEGE. (2022). İlçelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması araştırması. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, https://www.sanayi.gov.tr/assets/pdf/birimler/2022-ilce-sege.pdf, Erişim Tarihi: 20.09.2023.

9. Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2021). Coğrafya. Şırnak, Erişim Tarihi: 15.09.2023.
10. Şırnak İl Milli Eğitim Müdürlüğü. (2023). Şırnak, Erişim Tarihi: 03.09.2023.
11. Şırnak İl Sağlık Müdürlüğü. (2023). Şırnak, Erişim Tarihi: 05.09.2023.
12. Şırnak İl Sosyal Güvenlik Kurumu. (2023). Şırnak, Erişim Tarihi: 08.09.2023.
13. Şırnak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. (2023). Şırnak, Erişim Tarihi: 06.09.2023.
14. Şırnak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. (2021). Ekonomik ve Sosyal Yapı, Şırnak.
15. Şırnak Üniversitesi. (2023). https://www.sirnak.edu.tr, Erişim Tarihi: 13.10.2023.
16. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2020). 2020 Şırnak il sanayi durum raporu, https://www.ticaret.gov.tr, Erişim Tarihi: 20.09.2023.
17. T.C. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (1990). 73 Birleşim 3. Yasama Yılı 18. Dönem. TBMM Tutanak Dergisi, Cilt: 46. https://www5.tbmm.gov.tr, Erişim Tarihi: 05.09.2023.
18. T.C. Türkiye Petrol Anonim Ortaklığı. (2023). TPAO Şırnak Bölge Müdürlüğü, http://www.sirnak.gov.tr/tpao, Erişim Tarihi: 15.08.2023.
19. T.C. Ticaret Bakanlığı. (2021). Ticaret Bakanlığı kara kapılarına göre yolcu sayıları, Erişim Tarihi: 24.09.2023.
20. TÜİK. (2023). Bölgesel istatistikler, https://www.tuik.gov.tr, Erişim Tarihi: 13.08.2023.
21. TÜİK. (2023). İl göstergeleri, https://www.tuik.gov.tr, Erişim Tarihi: 11.09.2023.
22. TÜİK. (2021). İstihdam sayıları, https://www.tuik.gov.tr , Erişim Tarihi: 16.09.2023.
23. TÜİK. (2023). Merkezi dağıtım sistemi, https://www.tuik.gov.tr, Erişim tarihi: 25.08.2023.