İhracata Dayalı Büyümenin Ötesinde: BRICS-T Ülkelerinde Sanayileşme ve Teknolojik Yoğunluğun Rolü

Öz

Bu çalışma, ekonomik büyümenin temel belirleyicilerini sanayileşme, teknolojik yoğunluk, ihracat kapasitesi, küresel rekabet gücü ve makroekonomik istikrar çerçevesinde bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda analiz, BRICS-T ülkeleri (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) için 1990–2024 dönemine ait veriler kullanılarak panel AMG yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Bağımlı değişken olarak kişi başına düşen gelir ele alınırken; bağımsız değişkenler olarak kişi başına imalat katma değeri, kişi başına imalat ihracatı, orta ve yüksek teknoloji ürünlerinin payı ile dünya imalat ihracatındaki pay modele dâhil edilmiştir. Ayrıca makroekonomik istikrarı temsilen enflasyon oranı kontrol değişkeni olarak kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, sanayileşme düzeyinin, teknolojik yoğunluğun ve ihracat kapasitesinin ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkiler yarattığını; buna karşılık enflasyonun büyüme üzerinde negatif etkide bulunduğunu göstermektedir. Küresel imalat ihracatındaki payın ise istatistiksel olarak anlamlı bir etki yaratmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ihracatın tek başına ekonomik büyüme için yeterli olmadığını, büyümenin daha çok sanayileşme düzeyi, teknolojik yoğunluk ve üretim yapısının niteliği ile birlikte şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, ekonomik büyümenin çok boyutlu yapısını vurgulayarak literatürdeki ihracata dayalı büyüme yaklaşımına daha bütüncül bir perspektif sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik büyüme
• Sanayileşme
• Teknolojik yoğunluk
• İhracat kapasitesi
• Makroekonomik istikrar

Etik Beyan

Bu çalışma, etik kurul izni gerektirmeyen nitelikte olup kullanılan veriler literatür taraması/yayınlanmış kaynaklar üzerinden elde edilmiştir. Çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Beyond Export-Led Growth: The Role of Industrialization and Technological Intensity in BRICS-T Countries

Öz

This study aims to examine the main determinants of economic growth through a holistic approach within the framework of industrialization, technological intensity, export capacity, global competitiveness, and macroeconomic stability. In this context, the analysis was conducted using the panel AMG method with data from the period 1990–2024 for the BRICS-T countries (Brazil, Russia, India, China, South Africa, and Turkey). While per capita income was considered as the dependent variable, per capita manufacturing value added, per capita manufacturing exports, the share of medium- and high-technology products, and the share in global manufacturing exports were included in the model as independent variables. Additionally, the inflation rate was used as a control variable to represent macroeconomic stability. The findings indicate that the level of industrialization, technological intensity, and export capacity have positive and statistically significant effects on economic growth, whereas inflation has a negative effect on growth. It was also determined that the share in global manufacturing exports does not have a statistically significant effect. These results reveal that exports alone are not sufficient for economic growth and that growth is shaped more by the level of industrialization, technological intensity, and the quality of the production structure. In this respect, the study emphasizes the multidimensional nature of economic growth and offers a more comprehensive perspective to the export-led growth approach in the literature.

Anahtar Kelimeler

• Economic growth; industrialization
• technological intensity
• export capacity
• macroeconomic stability

Etik Beyan

This study does not require ethical committee approval, and the data used were obtained from literature reviews/published sources. It is hereby declared that scientific and ethical principles were adhered to during the preparation of this study and that all studies used are cited in the references

Kaynakça

1. Abdulkadhim, H. H., & Saeed, S. T. (2017). Export and economic growth nexus in the GCC countries: A panel data approach. International Journal of Business and Social Research, 7(12), 1–9.
2. Abu-Qarn, A. S., & Abu-Bader, S. (2001). The validity of the export-led growth hypothesis in the MENA region: Cointegration and error correction model analysis. MPRA Paper No. 1116.
3. Adekoya, O. B., & Oliyide, J. A. (2021). Business confidence as a strong tracker of future growth: Is it driven by economic policy uncertainty and oil price shocks in the OECD countries? Future Business Journal, 7(1), 58. https://doi.org/10.1186/s43093-021-00103-7
4. Adugna T. (2014). Impact of the manufacturing sector on economic growth in Ethiopia: A Kaldorian approach. Journal of Business Economics and Management Science 1(1):1-8.
5. Aladejare, S. A., & Nyiputen, I. R. (2023). Ecological response to industrialisation drivers in Africa. Environmental Development, 47, 100896. https://doi.org/10.1016/j.envdev.2023.100896
6. Antoniuk, L., & Cherkas, N. (2018). Macro level analysis of factors contributing to value added: Technological changes in European countries. Problems and Perspectives in Management, 16(4), 417–428. https://doi.org/10.21511/ppm.16(4).2018.35
7. Arjun, K., Sankaran, A., Kumar, S., & Das, M. (2020). An endogenous growth approach on the role of energy, human capital, finance and technology in explaining manufacturing value-added: A multi-country analysis. Heliyon, 6(7), e04308. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e04308
8. Armutcu, B. (2022). BRICS-T Ülkelerinde Politik İstikrar ve Ekonomik Büyüme İlişkisi Üzerine Bir Araştırma. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 1917-1932. https://doi.org/10.21547/jss.1085460

9. Avcı, Ş., & Işık, N. (2023). İleri teknoloji ihracatı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye üzerine bir uygulama. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 157–182.
10. Aydın, A., & Çiğdem, G. (2024). Türkiye on the growth-development axis: An empirical examination of the relationship of industry-foreign trade. Journal of Economics, Finance and Accounting (JEFA), 11(2), 97–119. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2024.1957
11. Baltagi, B. H., & Moscone, F. (2010). Health care expenditure and income in the OECD reconsidered: Evidence from panel data (IZA Discussion Paper No. 4851). Institute for the Study of Labor (IZA). https://www.iza.org/publications/dp/4851
12. Bilalli, A., & Sadiku, M. (2023). The impact of inflation on financial sector performance: Evidence from Western Balkan countries. SEEU Review, 18(2), ?. https://doi.org/10.2478/seeur-2023-0071
13. Canbay, Ş. (2020). Investigating the effect of Turkey's high-tech exports on the economic growth using the structural break ARDL bounds testing. Electronic Journal of Social Sciences, 19(74), 865–878. https://doi.org/10.17755/esosder.657480
14. Çeştepe, H., Tüzün, O., & Aybudak, H. G. (2022). Yüksek teknolojili ürün ihracatı ve doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyümeye etkisi: E7 ülkeleri üzerine ampirik bir analiz. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18(2), 1–15.
15. Dağlı, İ., & Karaçadır, V. (2021). İleri teknoloji ihracatı ve ekonomik büyüme ilişkisine genel bir bakış: Bir meta-analiz çalışması. Kafkas Üniversitesi İİBF Dergisi, 12(23), 160–180.
16. Doğaner, A. (2022). İmalat Sanayi ve Hizmetler Sektöründe Üretilen Katma Değerin Ekonomik Büyümeye Etkileri: Türkiye İçin Doğrusal Olmayan Eşbütünleşme Analizi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 22(2), 159-172. https://doi.org/10.30976/susead.1170323
17. Dura, Y. C., & Yılmaz, E. G. (2022). Yüksek teknolojili ürün ihracatı ekonomik büyüme için bir avantaj sağlar mı? Gelişmiş ülkeler üzerinden ampirik kanıtlar. Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi, 3(1), 82–94.
18. Eberhardt, M., & Bond, S. (2009). Cross-section dependence in nonstationary panel models: A novel estimator (MPRA Paper No. 17692). University Library of Munich. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/17692/
19. Elina, S., & Setyadharma, A. (2022). The Effect of Innovation, Economic Freedom, Macroeconomic Variables on GDP. Efficient: Indonesian Journal of Development Economics, 5(1), 1520-1533. https://doi.org/10.15294/efficient.v5i1.50287
20. Erkişi, K., & Boğa, S. (2019). High-Technology Products Export And Economic Growth: A Panel Data Analysis For EU-15 Countries. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 669-684. https://doi.org/10.29029/busbed.571892
21. Fendoğlu, E., & Polat, M. A. (2021). Ar-Ge harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Seçilmiş yeni sanayileşen ülkelerde panel veri analizi. Kent Akademisi, 14(3), 728–747.
22. Ferreira, C. (2016). European and global financial integration: Some panel evidence of the convergence of interest rates. Banks and Bank Systems, 11(4-1), 152–160. https://doi.org/10.21511/bbs.11(4-1).2016.06
23. González-Blanco, J., Vila-Alonso, M., & Guisado-González, M. (2019). Exploring the complementarity between foreign technology, embedded technology and increase of productive capacity. Technological and Economic Development of Economy, 25(1), 39–58. https://doi.org/10.3846/tede.2019.7600
24. Halim, M. A., & Huq, S. M.-U. (2024). Green economic growth in BRIC and CIVETS countries: The effects of trade openness and sustainable development goals. Heliyon, 10(9), e30148.
25. Hartwell, C. A. (2018). The impact of institutional volatility on financial volatility in transition economies. Journal of Comparative Economics, 46(2), 598–615. https://doi.org/10.1016/j.jce.2017.11.002
26. Iheonu, C. O., Asongu, S. A., Odo, K. O., & Ojiem, P. K. (2020). Financial sector development and investment in selected countries of the Economic Community of West African States: Empirical evidence using heterogeneous panel data method. Financial Innovation, 6(1), 29. https://doi.org/10.1186/s40854-020-00195-0
27. Iqbal, M. A., Nadeem, N., & Akbar, Z. (2022). Determinants of recent inflation in Pakistan and its relation with economic growth: An econometric analysis. Pakistan Journal of Humanities and Social Sciences, 10(1), 345–353. https://doi.org/10.52131/pjhss.2022.1001.0202
28. Jungmann, B. (2023). Growth drivers in emerging capitalist economies: Building blocks for a post-Keynesian analysis and an empirical exploration of the years before and after the global financial crisis. Review of Evolutionary Political Economy, 4, 349–386. https://doi.org/10.1007/s43253-023-00101-1
29. Karami, M., Elahinia, N., & Karami, S. (2019). The effect of manufacturing value added on economic growth: Empirical evidence from Europe. Journal of Business, Economics and Finance, 8(2), 133–146.
30. Kara, M. A., Aksu, T., & Tanış, Ş. (2024). Türkiye ekonomisinde tarım ve sanayi ihraç ürünlerinin ekonomik büyümeye katkısı. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 23(2), 615–632.
31. Kılavuz, E. ve Altay Topcu, B. (2012). Export and Economic Growth in the Case of the Manufacturing Industry: Panel Data Analysis of Developing Countries. International Journal of Economics and Financial Issues, 2(2), 201-215.
32. Koç, Ş., & Özcan, G. (2023). Endüstri 4.0’ın ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin incelenmesi: G7 ülkeleri için panel veri analizi.
33. Marconi, N., Reis, C. F. de B., & Araújo, E. C. de. (2016). Manufacturing and economic development: The actuality of Kaldor's first and second laws. Structural Change and Economic Dynamics, 37, 75–89. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2015.12.002
34. Moyo, C & Jeke, L. (2019). Manufacturing Sector and Economic Growth: A Panel Study of Selected African Countries, J. Bus. Econ. Review, 4(3) 114 – 128 https://doi.org/10.35609/jber.2019.4.3(1)
35. Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. CESifo Working Paper No. 1229. https://doi.org/10.2139/ssrn.572504
36. Pesaran, M. H., & Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142(1), 50–93. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2007.05.010
37. Pérez-Rodríguez, J. V., Rachinger, H., & Santana-Gallego, M. (2025). Revisiting the export-led growth hypothesis for OECD countries: A fractionally integrated heterogeneous panel data framework. National Accounting Review, 7(2), 221–248.
38. Saidi, O., Guendouz, A., & Khababa, N. (2023). The export–economic growth nexus: The case of Saudi Arabia. Problems and Perspectives in Management, 21(2), 796–808. https://doi.org/10.21511/ppm.21(2).2023.70
39. Sarıgül, H., Apak, S., & Koyuncu, T. (2022). Orta gelir tuzağı, ticari açıklık ve yakınsama ilişkisi: Türkiye örneği. İzmir İktisat Dergisi, 37(4), 1071–1093.
40. Shahbaz, M., Shahzad, S. J. H., Mahalik, M. K., & Sadorsky, P. (2017). How strong is the causal relationship between globalization and energy consumption in developed economies? A country-specific time-series and panel analysis. Applied Economics, 50(13), 1479–1494. https://doi.org/10.1080/00036846.2017.1366640
41. Sheikh, A., & Hassan, O. I. (2023). Impact of economic growth, energy use and research and development expenditure on carbon emissions: An analysis of 29 OECD countries. International Journal of Energy Economics and Policy, 13(1), 454–464.
42. Sheridan, B. J. (2014). Manufacturing exports and growth: When is a developing country ready to transition from primary exports to manufacturing exports? Journal of Macroeconomics, 42, 1–13. https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2014.06.002
43. Şahin, L., & Kutluay Şahin, D. (2021). The relationship between high-tech export and economic growth: A panel data approach for selected countries. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20(1), 22–31.
44. Taymaz, E., & Kılıçaslan, Y. (2025). The structure of structural change and growth. Eğitim Bilim Toplum, 23(2), 3–40.
45. Tekbaş, Murat. (2022). ASEAN-5 Ülkelerinde Ekonomik Büyüme, Finansal Gelişme ve Gelir Eşitsizliği İlişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 9. 717-741. 10.30798/makuiibf.691416
46. Tufaner, M . (2020). The Impacts of Sectoral Value Added to Economic Growth in Turkey . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10 (2), 1166-1178. Retrieved from http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/62559/864991
47. Türkmen, A., & Yiğitler, H. (2022). Yüksek ve orta teknolojili ihraç ürünlerindeki karşılaştırmalı üstünlük ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 1–16.
48. Vukovic, D. B., & Catenuto, C. (2023). The impact of inflation on BRIC countries: A dynamic panel threshold model evidence. International Economics Review, 58, 259–280. https://doi.org/10.1007/s41775-023-00200-0
49. Westerlund, J. (2007). Testing for error correction in panel data. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 69(6), 709–748. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.2007.00477.x
50. Wolde, A. M. (2022). Analysis of multi-country manufacturing value-added (MVA) using a dynamic panel model. Journal of Economics and International Finance, 14(3), 32–45. https://doi.org/10.5897/JEIF2022.1171
51. Yaïche, M. M. (2019). Structural transformation, economic growth and employment creation in Africa: An empirical analysis. International Journal of English Literature and Social Sciences, 4(2), 327–343. https://doi.org/10.22161/ijels.4.2.23
52. Yılgör, M., Karahan, Ö., & Öndes, H. (2021). Türkiye’de ihracat ile ekonomik büyüme arasındaki etkileşimin analizi. İzmir İktisat Dergisi, 36(3), 555–565.
53. Zhongming, T., Mpeqa, R., Mensah, I. A., Ding, G., & Musah, M. (2019). On the nexus of credit risk management and bank performance: A dynamic panel testimony from some selected commercial banks in China. Journal of Financial Risk Management, 8, 125–145.