Rus Dış Politikasında “Asya Yönelimi”

Öz

Soğuk Savaş sonrası iç politikada önemli ekonomik ve siyasi krizlerle karşılaşan Rusya için 1990’lar dış politikada Batı ile yakınlaşma ekseninde şekillenmiştir. Batılı kurumlar ve serbest piyasa ekonomisi ile entegrasyonu önceleyen bu dış politika 1990’ların sonlarından itibaren yerini önce daha dengeli daha sonra ise Avrasya’ya yönelen bir anlayışa bırakmıştır. 2000’lerin ilk on yılı Moskova’nın NATO ile ilişkilerini tanımlama sancılarıyla geçmiş, Sovyet sonrası coğrafyada yaşanan jeopolitik rekabet Batı ile Rusya arasındaki ilişkilerin hızla bozulmasına neden olmuştur. 2008’de Gürcistan’da yaşanan çatışma ve ardından 2014’teki Kırım Krizi ise Rusya ile Batı dünyası arasındaki iplerin kopmasına neden olmuştur. Bu gelişmeler sonrası uluslararası arenada ekonomik ve siyasi yaptırımlara maruz kalan Moskova için Asya politikası son derece hayati bir önem kazanmıştır. Anatoly Torkunov, Dmitry Streltsov ve Ekaterina Koldunova’nın editörlüğünde hazırlanan The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy adlı çalışma Rus dış politikasında yaşanan bu dönüşümü tarihsel, jeopolitik, ekonomik ve bölgesel boyutlarıyla ele alan kapsamlı bir derleme eser niteliği taşımaktadır. Çalışma bölgesel analiz temelli olarak Doğu Asya, Güneydoğu Asya ve ASEAN Merkezli Çok Taraflı Kuruluşlar, Güney Asya ve Ortadoğu olmak üzere üç ana kısımda planlanmıştır. Bu kısımlar altında yer alan toplam yirmi bölüm ile Rusya’nın Asya yönelimini çok boyutlu bir şekilde analiz etmekte, gelecek çalışmalar için önemli bir referans kaynak olma özelliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dış Politika
• Rus Dış Politikası
• Doğu Asya
• Güneydoğu Asya
• ASEAN

Etik Beyan

Bu çalışma, etik kurul izni gerektirmeyen nitelikte olup kullanılan veriler literatür taraması/yayınlanmış kaynaklar üzerinden elde edilmiştir. Çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy

Öz

For Russia, which faced significant political and economic crises in the post-Cold War era, the 1990s were characterized by a foreign policy oriented toward rapprochement with the West. However, from the late 1990s onward, this policy, which prioritized integration with Western institutions and the free-market economy, gradually evolved first into a more balanced approach and later into a Eurasian-oriented foreign policy. The first decade of the 2000s was marked by Moscow’s efforts to define its relationship with NATO, while geopolitical competition in the post-Soviet space contributed to the rapid deterioration of relations between Russia and the West. The 2008 conflict in Georgia and the subsequent Crimea crisis in 2014 further deepened this divide, leading to a profound rupture between Russia and the Western world. As Moscow became increasingly subject to political and economic sanctions, Asia acquired strategic significance in Russian foreign policy. Edited by Anatoly Torkunov, Dmitry Streltsov, and Ekaterina Koldunova, “The Asian Turn in Russian Foreign Policy” is a comprehensive volume that examines this transformation through its historical, geopolitical, economic, and regional dimensions. The book is organized into three main sections focusing on East Asia; Southeast Asia and ASEAN-centred multilateral institutions; and South Asia and the Middle East. Across a total of twenty chapters, it offers a multidimensional analysis of Russia’s turn toward Asia and stands out as an important reference work for future studies on Russian foreign policy.

Anahtar Kelimeler

• Foreign Policy
• Russian Foreign Policy
• East Asia
• Southeast Asia
• ASEAN

Etik Beyan

This study does not require ethical committee approval, and the data used were obtained from literature reviews/published sources. It is hereby declared that scientific and ethical principles were adhered to during the preparation of this study and that all studies used are cited in the references.

Kaynakça

1. Academic Cooperation Association. (Ekim 2021). Priority 2030: Russia’s new excellence scheme for universities. https://aca-secretariat.be/newsletter/priority-2030-russias-new-excellence-scheme-for-universities/. Erişim Tarihi: 10.05.2026.
2. Baykov, A. (2024). The ASEAN-centric Paradigm of International Relations in East Asia. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 163-186) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
3. Baykov, A. (2024). Praxis of Russia’s Economic Interaction with East Asia. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 131-143) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
4. Baykov, A., & Koldunova, E. (2024). Academic Diplomacy in Russia’s Relations with Pacific Asia. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 145-159) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
5. Dyachkov, I. (2024). Russia and Two Korean States. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 103-129) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore. Eisentraut, S. & Gaens, B. (2018). The US-Japan-India-Australia Quadrilateral Security Dialogue: Indo-Pacific Alignment or Foam in the Ocean? Finnish Institute of International Affairs, 239. https://www.fiia.fi/wp-content/uploads/2018/05/bp239_quad.pdf.
6. Kanaev, E., & Terskikh, M. (2024). ASEAN and New Macro-Regional and Mini-Lateral Frameworks: The Belt and Road Initiative, Indo-Pacific Concepts, AUKUS. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 225-247) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
7. Kolosov, V., & Zotova, M. (2023). The ‘Pivot to the East’ and China in Russian Discourse. Geopolitics, 28(2), s. 879–903. Doi: 10.1080/14650045.2021.1952184.
8. Koldunova, E. (2024). ASEAN and Southeast Asia in Russia’s Turn to the East. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 187-223) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.

9. Lunev, S. (2024). Russia and India: Changes in the Bilateral Relations over Past Decades. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 335-382) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
10. Lunev, S., & Belov, V. (2024). The Prospects of an India–Iran Partnership: Implications for Russia. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 383-404) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
11. Mosyakov, D. V., Shpakovskaya, M. A., Ponka, T. I., & Danilov, V. A. (2024). Pivot to the East as a factor in strengthening Russian influence in Asia. Vestnik RUDN. International Relations, 24(2), s. 181–191. Doi: 10.22363/2313-0660-2024-24-2-181-191.
12. Torkunov, A., Streltsov, D. & Koldunova, E. (2024). The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy. The Palgrave Macmillan: Singapore.
13. Torun, B. A. (2025). Çatışan Çıkarların Gölgesinde Bölgesel İş Birliği: Türkiye-Rusya İlişkileri 2000-2025. A. Güler, H. Mengüaslan & E. Kurt (Ed.), Türk Dış Politikasının Çeyrek Yüzyılı: 2000-2025 Dönemi (s. 84-103) içinde. Eğitim Yayınevi: Konya.
14. Tsvetov, A. (2016). After Crimea: Southeast Asia in Russia’s Foreign Policy Narrative. Contemporary Southeast Asia, 38(1), s. 55–80. Doi: 10.1355/cs38-1c.
15. Tyukaeva, T. (2024). Russia’s Relations with the Gulf States Amidst Regional and Global Transformations. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 517-537) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
16. Sapronova, M. (2024). Russia–Syria Post-Conflict Cooperation in the Regional Context. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 539-554) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
17. Shibanova, E. Yu., Platonova D. P. & Lisyutkin M. A. (2018) The 5–100 Project University Development Trends and Patterns. Russian Education & Society, 60(8-9), s. 682-715, Doi: 10.1080/10609393.2018.1598164.
18. Shlykov, P. (2024). Russia–Turkey Relations in the Russian Turn to the East. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 405-471) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
19. Streltsov, D. (2024). Russia–Japan Relations After Abe: A New Stress Test? A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 85-101) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
20. Streltsov, D., & Nelidov,V. (2024). Japan’s Role in the Russian Turn to the East. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 53-84) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
21. Sumsky, V. (2024). ASEAN and the Vagaries of the Asia–Pacific Regionalism. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 307-332) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.
22. Vadell, J., Ramos, L. (2025). World Reordering and the Emergence of BRICS Plus in a Multicentric System. Y. Li, F. J. B. S. Leandro, J. Tavares da Silva, C. Rodrigues, (Ed), The Palgrave Handbook on China-Europe-Africa Relations (s. 1133-1147) içinde. Palgrave Macmillan: Singapore.
23. Vinogradov, A. (2024). Russia and China: Developmental Models for Eurasia. A. Torkunov, D. Streltsov & E. Koldunova (Ed.), The “Asian Turn” in Russian Foreign Policy (s. 19-52) içinde. The Palgrave Macmillan: Singapore.