Araştırma Makalesi

Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi

Cilt: 7 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi

Öz

Günümüzde tüketicilerin satın alma kararları, yalnızca ürünün maddi özelliklerine değil; aynı zamanda sosyal, çevresel ve etik değerlere dayalı faktörlere göre şekillenmektedir. Bu durum, tüketicilerin bilinç düzeyinin artması ve toplumsal sorumluluk bilincinin yaygınlaşmasıyla daha da belirgin hale gelmiştir. Buna bağlı olarak etik tüketim, bireyin değer yönelimlerini ve toplumsal duyarlılığını yansıtan önemli bir gösterge haline gelmiştir. Bu araştırma, bireylerin etik tüketime yönelik tutumları ile kişisel sosyal sorumluluk algıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma verileri kolayda örnekleme yöntemi ile 680 katılımcıdan çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Veriler, SPSS programı kullanılarak bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA analizleri ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, seyahat deneyimi, gönüllülük ve bağış yapma davranışlarının etik tüketim tutumları üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığını ortaya koymuştur. Erkeklerin bazı sosyal sorumluluk alanlarında daha yüksek duyarlılık gösterdiği, kadınların ise çevre dostu ürünlere yönelik ödeme istekliliğinde öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca yaş ve eğitim düzeyinin artmasıyla etik tüketime yönelik farkındalığın yükseldiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, kişisel sosyal sorumluluk algısının etik tüketim davranışlarını anlamada önemli bir açıklayıcı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211.
  2. Bray, J., Johns, N., & Kilburn, D. (2011). An exploratory study into the factors impeding ethical consumption, Journal of Business Ethics, 98, 597–608.
  3. Carrington, M. J., Neville, B. A., & Whitwell, G. J. (2010). Why ethical consumers don’t walk their talk: Towards a framework for understanding the gap between the ethical purchase intentions and actual buying behaviour of ethically minded consumers, Journal of Business Ethics, 97(1), 139–158.
  4. Davies, I. A., & Gutsche, S. (2016). Consumer motivations for mainstream “ethical” consumption, European Journal of Marketing, 50(7/8), 1326–1347.
  5. Davis, S. L., Rives, L. M., & De Maya, S. R. (2017). Introducing personal social responsibility as a key element to upgrade CSR, Spanish Journal of Marketing-ESIC, 21(2), 146-163.
  6. Delistavrou, A., Katrandjiev, H., & Tilikidou, I. (2017). Understanding ethical consumption: Types and antecedents, Economic Alternatives, 4, 612–633.
  7. Diamantopoulos, A., Schlegelmilch, B. B., Sinkovics, R. R., & Bohlen, G. M. (2003). Can socio-demographics still play a role in profiling green consumers? A review of the evidence and an empirical investigation, Journal of Business Research, 56(6), 465–480.
  8. Dobscha, S., & Ozanne, J. L. (2001). An ecofeminist analysis of environmentally sensitive women using qualitative methodology: The emancipatory potential of an ecological life, Journal of Public Policy & Marketing, 20(2), 201-214.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tüketici Davranışı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Ekim 2025

Kabul Tarihi

8 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özkuk, Ö. (2025). Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 7(2), 189-203. https://doi.org/10.47138/jeaa.1797875
AMA
1.Özkuk Ö. Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi. İİYD. 2025;7(2):189-203. doi:10.47138/jeaa.1797875
Chicago
Özkuk, Ömür. 2025. “Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 (2): 189-203. https://doi.org/10.47138/jeaa.1797875.
EndNote
Özkuk Ö (01 Aralık 2025) Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 2 189–203.
IEEE
[1]Ö. Özkuk, “Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi”, İİYD, c. 7, sy 2, ss. 189–203, Ara. 2025, doi: 10.47138/jeaa.1797875.
ISNAD
Özkuk, Ömür. “Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7/2 (01 Aralık 2025): 189-203. https://doi.org/10.47138/jeaa.1797875.
JAMA
1.Özkuk Ö. Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi. İİYD. 2025;7:189–203.
MLA
Özkuk, Ömür. “Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2025, ss. 189-03, doi:10.47138/jeaa.1797875.
Vancouver
1.Ömür Özkuk. Bireylerin Etik Tüketime Yönelik Tutumları ile Kişisel Sosyal Sorumluluk Algıları Arasındaki İlişkilerinin İncelenmesi. İİYD. 01 Aralık 2025;7(2):189-203. doi:10.47138/jeaa.1797875

İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY) ile lisanslanmıştır.