Belediye Çalışanlarının Engelli Bireylere Yönelik Hizmet Sunumunda Bireysel Tutumlarının İncelenmesi: Afyonkarahisar Belediyesi Çalışanları Örneği

Öz

Bu araştırma, engellilerin içinde yaşadığı kentsel hizmetlere erişiminde birincil derecede kamu hizmeti sunan belediyelerin, ilgili hizmet sunumunda, “çalışan odağında” bireysel tutumlarının incelenmesi ve uygulanması gereken hizmet politikalarının araştırılması amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın evreni, Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı’nda görev yapan kamu görevlileridir. Araştırmanın örneklemini de 194 kamu görevlisi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden “tarama yöntemi” kullanılmıştır. Bu kapsamda “kesitsel tarama” ve “ilişkisel tarama” tekniklerinden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket formundan yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizleri için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Bu kapsamda veriler düz ve çapraz tablolar çıkarılarak frekans dağılımı ve yüzdeler şeklinde ifade edilmiştir. Veriler araştırma amaçları esas alınarak analiz edilmiş ve özdeş yorumlarla desteklenmiştir. Araştırmada başta belirtilen amaca uygun olarak geliştirilen hipotezleri test etmek üzere Bağımsız Örneklem T-Testi (Independent Sample T-Test) ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yöntemleri kullanılmıştır. Belirlenen hipotezlerin test edilemediği durumlarda ise; frekans tabloları, karşılaştırmalı tablolar, aritmetik ortalama tabloları gibi betimleyici istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, belediye çalışanlarının engelli bireylere yönelik genel tutumlarının olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada belediye çalışanlarının engelli bireylere olan yaklaşım ve tutumlarının iyileştirilmesi amacıyla tespit edilen sorun ve eksikliklere yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Engelli Bireyler
• Belediye Çalışanları
• Hizmet Sunumu
• Bireysel Tutum İncelemesi
• Afyonkarahisar Belediyesi

Examination of Individual Attitudes of Municipality Employees in Service Delivery for Disabled Persons: The Case of Afyonkarahisar Municipality Employees

Öz

This research has been prepared in order to examine the individual attitudes of the municipalities that provide primary public services in access to urban services in which disabled people live, in the provision of relevant services, in the "employee focus" and to investigate the service policies that should be implemented. The population of the research is the public officials working in Afyonkarahisar Municipality. The sample of the study is also the 194 is a public official. In the research, one of the quantitative research methods "survey method" was used. In this context, "cross-sectional scanning" and "relational scanning" techniques were used. The questionnaire form was used as a data collection tool. SPSS 22.0 program was used to analyse the data obtained in the study. In this context, the data were expressed in the form of frequency distribution and percentages by drawing straight and cross tables. The data were analyzed based on research purposes and supported with identical comments. In the study, Independent Sample T-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) methods were used in order to test the hypotheses developed in accordance with the stated purpose. In cases where the determined hypotheses cannot be tested; Descriptive statistical methods such as frequency tables, comparative tables, arithmetic mean tables were used. As a result of the research, it was determined that the general attitudes of the municipality employees towards disabled people were positive. In the study, solution suggestions were presented for the problems and deficiencies identified in order to improve the approach and attitudes of the municipality employees towards disabled people.

Anahtar Kelimeler

• Disabled Individuals
• Municipality Employees
• Service Delivery
• Individual Attitude Review
• Afyonkarahisar Municipality

Kaynakça

1. Akçamete, G. (2018), “Özel gereksinimi olan bireyler”. Özel Eğitim ve Kaynaştırma (Ed. Ümit Şahbaz). Anı Yayınları, Ankara, s.2-29.
2. Akıncı, Z., & Sönmez, N. (2015). Engelli Bireylerin Erişilebilir Turizm Beklentilerinin Değerlendirilmesine Yönelik Nitel Bir Araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(1), s.97-113.
3. Akoğul, P. (2019). Toplumda sakatlara yönelik dik bakış ve bu dik bakışların sakat bireylerin gündelik hayatında nasıl konumlandığı üzerine nitel bir araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
4. Alp, H. (2019). Engellilerin Ulaşılabilirlikleri Üzerine Memnuniyet Araştırması: Kocaeli İli Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yalova.
5. Altan, Ö. Z. (1990), Sakatlar ve Türkiye’de çalışma sorunları. Eskişehir, Anadolu Üniversitesi İİBF Yayınları: Eskişehir.
6. Altıparmak, S., & Yıldırım Sarı, H. (2012). Manisa İlinde Engelli Bireylere Karşı Toplumsal Tutum. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 13, 110-116.
7. Apaydın, R. (2020). Sağlık Çalışanlarının Engelli Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi – Bir Üniversite Hastanesi Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
8. Ataman, A. (2012). Özel eğitime muhtaç olmanın nedenleri, anlamı ve amaçları. Temel Eğitim Öğretmenleri İçin Kaynaştırma Uygulamaları ve Özel Eğitim (Ed. Ayşegül Ataman), Vize Yayınları, Ankara, ss.3-24.

9. Atmaca, Y. (2013). Optimal belediye büyüklüğü ve yeni büyükşehir belediye yasası. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(2), 168-184.
10. Atmaca, Y., & Geylani, D. (2020). Girişimci Yönetim, Girişimci Belediyecilik ve Yerel Kalkınma. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, s.249-270.
11. Befort, S. F., & Thomas, H. L. (1999). The ADA in turmoil: Judicial dissonance, the Supreme Court’s response, and the future of disability discrimination law. Oregon Law Review, 78, 27-104.
12. Bulgan, G., & Göktaş, P. (2016). Y kuşağının engelli turistlere bakış açılarının değerlendirilmesi: Süleyman Demirel üniversitesi Isparta meslek yüksekokulu örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(15), s. 83-95.
13. Bulut Şimşek, F. (2020). Engellilere yönelik yerel yönetim çalışmaları: Ümraniye belediyesi örneği. Akademik Matbuat Dergisi, 4(2), s.41-59.
14. Burcu, E. (2011). Türkiye’deki engelli bireylere ilişkin kültürel tanımlamalar: Ankara örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28(1), s.37-54.
15. Cengizhan, S., Doğan, B., Ural, E., Akar, A., & Cin, F. M. (2019). Yükseköğretimdeki engelsiz öğrencilerin fiziksel engelli öğrencilere ilişkin bakış açıları: Marmara üniversitesi örneği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 9(3), s.573-580.
16. Çakmak, N. M. (2008). Amerika Birleşik Devletleri'ndeki engelli tanımı hakkında bir inceleme. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 57(2), s.51-62.
17. Çitil, M. (2018), Türkiye’de özel eğitim: Tarihsel, politik ve yasal gelişmeler. Vize Yayınları: Ankara.
18. Fırat, A. S. (2008). Belediyelerin engellilere dönük sosyal hizmet projeleri. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 19(1), s.89-100.
19. Gözler, K. (2009), İdare hukuku. Ekin Kitabevi: Bursa
20. Güler, F. (2023). Büyükşehir belediye meclisi üyeliği seçim sisteminin sebep olduğu sorunlar. Akademik İzdüşüm Dergisi, 88(1), s.155-184.
21. Gürün, F., & Kararağaç, Ş. (2017). Sosyal belediyecilik anlayışı üzerinden engellilere yönelik hizmetler. İstanbul Aydın Üniversitesi Anadolu Bil MYO Dergisi, 48, s.43-62.
22. Kaner, S. S., Öğülmüş, S., Büyüköztürk, Ş., Dökmen, Z., & Daşdemir, H. (2009). Toplum özgürlüğü nasıl anlıyor? T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Yayını: Ankara, https://www.ailevecalisma.gov.tr/media/2622/toplum-ozurlulugu-nasil-anliyor-arastirma-projesi-sonuclari.pdf (Erişim Tarihi: 19.11.2020).
23. Karakoç, T., & Aslan, C. (2020). Özel Eğitim ve Özel Eğitimde Temel Kavramlar. Özel Gereksinimi Olan Öğrencilere Fen Eğitimi (Ed. Aydın Kızılaslan, Çiğdem Nilüfer Umar Kaya). Pegem Akademi Yayınları: Ankara, s.1-16.
24. Karasar, N. (2013), Bilimsel araştırma yöntemi, Nobel Yayınları: Ankara, 25. Baskı.
25. Karataş, K. (2002). Engellilerin toplumla bütünleşme sorunları: bir sosyal politika yaklaşımı. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 2(2), s.43-55.
26. Kayış, A. (2018) Güvenilirlik analizi (Reliability Analysis). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri (Ed. Şeref Kalaycı), Dinamik Akademi Yayını, , ss.403-424.
27. Kaypak, Ş., Bimay, M., & Yılmaz, V. (2017b). Dijital çağda kamu yönetimi ve etik. Social Sciences Studies Journal (SSS), 3(6), s.912-925.
28. Kaypak, Ş., Yılmaz, V., & Bimay, M. (2017a). Dijital çağda yerel yönetimler. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 22(Kayfor 15 Özel Sayısı), s. 1798-1813.
29. Kesgin, B. (2014). Engellilere yönelik yerel sosyal politikalar. Çağdaş Yerel Yönetimler, 23(4), s.1-15.
30. Kılıç, E., & Çıtıl, R. (2019). Üniversite Hastanesindeki Doktor ve Hemşirelerin Engellilere Yönelik Uygulamalar Konusundaki Farkındalıkları ve Engellilere Yönelik Tutumları. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 13(2), s.129-141.
31. Kırıkoğlu, E. (2009). Engellilere Yönelik Kamusal Hizmetler: Zonguldak İli Memnuniyet Algısı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
32. Manav, A. E. (2006). İşverenin özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma zorunluluğu. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(1-2), s.137-169.
33. Mecek, G., Doğan, M., & Kaymaz, A. R. (2015). Yerel yönetim hizmetlerinin finansmanında ve sunumunda alternatif bir model: kösi (kamu - özel sektör işbirliği) uygulamaları”, İdari ve Mali Açıdan Türkiye’de Yerel Yönetimler (Ed. Mehmet Mecek, Mesut Doğan, Bekir Parlak), Bekad Yayınları: Antalya, s.481-506.
34. Mecek, M., & Güney, M. S. (2017). Türkiye’de Engelli Personel İstihdamının Çalışanlar Açısından Değerlendirilmesi, Belediyelerin Geleceği ve Yeni Yaklaşımlar (Ed. Mahmut Güler, A.Menaf Turan), Marmara Belediyeler Birliği Kültür Yayınları, İstanbul, C.1, ss.379-393.
35. Mecek, M., & Kocakula, Ö. (2019). E-Devlet ve E-Yönetişimde idari, siyasi ve etik sorunlar, E-Yönetişim: Kavramsal / Kuramsal Çerçeve, Ülke İncelemeleri ve Türkiye’ye Yansımaları (Ed. Bekir Parlak, Kadir Caner Doğan), Beta Yayınları, İstanbul, ss.195-230.
36. Nadaroğlu, H. (2001), Mahalli idareler teorisi – ekonomisi – uygulaması. Beta Yayınları: İstanbul, 7. Baskı.
37. Onar, S. S. (1996), İdare hukukunun umumi esasları: Hak Kitabevi: İstanbul, 3. Baskı.
38. Orhan, S. (2015). Türkiye’de Engellilerin Bilinç Düzeyi: Engellilere Sunulan İstihdam Hakları Üzerinden Bir Araştırma. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, s.73-98.
39. Özcebe, H. (2008). Halk Sağlığı ve Engellilik Yaklaşımı. Engelli Dostu Belediye Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 27 Mayıs 2018 - Ankara, s.1-15.
40. Özdemir, A. (2010). Yönetim biliminde ileri araştırma yöntemleri ve uygulamaları. Beta Yayınları: İstanbul, 2. Baskı.
41. Özgökçeler, S. (2013). Engellilere yönelik sosyal politikalar, Sosyal Politika (Ed. Aysel Tokol, Yusuf Alper), Dora Basım-Yayım: Bursa, s.336-362.
42. Özyürek, M. (2006). Engellilere yönelik tutumların değiştirilmesi. Kök Yayınları: Ankara.
43. Şahin, H., & Bekir, H. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Engellilere Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(3), s.767-779.
44. Şahin, H. (2004). Engellilik kimin sorunu? Bireyin mi, toplumun mu? Öz-veri Dergisi, 1(1), s.48-59.
45. TÜİK – Türkiye İstatistik Kurumu (2020), 2019 Yılı Nüfus (Demografik) İstatistikleri, Tüik Yayını, Ankara, https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=nufus-ve-demografi-109&dil=1 (Erişim Tarihi: 03.12.2020).
46. WHO – Dünya Sağlık Örgütü (1993), International Classification of Impairments, Disabilities, and Handicaps, WHO Publications, Geneva.
47. Yıldırım, R. (2012). İdare hukuku dersleri 2, Mimoza Yayınları: Konya, 4. Baskı.
48. http://eskisehir.bel.tr/icerik_dvm.php?icerik_id=798&cat_icerik=1&menu_id=24 (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
49. http://sivas.bel.tr/icerik/57/5009/sesli-duraklar-engellilerin-hayatini-kolaylastirdi.aspx (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
50. http://www.beyazkaranfiller.com/index.html (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
51. http://www.cankaya.bel.tr/pages/339/Gorme-Engelliler-Spor-Kulubu/ (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
52. http://www.cankaya.bel.tr/pages/340/Engelsiz-Yollar/ (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
53. https://denizli.bel.tr/Default.aspx?k=haber-detay&id=9929 (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
54. https://samsun.bel.tr/icerik/engelsiz-hizmetler (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
55. https://www.afyon.bel.tr/projedetay/0/203/engelsiz-gastronomi-mutfagi-ve-terapi-merkezi.aspx (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
56. https://www.alanya.bel.tr/Projeler_/3/Sosyal%20Hizmetler (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
57. https://www.isper.istanbul/menu/isem-engelliler-merkezi-ve-bagli-birimler (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
58. https://www.yalova.bel.tr/Content/images/pp-2019.pdf (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
59. https://www.yeniasir.com.tr/izmir/2009/12/06/engelli_aksam_bakim_merkezi_hizmete_girdi (Erişim Tarihi: 03.01.2021).
60. Avrupa Sosyal Şartı (09.04.2007 tarih ve 26488 sayılı Resmi Gazete).
61. Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme (14.07.2009 tarih ve 27288 sayılı Resmi Gazete).
62. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (09.11.1982 tarih ve 17863 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete).
63. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun (07.07.2005 tarih ve 25868 sayılı Resmi Gazete).